Το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι οι αναδυόμενες αγορές έχουν καταστεί πολύ πιο ευάλωτες σε παγκόσμιες κρίσεις, όπως ο πόλεμος στο Ιράν, λόγω της αυξημένης εξάρτησής τους τα τελευταία χρόνια από «ευμετάβλητες» πηγές κεφαλαίων, όπως τα hedge funds.
Οι αγορές μετοχών και ομολόγων των αναδυόμενων αγορών από ξένους επενδυτές έχουν οκταπλασιαστεί από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, με τις σωρευτικές εισροές να πλησιάζουν τα 4 τρισ. δολάρια το 2025, κυρίως υπό τη μορφή χρέους, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσίευσε το ΔΝΤ εν όψει των ετήσιων εαρινών συναντήσεών του στην Ουάσιγκτον την επόμενη εβδομάδα.
Το χρέος που κατέχουν ξένοι επενδυτές ανέρχεται πλέον κατά μέσο όρο στο 15% του ΑΕΠ στις αναδυόμενες αγορές, από 9% το 2006, ανέφερε το ΔΝΤ. Τα τέσσερα πέμπτα αυτού του κεφαλαίου προέρχονται πλέον από μη τραπεζικές πηγές, όπως τα hedge funds και τα επενδυτικά funds, διπλάσιο από το μερίδιο που παρατηρήθηκε πριν από δύο δεκαετίες.
Αυτές οι ροές «τείνουν να είναι πιο ασταθείς από τις τραπεζικές ροές και είναι ολοένα και πιο ευαίσθητες στις παγκόσμιες συνθήκες κινδύνου», ανέφεραν στελέχη του ΔΝΤ σTO ιστολόγιο που δημοσιεύτηκε παράλληλα με την ανάλυση την Τρίτη, προσθέτοντας: «Αυτοί οι κίνδυνοι έχουν έρθει στο προσκήνιο στο πλαίσιο του πολέμου στη Μέση Ανατολή».
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ έρχεται καθώς ορισμένες αναδυόμενες οικονομίες αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η αιγυπτιακή λίρα έχει υποχωρήσει σχεδόν κατά 15% έναντι του δολαρίου από την έναρξη του πολέμου, καθώς οι ξένοι επενδυτές έχουν αποσύρει περίπου 8 δισ. δολάρια από την τοπική αγορά χρέους.
Τα αποθέματα χρυσού της Τουρκίας έχουν συρρικνωθεί καθώς η κεντρική τράπεζα παρενέβη για να υποστηρίξει τη λίρα.
Οι απότομες περικοπές στο ξένο κεφάλαιο «μπορούν να εντείνουν τις πιέσεις εξωτερικής χρηματοδότησης, να αυξήσουν το κόστος δανεισμού και να προκαλέσουν απότομες υποτιμήσεις του νομίσματος, οδηγώντας σε οικονομικές πιέσεις που επιβαρύνουν την οικονομική ανάπτυξη», ανέφερε το ΔΝΤ.
Τα hedge funds οι πιο ασταθείς πηγές κεφαλαίου
Τα hedge funds, τα οποία συχνά χρησιμοποιούν μόχλευση για την αύξηση των αποδόσεων, είναι από τις πιο ασταθείς πηγές κεφαλαίου, έδειξε η ανάλυση του ΔΝΤ.
Μια άνοδος του δείκτη μεταβλητότητας VIX κατά περίπου 7 ποσοστιαίες μονάδες — σε επίπεδα παρόμοια με αυτά που παρατηρήθηκαν μετά την έναρξη της αύξησης των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ το 2022 — οδήγησε σε πτώση κατά 1,3% των χαρτοφυλακίων των hedge funds σε τίτλους αναδυόμενων αγορών.
Αυτό συγκρίνεται με μείωση 0,6% στις συμμετοχές των αμοιβαίων κεφαλαίων και καμία σημαντική αλλαγή στις συμμετοχές των ασφαλιστικών εταιρειών και των συνταξιοδοτικών ταμείων.
Η επέκταση της ιδιωτικής πίστωσης στις αναδυόμενες αγορές
Το ΔΝΤ επισήμανε επίσης «επιπλέον προκλήσεις» από την ταχεία ανάπτυξη της ιδιωτικής πίστωσης στις αναδυόμενες αγορές: εκτίμησε ότι ο άμεσος δανεισμός σε εταιρείες από μη τραπεζικούς επενδυτές είχε πενταπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, σε περίπου 50-100 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η προειδοποίησή του έρχεται μετά από παρόμοια προειδοποίηση την περασμένη εβδομάδα από την Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία επέστησε την προσοχή στους κινδύνους που θέτει η δραστηριότητα των hedge funds στις αγορές κρατικών ομολόγων.
Οι αγορές κρατικών ομολόγων πολλών προηγμένων οικονομιών «χαρακτηρίζονταν από σχετικά υψηλή χρήση μόχλευσης από έναν μικρό αριθμό hedge funds που ακολουθούσαν παρόμοιες στρατηγικές σε όλες τις δικαιοδοσίες», δήλωσε η Τράπεζα της Αγγλίας, πράγμα που σημαίνει ότι η πίεση σε μια αγορά θα μπορούσε εύκολα να μεταδοθεί σε άλλες.
Την ίδια προειδοποίηση είχε απευθύνει και ο νέος επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) που είπε ότι ο περιορισμός της ικανότητας των hedge funds να επενδύουν με υψηλή μόχλευση στις αγορές κρατικών ομολόγων θα πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, δεδομένων των ταχέως αυξανόμενων επιπέδων δημόσιου χρέους.
Ο Pablo Hernández de Cos, ο οποίος ανέλαβε Γενικός Διευθυντής του φορέα ομπρέλας για τις κεντρικές τράπεζες τον Ιούλιο, δήλωσε ότι ο συνδυασμός υψηλού χρέους και αυξανόμενου ρόλου των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (NBFIs), όπως τα hedge funds, στις αγορές ομολόγων θέτει νέους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
