Στενά του Ορμούζ: Η αγορά πετρελαίου χάνει 1 δισ. βαρέλια λόγω του πολέμου

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αναμένεται να έχει απωλέσει τουλάχιστον 1 δισ. βαρέλια αργού και διυλισμένων προϊόντων εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιστεί άμεσα, σύμφωνα με προειδοποίηση του επικεφαλής της Vitol, της μεγαλύτερης ανεξάρτητης εταιρείας εμπορίας πετρελαίου στον κόσμο.

Ο Ράσελ Χάρντι, ο οποίος ηγείται της Vitol από το 2018, ανέφερε ότι οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε απώλεια περίπου 12 εκατ. βαρελιών ημερησίως από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ενεπλάκησαν σε πολεμικές επιχειρήσεις με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

«Σε στρογγυλούς αριθμούς, το 1 δισ. βαρέλια είναι πλέον δεδομένο, γιατί πιθανότατα έχουμε ήδη χάσει 600-700 εκατ. σε αυτό το στάδιο, αλλά μέχρι να ξαναρχίσουν τα πράγματα —αν ξαναρχίσουν— χρειάζεται χρόνος για να αποκατασταθούν όλες οι κατεστραμμένες ή κλειστές εγκαταστάσεις», δήλωσε ο Χάρντι στο FT Commodities Global Summit στη Λωζάνη.

Η μεγαλύτερη αναταραχή των τελευταίων δεκαετιών

Ο επικεφαλής της Vitol υποστήριξε ότι ο πόλεμος αποτελεί χωρίς αμφιβολία τη μεγαλύτερη διαταραχή στις αγορές ενέργειας στη σχεδόν 40ετή καριέρα του, ξεπερνώντας ακόμη και το μικρότερο και βραχύτερο σοκ του 1990, μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ.

Όπως σημείωσε, τότε υπήρχαν πολλά κοινά στοιχεία, όπως διακοπές σε διυλιστήρια και προβλήματα στην προσφορά αργού, όμως η κλίμακα ήταν πολύ μικρότερη και η αγορά διέθετε μεγαλύτερη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. «Σήμερα όλη η πλεονάζουσα χωρητικότητα βρίσκεται πίσω από τα Στενά του Ορμούζ, άρα ο αντίκτυπος είναι προφανώς πολύ άμεσος», πρόσθεσε.

Οι συνέπειες πέρα από το πετρέλαιο

Στο ίδιο συνέδριο, traders προειδοποίησαν ότι οι συνέπειες από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είναι πολύ ευρύτερες και δεν θα εκλείψουν εύκολα, ακόμη και αν ΗΠΑ και Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία τις επόμενες ημέρες.

Μεταξύ των κινδύνων που επισημάνθηκαν ήταν πιθανές διαταραχές στα τρόφιμα λόγω περιορισμένης προσφοράς λιπασμάτων, εξαιτίας της απώλειας φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, καθώς και επιβράδυνση στην εξόρυξη χαλκού λόγω της έλλειψης θειικού οξέος από τον Κόλπο. Παράλληλα, όσο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, αυξάνεται ο κίνδυνος ελλείψεων στην ενέργεια.

Η απώλεια των 1 δισ. βαρελιών αντιστοιχεί περίπου σε 10 ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υπερβαίνει κατά πολύ την ποσότητα που αποδεσμεύτηκε από τα στρατηγικά αποθέματα για να μετριαστεί η πίεση στην αγορά ενέργειας.

Προειδοποιήσεις για ύφεση

Ο διευθύνων σύμβουλος της Gunvor, Γκάρι Πέντερσεν, προειδοποίησε για σοβαρές «συνέπειες» από το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. «Όταν διακόπτεις τόση ενέργεια μέσα από αυτή την αλυσίδα εφοδιασμού για τόσο μεγάλο διάστημα και ενδεχομένως για ακόμη περισσότερο, οι συνέπειες είναι πραγματικές», δήλωσε.

Προχώρησε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, λέγοντας ότι εάν δεν υπάρξει άνοιγμα των Στενών μέσα στους επόμενους τρεις μήνες, η κατάσταση θα εξελιχθεί σε μακροοικονομικό ζήτημα που θα μπορούσε να οδηγήσει τον κόσμο σε ύφεση.

Την εκτίμηση ότι έχουν ήδη χαθεί περίπου 1 δισ. βαρέλια παραγωγής πετρελαίου συμμερίστηκε και ο Σαάντ Ραχίμ, επικεφαλής οικονομολόγος της Trafigura. Ο ίδιος τόνισε ότι η αγορά βρίσκεται σε «πολύ κρίσιμο σημείο καμπής», υπογραμμίζοντας πως αν υπάρξει κάποια μορφή επίλυσης και η κατάσταση αρχίσει να εξομαλύνεται, τότε η παγκόσμια οικονομία ίσως «έχει γλιτώσει τη “σφαίρα”».

Οι αμφιβολίες για γρήγορη αποκλιμάκωση

Παρά τις ελπίδες για αποκλιμάκωση, αρκετοί παράγοντες της αγοράς παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν να πετύχουν μια συμφωνία που θα οδηγήσει σε άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Η Χελίμα Κροφτ της RBC Capital Markets σημείωσε ότι οι αμερικανικές μετοχές διαπραγματεύονται κοντά σε ιστορικά υψηλά, εν μέρει επειδή οι επενδυτές ποντάρουν λανθασμένα σε γρήγορη επίλυση της κρίσης. Παράλληλα, σχολίασε πως δεν πρόκειται για κατάσταση όπου ένας μόνο παράγοντας παίρνει τις αποφάσεις, καθώς δεν είναι βέβαιο πώς θα κινηθεί το Ιράν στις διαπραγματεύσεις.

Το χειρότερο σενάριο για την αγορά καυσίμων

Σε ένα πιο αισιόδοξο σενάριο, στο οποίο μέχρι το τέλος Μαΐου έχει αποκατασταθεί το 50% της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ, η αγορά θα εξακολουθεί να έχει χάσει 450 εκατ. βαρέλια καθαρών διυλισμένων προϊόντων, όπως ντίζελ και βενζίνη, σύμφωνα με την Αμρίτα Σεν της Energy Aspects.

Η ίδια εκτίμησε ότι, εκτός αν οι υψηλές τιμές καταφέρουν να περιορίσουν απότομα τη ζήτηση, μια τόσο μεγάλη ποσότητα καυσίμων δεν θα μπορέσει να αντικατασταθεί πριν από το 2030, δεδομένου ότι δεν υπάρχει πλεονάζουσα δυναμικότητα στον παγκόσμιο τομέα διύλισης.