Τα κινεζικά αυτοκίνητα δημιουργούν ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ των ΗΠΑ, του Μεξικού και του Καναδά, εν όψει της προθεσμίας της 1ης Ιουλίου για την ανανέωση της κλονιζόμενης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου της Βόρειας Αμερικής, επιδεινώνοντας το ρήγμα που είχε ήδη ανοίξει από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ.
Η ανοιχτή στάση του Μεξικού και του Καναδά απέναντι στα κινεζικά αυτοκίνητα έχει οξύνει τις τεταμένες διαπραγματεύσεις για τη Συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά,
Οι ΗΠΑ είναι η μόνη μεγάλη αγορά που τα κινεζικά αυτοκίνητα δεν έχουν κατακτήσει ακόμη — αλλά παραμένει αυστηρά απαγορευμένη. Η Ουάσιγκτον έχει ουσιαστικά απαγορεύσει την είσοδό τους, προκειμένου να καταπολεμήσει την υποψία χρήσης τεχνολογίας παρακολούθησης, εν μέσω φόβων ότι τα οχήματα αυτά, τα οποία επιδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από το Πεκίνο, θα καταστρέψουν την εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία των ΗΠΑ.
Αντίθετα, η προτίμηση του Μεξικού για τα φθηνά κινεζικά αυτοκίνητα το έχει καταστήσει τον κορυφαίο προορισμό εξαγωγής αυτοκινήτων του Πεκίνου, ενώ ο Καναδάς επιδιώκει ενεργά επενδύσεις από κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων. Για το Πεκίνο, αυτό προσφέρει ένα δελεαστικό ορμητήριο από το οποίο μπορεί να εισέλθει στην αγορά των ΗΠΑ.
«Θέτουν τις βάσεις τους έτσι ώστε, όποτε αλλάξει το πολιτικό τοπίο… να είναι έτοιμοι να προμηθεύσουν οχήματα και σε αυτή την αγορά», δήλωσε ο Φαρίντ Αχμάντ, επικεφαλής του τμήματος Dealer Solutions and Mergers and Acquisitions, ο οποίος συνεργάζεται με κινεζικές εταιρείες για την επέκτασή τους σε ολόκληρο τον Καναδά.
«Χτυπούν την πόρτα [των ΗΠΑ]», πρόσθεσε.
Ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επέβαλε την de facto απαγόρευση εισόδου κινεζικών αυτοκινήτων στις ΗΠΑ, αλλά ο Τραμπ δέχεται έντονη πίεση να προστατεύσει την αυτοκινητοβιομηχανία. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ford, Τζιμ Φάρλεϊ, προειδοποίησε πρόσφατα ότι ο κινεζικός ανταγωνισμός θα ήταν «καταστροφικός» για την αμερικανική βιομηχανία.
Αγωνία για τη συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά
Η ανοιχτή στάση του Μεξικού και του Καναδά απέναντι στα κινεζικά αυτοκίνητα έχει οξύνει τις τεταμένες διαπραγματεύσεις για τη Συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά, καθώς και οι δύο χώρες πρέπει να διατηρήσουν τον Τραμπ στο πλευρό τους, καθώς πλησιάζει η 1η Ιουλίου. Χωρίς συμφωνία για την παράταση της Συμφωνίας, αυτή θα υπόκειται σε ετήσιες αναθεωρήσεις που θα υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη βεβαιότητα που χρειάζονται οι εταιρείες για να δημιουργήσουν ισχυρές αλυσίδες εφοδιασμού.
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου είναι κάτι που ούτε το Μεξικό ούτε ο Καναδάς μπορούν να αντέξουν να απορρίψουν.
«Μπορεί κάποιος μεμονωμένος τομέας να εκτροχιάσει ολόκληρη τη [USMCA]; Ο μόνος που βλέπω να έχει αυτή τη δυνατότητα είναι ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας», δήλωσε ο Χουάν Κάρλος Μπέικερ, πρώην υφυπουργός Εξωτερικού Εμπορίου του Μεξικού.
«Αντιπροσωπεύει σχεδόν το 5% του ΑΕΠ του Μεξικού — κυριολεκτικά εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Επομένως, αν δεν το χειριστείς σωστά, θα θέτεις σε κίνδυνο την οικονομία του Μεξικού», πρόσθεσε.
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η Βόρεια Αμερική έχει δημιουργήσει μια άκρως ενοποιημένη αυτοκινητοβιομηχανία, με μια αλυσίδα εφοδιασμού που εκτείνεται και στις τρεις χώρες. Ωστόσο, οι δασμοί του Τραμπ έχουν καταστήσει φθηνότερη για τις ΗΠΑ την εισαγωγή ορισμένων οχημάτων από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα — αντί από τον Καναδά ή το Μεξικό.
Η τακτική του Καναδά απέναντι στα κινεζικά αυτοκίνητα
Ο Καναδάς, επιδιώκοντας να διαφοροποιήσει τις εμπορικές του σχέσεις πέρα από τον κυρίαρχο γείτονά του, εισήγαγε τον περασμένο μήνα τα πρώτα του ηλεκτρικά οχήματα από την Κίνα στο πλαίσιο ενός καθεστώτος χαμηλών δασμών.
Η Οτάβα σύναψε συμφωνία με το Πεκίνο νωρίτερα φέτος, ώστε να επιτραπεί η είσοδος 49.000 κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων στη χώρα με δασμό 6,1%, αντί του προηγούμενου δασμού 100%.
Πάνω από 2.900 οχήματα έφτασαν στον Καναδά τον Μάιο και οι ετήσιες εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν σε 70.000 τα επόμενα πέντε χρόνια.
Με τη βιομηχανική της βάση να έχει πληγεί σοβαρά από τους δασμούς του Τραμπ, η υπουργός Βιομηχανίας του Καναδά, Μελάνι Ζολί, συναντήθηκε επίσης αυτό το μήνα στην Κίνα με τις εταιρείες BYD, Chery, Geely και Shanghai Launch Automotive Technology, προκειμένου να συζητήσουν επενδύσεις, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της να προσελκύσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια από το εμπόριο εκτός ΗΠΑ.
Η Ζολί δήλωσε ότι και οι τέσσερις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες ήταν «πρόθυμες να διερευνήσουν τη δημιουργία κοινοπραξιών» για την κατασκευή αυτοκινήτων στον Καναδά.
«Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι προσφέρουμε στους Καναδούς εξαιρετικά οχήματα που είναι προσιτά και διαθέτουν την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, προστατεύοντας παράλληλα τους εργαζόμενους και τη βιομηχανία μας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας», δήλωσε στους Financial Times.
Ωστόσο, ο Μπράιαν Κίνγκστον, πρόεδρος της Καναδικής Ένωσης Κατασκευαστών Οχημάτων, προειδοποίησε ότι το άνοιγμα της αγοράς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα ενέχει κίνδυνο για την ανανέωση της USMCA.
«Η ενεργή προσέλκυση κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών είναι ασυμβίβαστη με την ανανέωση της πολύ πιο σημαντικής εμπορικής μας σχέσης με τις ΗΠΑ», δήλωσε.
Σε ένδειξη του πόσο αμφιλεγόμενη παραμένει η συμφωνία του Καναδά για την εισαγωγή κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ προσπάθησε διακριτικά να κατευνάσει τον Τραμπ κατά τη πρόσφατη συνάντηση της G7 στη Γαλλία.
Είπε στον πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος είχε απειλήσει να επιβάλει δασμούς 100% σε όλα τα καναδικά προϊόντα αν η Οτάβα εμβάθυνε τις εμπορικές σχέσεις με το Πεκίνο, ότι το ανώτατο όριο αντιπροσώπευε «λιγότερο από το 3% της αγοράς μας».
Ο Τραμπ απάντησε: «Αυτό είναι καλό, μου αρέσει.»
Kινεζική… εισβολή στο Μεξικό
Το Μεξικό, όπου εδώ και καιρό λειτουργούν ευρωπαϊκά και αμερικανικά εργοστάσια αυτοκινήτων που εξάγουν προς τα βόρεια των συνόρων, διαθέτει μόνο ένα μικρό εργοστάσιο συναρμολόγησης αυτοκινήτων από την Κίνα. Ωστόσο, τα αυτοκίνητα από την ασιατική χώρα κατακλύζουν την αγορά: τουλάχιστον ένα στα πέντε αυτοκίνητα που πωλούνται σήμερα είναι κινεζικής κατασκευής. Ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανό να είναι υψηλότερος, καθώς ορισμένες κινεζικές μάρκες, μεταξύ των οποίων και η BYD, δεν δηλώνουν τις πωλήσεις τους στο Μεξικό.
Ο γερασμένος στόλος αυτοκινήτων του Μεξικού — το μέσο όρο ηλικίας των οχημάτων είναι περίπου 18 έτη — προσφέρει ελκυστικές προοπτικές ανάπτυξης. Πωλούνται περίπου 1,5 εκατ. αυτοκίνητα ετησίως σε μια χώρα με πληθυσμό περίπου 130 εκατ. ανθρώπων.
«Αν δείτε ένα καινούργιο αυτοκίνητο στους δρόμους εδώ τώρα, είναι πιθανό να είναι κινεζικό», δήλωσε η Janneth Quiroz, διευθύντρια έρευνας στη χρηματιστηριακή εταιρεία Monex στην Πόλη του Μεξικού. «Είναι σαφές ότι δεν έχουμε φτάσει ακόμα στο αποκορύφωμα.»
Οι πωλήσεις κινεζικών αυτοκινήτων στο Μεξικό περιλαμβάνουν οχήματα που κατασκευάζονται από εταιρείες όπως η BYD, η Geely και η Great Wall Motors, καθώς και παραδοσιακές μάρκες όπως η Volvo Cars και η MG, οι οποίες πλέον ανήκουν σε κινεζικούς ομίλους.
«Κάθε χώρα [της Βόρειας Αμερικής] βρίσκεται πλέον σε διαφορετικό σημείο εκκίνησης, με το Μεξικό να εισάγει ήδη κινεζικά οχήματα και τον Καναδά να ακολουθεί φέτος», δήλωσε στους FT ο Tu Le, ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας Sino Auto Insights με έδρα το Ντιτρόιτ.
«Αυτό πιθανότατα θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στο βαθμό στον οποίο η USMCA θα συνεχίσει να προβάλλεται ως «win-win» για τα εμπλεκόμενα μέρη.»
Οι επιφυλάξεις της BYD
Από την πλευρά της, η BYD εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με τη χρήση του Μεξικού και του Καναδά ως εφαλτήριο για την είσοδό της στις ΗΠΑ.
«Αν δραστηριοποιηθούμε στο Μεξικό, θα επικεντρωθούμε αποκλειστικά στη μεξικανική αγορά. Αν δραστηριοποιηθούμε στον Καναδά, θα επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην καναδική αγορά», δήλωσε η Stella Li, κορυφαία διεθνής στελέχος της BYD, στο περιθώριο μιας εκδήλωσης στο Λονδίνο. «Δεν σχεδιάζουμε να δραστηριοποιηθούμε στις ΗΠΑ, αλλά αν το κάνουμε, θα είμαστε παρόντες στις ΗΠΑ [άμεσα]».
Ωστόσο, οι ανησυχίες των ΗΠΑ παραμένουν. Δύο γερουσιαστές των Δημοκρατικών υπέβαλαν τον περασμένο μήνα το νομοσχέδιο «Προστασία της Αμερικής από τα κινεζικά αυτοκίνητα», χαρακτηρίζοντας τα κινεζικά οχήματα —ακόμη και εκείνα που εισέρχονται στις ΗΠΑ για ημερήσιες εκδρομές— ως «συστήματα παρακολούθησης με ρόδες» ικανά να μεταδίδουν δεδομένα σε «εχθρικές χώρες».
Το Μεξικό έχει καταβάλει προσπάθειες να κατευνάσει τον Τραμπ, ο οποίος θεωρεί τη χώρα ως «πίσω πόρτα» για την είσοδο κινεζικών προϊόντων στις ΗΠΑ. Τον Ιανουάριο, επέβαλε δασμούς 50% στα κινεζικά αυτοκίνητα.
Η εισροή κινεζικών αυτοκινήτων έχει επικριτές και στον Καναδά. Ο Νταγκ Φορντ, πρωθυπουργός του Οντάριο, της καρδιάς της αυτοκινητοβιομηχανίας της χώρας, χαρακτήρισε τα κινεζικά αυτοκίνητα «οχήματα κατασκοπείας». Είπε επίσης ότι τα κινεζικά αυτοκίνητα αποτελούν αθέμιτο ανταγωνισμό για τους καναδούς εργαζόμενους στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Ωστόσο, ακόμη και ο ίδιος έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να πεισθεί αν το Πεκίνο επενδύσει.
«Αν είναι πρόθυμοι να έρθουν εδώ και… να κατασκευάσουν, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να παράγουν ανταλλακτικά εδώ», δήλωσε φέτος, προσθέτοντας ωστόσο ότι «τώρα βρισκόμαστε σε εντελώς διαφορετική βάση».
