Δεν υπάρχει πλέον αναλυτής, ανεξαρτήτου πολιτικής προέλευσης, που να μην συμπεραίνει ότι στον Τραμπ έχουν απομείνει ελάχιστες επιλογές για τον πόλεμο στο Ιράν και είναι, όλες, κακές για τον ίδιο.
Έξι μήνες μετά την έναρξη μιας – σαφώς πλέον αντιδημοφιλούς και στο εσωτερικό της χώρας του – σύγκρουσης, που ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυριζόταν ότι θα διαρκούσε μόλις μερικές εβδομάδες, η καταιγίδα απειλών και διπλωματικών κινήσεων των τελευταίων ημερών υπογραμμίζει το ολοένα και πιο σφιχτό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται.
Όλες οι κακές επιλογές
Το δίλημμα για τον ίδιο είναι: είτε να αποδεχτεί την ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, που θα δώσει στην Τεχεράνη τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ – τον οποίο δεν είχε ποτέ πριν από τον πόλεμο – είτε να υλοποιήσει τις προειδοποιήσεις του για απότομη κλιμάκωση, διακινδυνεύοντας μια πιο παρατεταμένη κρίση.
Η πρώτη επιλογή, σύμφωνα με αναλυτές, τους οποίους επικαλείται το Reuters, θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη παραχώρηση προς το Ιράν από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ του επιτέθηκαν στις 28 Φεβρουαρίου και θα επισημοποιούσε, τουλάχιστον προς το παρόν, τον έλεγχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας επί του ζωτικού διαύλου μεταφοράς πετρελαίου, κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ είχε δεσμευτεί να αποτρέψει.
Η δεύτερη επιλογή, πιθανώς ένα νέο κύμα αεροπορικών επιθέσεων, θα μπορούσε να ενέχει πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ εν όψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας από τους προηγούμενους βομβαρδισμούς που δεν κατάφεραν να γονατίσουν την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ θα μπορούσε, αντ’ αυτού, να επιλέξει να διατηρήσει το ασταθές status quo.
Αυτό θα σήμαινε τη διατήρηση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και την περιοδική αντίδραση σε τυχόν επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας.
Ωστόσο, ούτε αυτή η προσέγγιση θα πρόσφερε στον Τραμπ μια διέξοδο που θα του επέτρεπε να σώσει την τιμή του από έναν πόλεμο που ο ίδιος είχε προβλέψει ότι θα είχε τελειώσει μέχρι τα μέσα Απριλίου.
«Πρόκειται για μια σειρά κακών επιλογών, αλλά ο Τραμπ ίσως έχει συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορεί να αφήσει αυτόν τον πόλεμο να συνεχίζεται επ’ αόριστον», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για θέματα Μέσης Ανατολής σε κυβερνήσεις τόσο των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικάνων. «Κάτι πρέπει να αλλάξει, και αυτό μπορεί να είναι η αναγνώριση μιας νέας ιρανικής πραγματικότητας στο Στενό».
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε υπό τον όρο της ανωνυμίας ότι τυχόν «προσωρινές» ναυτιλιακές διαδρομές θα είναι «χωρίς κανένα εμπόδιο», χωρίς κανένα μέρος να εποπτεύει τη διέλευση.
Στραγγαλισμός της εμπορικής ναυτιλίας
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει επιμείνει ότι το Στενό, όπου το Ιράν ασκεί σχεδόν απόλυτο έλεγχο στο ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από την έναρξη του πολέμου, πρέπει να παραμείνει μια ανοιχτή διεθνής πλωτή οδός που δεν ελέγχεται από το Ιράν και είναι απαλλαγμένη από διόδια ή τέλη.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχει στο παρελθόν διαψεύσει ορισμένες από τις δηλώσεις του Ρούμπιο σχετικά με τον πόλεμο, και οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα μπορούσε να το κάνει και πάλι.
Με τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, τα ποσοστά δημοφιλίας του ίδιου του προέδρου να είναι χαμηλά και τον πόλεμο να είναι βαθιά αντιδημοφιλής στο αμερικανικό κοινό, το περιθώριο ελιγμών του Τραμπ περιορίζεται ολοένα και περισσότερο, αναφέρουν.
Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, οι αλαζονικές δηλώσεις του Τραμπ δεν έχουν συμβάλει σχεδόν καθόλου στο να αναγκάσουν το Ιράν να υποχωρήσει, και οι αναλυτές εκτιμούν ότι φαίνεται όλο και πιο πιθανό ο ίδιος ο πρόεδρος να είναι αυτός που θα κάνει τις μεγαλύτερες παραχωρήσεις.
Η επαναλειτουργία του Στενού θεωρείται προαπαιτούμενο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ, τις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί να εστιάσει στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, τον κύριο δηλωμένο στόχο της στρατιωτικής εκστρατείας του.
Παραμένει το ερώτημα αν οι ΗΠΑ θα είναι έτοιμες να αποδεχθούν οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, χώρες που βρίσκονται στις απέναντι πλευρές του Στενού.
Οι προτεινόμενοι όροι θα παρέχουν στην Τεχεράνη κάποιο έλεγχο επί των πλοίων που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω του Στενού, όπως δήλωσαν στο Reuters μια υψηλόβαθμη ιρανική πηγή και δύο αξιωματούχοι της περιοχής.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι μια συμφωνία για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού είναι επικείμενη, αλλά Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επισημάνει ότι πρέπει να επιλυθούν κάποιες λεπτομέρειες.
Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν και ξαναρχίσουν οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι ειδικοί εκφράζουν σκεπτικισμό όσον αφορά τις πιθανότητες επίτευξης τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας με βάση το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν τον Ιούνιο, το οποίο όμως γρήγορα κατέρρευσε.
Η εν λόγω προκαταρκτική συμφωνία είχε επίσης προσφέρει στο Ιράν κάποια ελάφρυνση των κυρώσεων, γεγονός που προκάλεσε κριτική από στελέχη στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ αποδέχονται όλο και περισσότερο ότι η σύγκρουση πιθανότατα θα συνεχίζεται με κάποια μορφή μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές, δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Σε ορισμένες πολιτείες, η ψηφοφορία ξεκινά ήδη από τον Σεπτέμβριο.
Αυτό θα δημιουργούσε νέους πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ, ο οποίος διεξήγαγε την προεκλογική του εκστρατεία για δεύτερη θητεία με την υπόσχεση να αποφύγει τις εξωτερικές παρεμβάσεις και να επικεντρωθεί στα οικονομικά προβλήματα των Αμερικανών, ενώ το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αγωνίζεται να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι αποφάσεις του Τραμπ σχετικά με το Ιράν δεν καθοδηγούνται από «μεταβαλλόμενες δημοσκοπήσεις».
Οι κύριοι στόχοι του πολέμου δεν επιτεύχθηκαν
Αν και ο Τραμπ έχει επανειλημμένα διακηρύξει τη νίκη του, επειδή σκότωσε πολλά ηγετικά στελέχη του Ιράν και αποδυνάμωσε τις στρατιωτικές του δυνατότητες, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποτύχει σε πολλούς από τους στόχους του για τον πόλεμο.
Την Κυριακή δήλωσε ότι ακύρωσε τα σχέδια για νέες επιθέσεις μεγάλης κλίμακας, αφού οι εταίροι του στη Μέση Ανατολή του ζήτησαν να δώσει άλλη μια ευκαιρία στη διπλωματία, αλλά ταυτόχρονα απείλησε να χτυπήσει σκληρά αν η προσπάθεια αποτύχει.
Ορισμένοι αναλυτές υποθέτουν ότι η υπαναχώρηση του Τραμπ μπορεί να οφείλεται επίσης σε ανησυχίες σχετικά με την εξάντληση των αποθεμάτων πυραύλων των ΗΠΑ.
Ο ίδιος, ωστόσο, έχει αρνηθεί ότι οι ΗΠΑ εξαντλούν τα πυρομαχικά τους.
Παρόλα αυτά, έστειλε ένα νέο αντιφατικό μήνυμα προς το Ιράν την Τετάρτη. «Προτιμώ να κάνω μια συμφωνία, γιατί δεν θέλω να σκοτώνω ανθρώπους», δήλωσε σε συγκέντρωση στο Λας Βέγκας. «Αλλά κάποια στιγμή θα το κάνουμε».
Το Ιράν προειδοποίησε τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο ότι τυχόν νέες αμερικανικές επιθέσεις θα προκαλούσαν αντίποινα κατά των ενεργειακών υποδομών τους, σύμφωνα με πέντε πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων.
Ο Τζόναθαν Πανικόφ, πρώην αναπληρωτής αξιωματικός των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών για τη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι η Κίνα, η Ρωσία και η Βόρεια Κορέα παρακολουθούν στενά την κατάσταση. «Μαθαίνουν ποιοι θα είναι οι περιορισμοί των ΗΠΑ για τα επόμενα χρόνια», είπε.
Ακόμη και ορισμένοι σκληροπυρηνικοί όσον αφορά το Ιράν, οι οποίοι έχουν υποστηρίξει ως επί το πλείστον τον πόλεμο του Τραμπ, συμβουλεύουν να επιδειχθεί προσοχή.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία προσπαθεί να ωθήσει τον Πρόεδρο Τραμπ σε μια κατάσταση όπου όλοι χάνουν (σσ: “lose-lose” στο πρωτότυπο), πριν από τον Νοέμβριο», έγραψε στο X ο Μπεχνάμ
Μπεν Τάλεμπλου από το Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, ένα σκληροπυρηνικό αντιιρανικό κέντρο μελετών στην Ουάσινγκτον.
Η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να αποφύγει «να βιαστεί να πάρει οποιαδήποτε απόφαση» και να αναγνωρίσει «σε ποια σημεία οι ΗΠΑ έχουν και σε ποια δεν έχουν επιρροή», είπε.
