Ο Γουόρς παρερμηνεύεται

Φανταστείτε ότι, ως αποτέλεσμα μιας εκστρατείας ακτιβιστών επενδυτών, αναλαμβάνετε ξαφνικά τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου μιας εταιρείας που δεν έχει επιτύχει τους στόχους της για πέντε συνεχόμενα έτη και έχει βιώσει μια σειρά από ντροπιαστικές λειτουργικές παραλείψεις. Ή φανταστείτε ότι, όπως ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Άντι Μπέρναμ, ηγείστε πλέον μιας χώρας που έχει παραμείνει στάσιμη λόγω έλλειψης οράματος και αργής λήψης αποφάσεων.

Αυτό είναι το αντίστοιχο αυτού που συνέβη στον Κέβιν Γουόρς, τον νέο πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed). Κρίνοντας από τις πρώτες του κινήσεις, είναι αποφασισμένος να αναστρέψει την πορεία του θεσμού. Αν πετύχει, θα μπορούσε επίσης να δώσει ώθηση στην εξέλιξη των πρακτικών της σύγχρονης κεντρικής τραπεζικής σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν αποτύχει, διακυβεύεται κάτι περισσότερο από την απλή θεσμική ακεραιότητα της Fed.

Τα γεγονότα που οδήγησαν στην ανάγκη αλλαγής καθεστώτος στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είναι σαφή, αν και δυσάρεστα για την ισχυρότερη κεντρική τράπεζα του κόσμου. Υπό την προηγούμενη ηγεσία της, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ δεν πέτυχε τον στόχο της για τον πληθωρισμό για περίπου 60 συνεχόμενους μήνες, επικοινωνούσε με τρόπο που ήταν τόσο ασαφής όσο και παραπλανητικός, παρουσίασε αδυναμίες στην εποπτεία ορισμένων περιφερειακών τραπεζών, είχε εσωτερικές παραβάσεις συμμόρφωσης και διέπραξε πολυάριθμα σφάλματα στις προβλέψεις της.

Ωστόσο, παρά όλα αυτά, ο ενθουσιασμός για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις ήταν αξιοσημείωτα περιορισμένος. Αυτή η εφησυχαστική στάση αποκαλύφθηκε από την «αναθεώρηση του πλαισίου» του 2025, μια διαδικασία που πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια. Η συγκεκριμένη αναθεώρηση, όπως και αυτή του 2020, προκάλεσε ανησυχίες ότι ήταν υπερβολικά περιορισμένη και υπερβολικά προσανατολισμένη στο παρελθόν.

Εδώ μπαίνει ο Γουόρς, αποφασισμένος να αλλάξει αυτή την πορεία. Ίδρυσε αμέσως πέντε ομάδες εργασίας με μια σειρά από διακεκριμένες προσωπικότητες με διαφορετικές απόψεις, προκειμένου να αναδείξουν νέες ιδέες σχετικά με τους κύριους τομείς λειτουργικών ελλείψεων της Fed.

Ο Γουόρς ανέστειλε τη μελλοντική καθοδήγηση του προέδρου σχετικά με τη νομισματική πολιτική και αρνήθηκε να υποβάλει ατομικές προβλέψεις στο «dot plot» των οικονομικών προβλέψεων των μελών της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC), υποστηρίζοντας ορθώς ότι αυτές προσφέρουν μια ψευδή αίσθηση ακρίβειας. Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζει το ενδεχόμενο να τροποποιήσει τη μορφή και τη συχνότητα των οκτώ ετήσιων συνεδριάσεων χάραξης πολιτικής, προκειμένου να προωθήσει μια πιο εντατική συζήτηση και μια καλύτερη λήψη αποφάσεων.

Παρά την προφανή ανάγκη για μεταρρύθμιση, ο Γουόρς έτυχε ψυχρής υποδοχής. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η στάση του έχει υπονομεύσει την αξιοπιστία της Fed, με αποτέλεσμα να αυξηθεί άσκοπα το κόστος δανεισμού της χώρας. Άλλοι παραπονούνται ότι ο Γουόρς δεν έχει δείξει διαφάνεια, μια κριτική που με αφήνει αμήχανο, δεδομένου του βαθμού στον οποίο έχει περιγράψει δημοσίως το αναλυτικό του πλαίσιο, τις απόψεις του για το πώς η πολιτική πρέπει να αντιδρά στις οικονομικές συνθήκες και την πεποίθησή του για τον πρωταρχικό ρόλο των επιτοκίων στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Όπως δείχνει η ανάγνωση των ομιλιών του, των καταθέσεών του στο Κογκρέσο και των ακροάσεων για την επικύρωση του διορισμού του, ο Γουόρς έχει μια ακλόνητη δέσμευση στην αποστολή της Fed.

Η εσφαλμένη ανάγνωση του Γουόρς από τις αγορές αντανακλά πιθανώς δύο δυναμικές. Πρώτον, η ισχυρή δύναμη της συμπεριφορικής αδράνειας καθιστά τις απότομες αλλαγές ανησυχητικές. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν αυτό που αφήνεται πίσω είναι ένα καθησυχαστικό, «υποστηρικτικό» καθεστώς κεντρικής τράπεζας. Ορισμένοι στην αγορά φυσικά διστάζουν να αποχωριστούν τους «βοηθητικούς τους τροχούς». Η μελλοντική καθοδήγηση (forward guidance) κατέστειλε τεχνητά τη μεταβλητότητα της αγοράς και απάλλαξε τους επενδυτές από μέρος της ανάγκης να αποτιμούν τον κίνδυνο ανεξάρτητα.

Δεύτερον, υπάρχει μια βαθιά ριζωμένη προτίμηση της αγοράς για τον αναγωγισμό και για αυτό που, στο σημερινό ρευστό οικονομικό και χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα, δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ως ψευδής ακρίβεια. Η Wall Street προτιμά την ψευδή ακρίβεια ενός ντετερμινιστικού διαγράμματος σημείων από την ακατάστατη τρέχουσα πραγματικότητα ενός ευρέος φάσματος πιθανών αποτελεσμάτων.

Θα χρειαστεί χρόνος για να αλλάξει αυτή η νοοτροπία. Η μετάβαση πιθανότατα θα ενισχύσει τα δύο αναδυόμενα μακροοικονομικά θέματα: τη μεταβλητότητα και τη διασπορά. Ωστόσο, όσο πιο γρήγορα προσαρμόσουν τη σκέψη τους οι συμμετέχοντες στην αγορά, τόσο καλύτερες θα είναι οι προοπτικές για να εδραιωθούν οι τόσο αναγκαίες μεταρρυθμίσεις του Γουόρς.

Εάν οι αγορές επιμείνουν να «αντισταθούν στη Fed», ο κίνδυνος χρηματοπιστωτικής αστάθειας που συσσωρεύεται εδώ και αρκετό καιρό θα ενταθεί. Αυτοί οι κίνδυνοι κυμαίνονται από την απειλή διαρθρωτικά υψηλότερων αποδόσεων ομολόγων έως νομισματικές ανισορροπίες και περιστασιακά φαινόμενα απομόχλευσης.

Τελικά, η εποχή κατά την οποία οι κεντρικές τράπεζες λειτουργούσαν ως αποσβεστήρες κραδασμών χωρίς διακρίσεις και αέναοι πάροχοι μελλοντικής καθοδήγησης δεν συνάδει με τις σημερινές γεωοικονομικές πραγματικότητες. Η επιτυχία σε αυτό το νέο καθεστώς απαιτεί την εγκατάλειψη της παραπλανητικής άνεσης του παλαιού στρατηγικού πλαισίου.

Ο συγγραφέας είναι κάτοχος της έδρας «Rene M Kern» για την πρακτική διδασκαλία στη Σχολή Wharton, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Allianz και πρόεδρος της Gramercy Funds Management