Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Κέβιν Γουόρς, θα απευθυνθεί την Παρασκευή σε ακροατήριο διεθνών οικονομολόγων και εκπροσώπων κεντρικών τραπεζών, ενώ επενδυτές από όλο τον κόσμο αναμένουν να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την οικονομία, την πρόσφατη μεταβλητότητα στις αγορές ομολόγων και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι προοπτικές των ΗΠΑ και της παγκόσμιας οικονομίας.
To ερώτημα που τίθεται είναι εάν ο Γουόρς θα παρουσιάσει τουλάχιστον έναν γενικό χάρτη πορείας για το πώς αντιλαμβάνεται τον αυξημένο πληθωρισμό και — κυρίως — τι θα μπορούσε να τον οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι απαιτούνται υψηλότερα επιτόκια για τον περιορισμό του
Η ομιλία του Γουόρς στο υψηλού προφίλ οικονομικό συμπόσιο της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ στο Τζάκσον Χολ του Ουαϊόμινγκ έχει αναδειχθεί σε σημαντική δοκιμασία, μόλις τρεις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ως επικεφαλής της Fed. Το ερώτημα είναι – όπως διατυπώνεται από το Reuters- αν θα μπορέσει να διατηρήσει την προσέγγισή του «όσο λιγότερα, τόσο καλύτερα» όσον αφορά την επικοινωνία της νομισματικής πολιτικής ή αν θα αισθανθεί υποχρεωμένος να παρουσιάσει τουλάχιστον έναν γενικό χάρτη πορείας για το πώς αντιλαμβάνεται τον αυξημένο πληθωρισμό και — κυρίως — τι θα μπορούσε να τον οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι απαιτούνται υψηλότερα επιτόκια για τον περιορισμό του.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που άλλοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Fed έχουν δείξει προθυμία να συζητήσουν δημοσίως, συχνά με ευθύ τρόπο. Αυτή η πιο ανοιχτή προσέγγιση αποτελεί τον κανόνα σε μια εποχή μεγαλύτερης διαφάνειας των κεντρικών τραπεζών, ενώ η απροθυμία του Γουόρς να εμβαθύνει υπερβολικά στις λεπτομέρειες θεωρείται ως ένα στοιχείο που λείπει, υπογραμμίζει το Reuters.
Λίγες ώρες πριν από το δείπνο έναρξης του συνεδρίου την Πέμπτη το βράδυ, ορισμένοι συνάδελφοι του Γουόρς παρουσίασαν τα επιχειρήματα για τα οποία ενδέχεται να χρειαστεί να αυξηθούν τα επιτόκια, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος της Fed του Κάνσας Σίτι, Τζέφρι Σμιτ, ο οποίος ήταν ο οικοδεσπότης της εκδήλωσης στο Τζάκσον Χολ.
«Δεν ξέρω τι περιορίζουμε επί του παρόντος με την τρέχουσα νομισματική πολιτική», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC, υποδηλώνοντας ότι θεωρεί ότι το τρέχον επιτόκιο της Fed, το οποίο παραμένει σταθερό στο εύρος 3,50%-3,75% από τον Δεκέμβριο, δεν συγκρατεί τις δαπάνες και τις επενδύσεις όπως θα έπρεπε για να επιβραδύνει τον πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός «εξακολουθεί να είναι επίμονος και ανθεκτικός και πρέπει να συνεχίσουμε να αναζητούμε τρόπους για να τον ξεπεράσουμε», ανέφερε.
«Τώρα είναι η ώρα να δράσουμε», δήλωσε η πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Κλίβελαντ, Μπεθ Χάμακ, σε ξεχωριστή συνέντευξη στο CNBC, ενώ η πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Βοστώνης, Σούζαν Κόλινς, ήταν πιο συγκρατημένη. Σε συνέντευξή της στο Reuters, η Κόλινς ανέφερε ότι τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό ήταν «ανάμεικτα», με τον συνολικό πληθωρισμό να παραμένει υπερβολικά υψηλός, αλλά τα λεπτομερή στοιχεία να δείχνουν κάποια πιο ελπιδοφόρα σημάδια, ενώ η ανάγκη για αύξηση των επιτοκίων παραμένει ανοιχτό ζήτημα.
«Πρώτη προτεραιότητα» ο πληθωρισμός
Η συζήτηση για μια πιθανή αύξηση των επιτοκίων κατά ένα τέταρτο του ποσοστιαίου σημείου μπορεί να φαίνεται ασήμαντη όσον αφορά την άμεση επίδρασή της στην οικονομία, της οποίας οι προοπτικές ανάπτυξης φάνηκαν να βελτιώνονται αυτή την εβδομάδα μετά τη δημοσίευση ισχυρών στοιχείων για τις καταναλωτικές δαπάνες και τις παραγγελίες διαρκών αγαθών τον Ιούλιο.
Ωστόσο, ο Γουόρς πρέπει σε αυτό το στάδιο να καταστήσει σαφές ότι είναι πρόθυμος να πράξει ό,τι απαιτείται, εάν ο πληθωρισμός παραμείνει σταθερά σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2% της Fed ή αρχίσει να αυξάνεται εκ νέου, δήλωσε ο Άνταμ Πόζεν, πρόεδρος του Ινστιτούτου Πέτερσον για τη Διεθνή Οικονομία και πρώην μέλος της επιτροπής χάραξης πολιτικής της Τράπεζας της Αγγλίας.
«Αυτό που θα έπρεπε να κάνει είναι να παραθέσει τα δικά του λόγια από προηγούμενες ομιλίες, συνεντεύξεις Τύπου και ακροάσεις επικύρωσης: “Ο πληθωρισμός είναι η πρώτη προτεραιότητα. Αρκετοί συνάδελφοί μου στην Επιτροπή (Ομοσπονδιακής Ανοικτής Αγοράς) έχουν εκφράσει ανησυχίες. Πιστεύω ότι αυτές οι ανησυχίες είναι βάσιμες και δεν θα παραλείψουμε να αναλάβουμε δράση στο εγγύς μέλλον”», δήλωσε ο Πόζεν.
Ο Πόζεν ανέφερε ότι μια τέτοια στάση θα επέτρεπε στον Γουόρς να εκφράσει χωρίς περιστροφές την προθυμία του να αυξήσει τα επιτόκια, αν χρειαστεί, χωρίς να αποκηρύξει τις προηγούμενες δηλώσεις του, σύμφωνα με τις οποίες πιστεύει ότι η αύξηση της παραγωγικότητας και άλλοι παράγοντες θα συμβάλουν στη διατήρηση του πληθωρισμού σε χαμηλά επίπεδα με την πάροδο του χρόνου.
Ο Γουόρς έχει προγραμματίσει να ξεκινήσει την ομιλία του στις 5μμ (ώρα Ελλάδας) με μια κεντρική ομιλία που θα δώσει το έναυσμα για δύο ημέρες συζητήσεων σε ένα φόρουμ το οποίο, σε διάστημα σχεδόν μισού αιώνα, έχει εξελιχθεί σε ένα κορυφαίο πλαίσιο για τον διάλογο των κεντρικών τραπεζών και την οικονομική έρευνα.
Το θέμα φέτος είναι η χρηματοοικονομική καινοτομία, αλλά όπως συμβαίνει τις περισσότερες χρονιές, οι παράπλευρες συζητήσεις και οι συζητήσεις κατά τη διάρκεια του δείπνου πιθανότατα θα επικεντρωθούν αλλού: στον Γουόρς και, ειδικότερα, στο αναδυόμενο ερώτημα αν η πρόσφατη παρέμβαση του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στην αγορά ομολόγων σηματοδοτεί μελλοντικές δυσκολίες για τον επικεφαλής της Fed.
Σε ακραίες περιπτώσεις, η ανάγκη της νομισματικής πολιτικής να συγκρατήσει τον πληθωρισμό μέσω αυξήσεων των επιτοκίων θα μπορούσε να έρθει σε σύγκρουση με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ, ύψους 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και με την επιθυμία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να δανειστεί τα χρήματα για τη χρηματοδότησή του με όσο το δυνατόν χαμηλότερο κόστος.
Οι κεντρικοί τραπεζίτες από όλο τον κόσμο, που πάντα αποτελούν σημαντική παρουσία στο Τζάκσον Χολ, έχουν τα δικά τους συμφέροντα που διακυβεύονται, καθώς οι αποφάσεις της Fed για τα επιτόκια επηρεάζουν τις ισοτιμίες των νομισμάτων, τον πληθωρισμό και τα επιτόκια σε παγκόσμιο επίπεδο.
Κατευθυντήριες οδηγίες έναντι λειτουργίας αντίδρασης
Η επιφυλακτικότητα του Γουάρς να δώσει κατευθυντήριες οδηγίες για τις επικείμενες αποφάσεις πολιτικής είναι σκόπιμη. Ακόμη και ορισμένοι από τους συναδέλφους του στη Fed συμφωνούν ότι δεν είναι συνετό να κλίνει κανείς υπερβολικά προς κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα και να διακινδυνεύει να δημιουργήσει προσδοκίες που αργότερα θα πρέπει να τροποποιηθούν λόγω της εξελισσόμενης οικονομίας.
Τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό δεν έδειξαν σημαντική βελτίωση. Ο Δείκτης Τιμών Προσωπικών Καταναλωτικών Δαπανών, το μέτρο που χρησιμοποιεί η Fed για τον καθορισμό του στόχου πληθωρισμού της, παρέμεινε σταθερός αλλά αρκετά πάνω από τον στόχο, στο 3,7% τον Ιούλιο. Ωστόσο, η αντοχή της αγοράς εργασίας παραμένει αβέβαιη· ορισμένοι οικονομολόγοι αναμένουν ότι οι καταναλωτικές δαπάνες θα εξασθενήσουν και θα μετριάσουν την οικονομική ανάπτυξη και τις τιμές, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι η τρέχουσα πίεση στον πληθωρισμό από τους δασμούς και τις τιμές του πετρελαίου θα μπορούσε να μειωθεί και να ωθήσει τον πληθωρισμό προς τα κάτω.
Σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο οικονομικός σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Τόμπιας Άντριαν, ανέφερε ότι η χρήση της «προοπτικής καθοδήγησης» (forward guidance) για τη λήψη δεσμεύσεων σχετικά με τα επιτόκια «μπορεί να αποβεί δαπανηρή σε ένα περιβάλλον που πλήττεται από διαταραχές στην προσφορά», οι οποίες μεταβάλλουν ραγδαία τις προοπτικές και την αντίδραση της νομισματικής πολιτικής.
Ωστόσο, έκανε επίσης διάκριση μεταξύ της καθοδήγησης που περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιλαμβάνονται τους επερχόμενους κινδύνους ή σενάρια, και του τρόπου με τον οποίο πιθανόν θα αντιδρούσαν καθώς τα στοιχεία δείχνουν την πορεία που ακολουθεί η οικονομία — στοιχεία της κατανόησης από το κοινό που, όπως υποστήριξε, είναι απαραίτητα για την αποτελεσματική λειτουργία της κεντρικής τράπεζας.
«Πρέπει ακόμα να εξηγήσουν ποια δεδομένα έχουν συγκεκριμένη σημασία και πώς αυτά τα δεδομένα επηρεάζουν τις αποφάσεις πολιτικής τους», έγραψε ο Άντριαν. «Οι συναρτήσεις αντίδρασης σπάνια υποδηλώνουν έναν απλό τύπο, καθώς οι κεντρικές τράπεζες τείνουν να αποφεύγουν τους μηχανικούς κανόνες. Η κρίση παραμένει απαραίτητη. Ωστόσο, η ποιοτική επικοινωνία της συνάρτησης αντίδρασης είναι θεμελιώδης για την αξιοπιστία και τη λογοδοσία αυτών των θεσμών».
Αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο ορισμένοι παρατηρητές θεωρούν ότι ο Γουόρς υστερεί, και προσβλέπουν στην ομιλία του την Παρασκευή για μια πιθανή διόρθωση.
