Σε τροχιά αλλαγής σελίδας βρίσκεται το Πολεμικο Ναυτικό, που έχει βάλει πλώρη ήδη για το «2030». Και μάλιστα σε μία περίοδο που οι γεωπολιτικές προκλήσεις στην ευρύτερη περιοχή πολλαπλασιάζονται, ενώ η Τουρκία εμφανίζεται έτοιμη να βάλει τέλος στα «ήρεμα νερά«.
Ο «ΚΙΜΩΝ» βρίσκεται ήδη στην Ελλάδα. Ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» ακολουθεί στα τέλη Οκτωβρίου και ο «ΦΟΡΜΙΩΝ» έως το τέλος του έτους. Στο Κοτρώνι, τα πρώτα MH-60R Romeo είναι επιχειρησιακά. Κανονιοφόροι και ταχέα σκάφη Ειδικών Επιχειρήσεων έχουν αποκτήσει κατευθυνόμενα όπλα ακριβείας, ενώ στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων η εκπαίδευση περνά στη θαλάσσια ρομποτική και στα αυτόνομα συστήματα. Αν οι εικόνες αυτές ενωθούν, αποτυπώνουν κάτι πολύ μεγαλύτερο: το Πολεμικό Ναυτικό δεν ανανεώνει απλώς τον Στόλο του. Αλλάζει εποχή.
Οι τέσσερις φρεγάτες FDI στο Πολεμικό Ναυτικό
Στην αιχμή αυτής της μετάβασης βρίσκονται οι τέσσερις FDI HN. Με τον «ΚΙΜΩΝΑ» ήδη στις τάξεις του Πολεμικού Ναυτικού, τον «ΝΕΑΡΧΟ» και τον «ΦΟΡΜΙΩΝΑ» να ακολουθούν μέσα στο 2026 και τον «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ» να ολοκληρώνει την τετράδα, συγκροτείται ένας νέος πυρήνας μονάδων επιφανείας σχεδιασμένων εξαρχής για το σύγχρονο πεδίο μάχης.
Προηγμένοι αισθητήρες, ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα και αυξημένες ανθυποβρυχιακές δυνατότητες δίνουν στις FDI ρόλο πολύ ευρύτερο από εκείνον μιας απλής αντικατάστασης παλαιότερων φρεγατών, τις μετατρέπουν σε κόμβους ενός δικτυωμένου συστήματος μάχης.
Ακολουθούν οι FREMM
Δίπλα τους, οι ιταλικές FREMM κλάσης Bergamini διαμορφώνουν τον δεύτερο μεγάλο πυλώνα της ανανέωσης. Η «Carlo Bergamini» προβλέπεται να μεταβιβαστεί το πρώτο εξάμηνο του 2028 και η «Virginio Fasan» το πρώτο εξάμηνο του 2029.
Η πρώτη, διαμόρφωσης γενικού ρόλου, και η δεύτερη, με ιδιαίτερη έμφαση στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, δεν προσθέτουν απλώς δύο ακόμη αριθμούς στη δύναμη του Στόλου. Προσθέτουν δύο ώριμες επιχειρησιακά πλατφόρμες, με μεγάλη αυτονομία, ισχυρούς αισθητήρες και δυνατότητα παρατεταμένης παρουσίας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η συμφωνία προβλέπει υποστήριξη, συμμετοχή ελληνικών ναυπηγείων και προσαρμογή νέων συστημάτων, ενώ παραμένει ανοικτή η δυνατότητα απόκτησης επιπλέον FREMM στο μέλλον.
Η αλλαγή συνεχίζεται και στον αέρα. Τα τρία MH-60R Romeo που έχουν ήδη παραληφθεί είναι επιχειρησιακά, ενώ αναμένονται ακόμη τέσσερα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα επτά.
Για ένα Ναυτικό που δίνει ιδιαίτερο βάρος στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, τα Romeo πολλαπλασιάζουν την ικανότητα έρευνας, εντοπισμού και εμπλοκής πέρα από τον άμεσο ορίζοντα των πλοίων.
Παράλληλα, οι κανονιοφόροι κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ» έχουν εξοπλιστεί με SPIKE NLOS και τα Mk V των Ειδικών Επιχειρήσεων με SPIKE ER2, μετατρέποντας μικρές και ευέλικτες μονάδες σε φορείς όπλων ακριβείας με ιδιαίτερη αξία στο νησιωτικό περιβάλλον του Αιγαίου.
Υποβρύχια
Κάτω από την επιφάνεια βρίσκεται ίσως το πιο στρατηγικό στοίχημα. Τα υποβρύχια 214 κλάσης «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ», ένα από τα σημαντικότερα ποιοτικά πλεονεκτήματα του ελληνικού Στόλου, βρίσκονται στο επίκεντρο σχεδιασμού για εκσυγχρονισμό μέσης ζωής. Παράλληλα, προωθείται η προσπάθεια απόκτησης νέων υποβρυχίων, ώστε να αρχίσει σταδιακά η αντικατάσταση των παλαιότερων Type 209 και να διατηρηθεί η ισχύς του Πολεμικού Ναυτικού στον υποθαλάσσιο πόλεμο.
Η υποθαλάσσια διάσταση, όμως, δεν εξαντλείται πλέον στα επανδρωμένα υποβρύχια.
Η άσκηση UVEX 1/26 έδειξε ότι το ΠΝ εξετάζει στην πράξη και τον ρόλο των μη επανδρωμένων υποβρύχιων οχημάτων, των UUV. Στον Σαρωνικό δοκιμάστηκαν UUV μαζί με UAV και USV σε σενάρια που περιλάμβαναν αντιναρκικές επιχειρήσεις και προστασία λιμένων και κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών.
Δεν υπάρχει σήμερα ανακοινωμένο πρόγραμμα πρόσκτησης συγκεκριμένου UUV, υπάρχει όμως σαφής διαδικασία πειραματισμού και αξιολόγησης, ένδειξη ότι το Πολεμικό Ναυτικό μελετά πώς τέτοια συστήματα μπορούν αύριο να συμπληρώσουν τις επανδρωμένες μονάδες κάτω από τη θάλασσα.
Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα
Το ίδιο νήμα οδηγεί στα μη επανδρωμένα αεροχήματα. Μετά τα A900 και τα CAMCOPTER S-100 που προορίζονται για τις FDI, στον σχεδιασμό εντάσσονται και τέσσερα συστήματα V-BAT (οκτώ αεροχήματα) για το Πολεμικό Ναυτικό. Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης τα καθιστά κατάλληλα για ναυτικό περιβάλλον, διευρύνοντας την επιτήρηση και τη συλλογή πληροφοριών χωρίς τη συνεχή δέσμευση επανδρωμένων μέσων.
Σημαντικό συστατικό στην νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό η εκπαίδευση
Ίσως ωστόσο, η πιο ουσιαστική ένδειξη της αλλαγής να μην είναι ένα νέο πλοίο ή ένα νέο οπλικό σύστημα. Το καλοκαίρι του 2026, στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων εκπαιδεύτηκαν, στο πλαίσιο συνεργασίας με το Massachusetts Institute of Technology, στη θαλάσσια ρομποτική, στην αυτονομία και στα μη επανδρωμένα συστήματα.
Η εικόνα έχει ισχυρό συμβολισμό, στον χώρο όπου διαμορφώνονται οι αυριανοί αξιωματικοί του Στόλου, η παραδοσιακή ναυτική τέχνη συναντά πλέον τους αλγορίθμους, τους αισθητήρες και τα USV. Αυτό είναι τελικά το βαθύτερο νόημα της μετάβασης.
Το Πολεμικό Ναυτικό δεν επιχειρεί απλώς να αποκτήσει νεότερες πλατφόρμες. Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο επιχειρησιακό οικοσύστημα, στο οποίο φρεγάτες, υποβρύχια, ελικόπτερα και μη επανδρωμένα οχήματα θα μπορούν σταδιακά να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να λειτουργούν συμπληρωματικά, στην επιφάνεια, στον αέρα και κάτω από τη θάλασσα.
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, μέσα από την «Ατζέντα 2030», και ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, σε επίπεδο επιχειρησιακού σχεδιασμού, εκπαίδευσης και προσαρμογής του Πολεμικού Ναυτικού στις νέες απαιτήσεις, χαράσσουν την πορεία της μετάβασης του Πολεμικού Ναυτικού στη νέα εποχή..
Το στοίχημα του προσωπικού
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, αρχίζει τώρα. Τα νέα μέσα πρέπει να στελεχωθούν, να υποστηριχθούν, να διασυνδεθούν και να ενταχθούν σε ένα κοινό επιχειρησιακό δόγμα.
Γιατί ακόμη και το πιο σύγχρονο πλοίο, το πιο προηγμένο ελικόπτερο ή το πιο εξελιγμένο μη επανδρωμένο σύστημα αποκτά πραγματική επιχειρησιακή αξία μόνο όταν πίσω του υπάρχουν οι άνθρωποι που μπορούν να το αξιοποιήσουν. Υπό αυτό το πρίσμα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα προκήρυξη για την πρόσληψη 350 Επαγγελματιών Οπλιτών στο Πολεμικό Ναυτικό, η οποία δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα. Η
κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η είσοδος νέων μονάδων και τεχνολογιών καθιστά τη στελέχωση όχι απλώς ζήτημα αριθμών, αλλά αναπόσπαστο μέρος του ίδιου του μετασχηματισμού του Στόλου. Με το Πολεμικό Ναυτικό να μην έχει κερδίσει αυτό το στοίχημα.
Άλλωστε, η πραγματική επιτυχία της προσπάθειας δεν θα μετρηθεί μόνο στον αριθμό των νέων φρεγατών, των υποβρυχίων, των ελικοπτέρων ή των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Θα κριθεί από το κατά πόσο όλα αυτά θα μπορέσουν να λειτουργήσουν ως μία ενιαία δύναμη και από το αν το Πολεμικό Ναυτικό θα διαθέτει το κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό για να αξιοποιήσει τις δυνατότητές τους.
Για χρόνια, το μέλλον του Πολεμικού Ναυτικού περιγραφόταν μέσα από ανάγκες, σχέδια και προτεραιότητες.
Σήμερα, ένα μέρος αυτού του μέλλοντος έχει ήδη αποκτήσει ελληνική σημαία. Ένα άλλο βρίσκεται σε δοκιμές, ένα τρίτο εγκαθίσταται στα πλοία και ένα τέταρτο διαμορφώνεται μέσα από την εκπαίδευση, την καινοτομία και την είσοδο μιας νέας γενιάς στελεχών.
Πηγή: in.gr
