Μνήμες από την ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση του 1997 ανασύρει ο επικεφαλής οικονομολόγο της HSBC,Φρέντερικ Νέουμαν, ο οποίος διαπιστώνει εντυπωσιακές ομοιότητες στο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον της Ασίας με την περίοδο που προηγήθηκε της κρίσης.
Η ραγδαία άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, το αδύναμο ιαπωνικό γιεν και η υπερβολική αισιοδοξία στον τομέα της τεχνολογίας κυριάρχησαν στο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον κατά την περίοδο που προηγήθηκε της κρίσης, έγραψε σε σημείωμα της 31ης Αυγούστου.
Η ασιατική κρίση
Η ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση του 1997–98 ξεκίνησε στην Ταϊλάνδη και στη συνέχεια εξαπλώθηκε γρήγορα στις γειτονικές οικονομίες. Ξεκίνησε ως νομισματική κρίση, όταν η Μπανγκόκ αποσύνδεσε το ταϊλανδέζικο μπατ από το δολάριο ΗΠΑ, πυροδοτώντας μια σειρά υποτιμήσεων νομισμάτων και μαζικές εκροές κεφαλαίων.
Κατά τους πρώτους έξι μήνες, η αξία της ινδονησιακής ρουπίας μειώθηκε κατά 80%, του ταϊλανδικού μπατ κατά περισσότερο από 50%, του νοτιοκορεατικού γουάν κατά σχεδόν 50% και του μαλαισιανού ρινγκίτ κατά 45%.
Συνολικά, οι οικονομίες που επλήγησαν περισσότερο σημείωσαν πτώση στις εισροές κεφαλαίων άνω των 100 δισ. δολαρίων κατά το πρώτο έτος της κρίσης. Σημαντική τόσο ως προς το μέγεθος όσο και ως προς την έκτασή της, η ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση μετατράπηκε σε παγκόσμια κρίση όταν επεκτάθηκε στις οικονομίες της Ρωσίας και της Βραζιλίας.
Για να περιορίσουν την οικονομική ζημία που προκλήθηκε από την κρίση, οι πληγείσες χώρες εισήγαγαν διορθωτικά μέτρα, όπως αναφέρει έκθεση του ΔΝΤ τον Ιούνιο του 1998. Στο δεύτερο μισό του 1997 και στις αρχές του 1998, το ΔΝΤ παρείχε 36 δισ. δολάρια για την υποστήριξη προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων στις τρεις χώρες που επλήγησαν περισσότερο – Ινδονησία, Κορέα και Ταϊλάνδη. Το ΔΝΤ παρείχε αυτή την οικονομική υποστήριξη ως μέρος διεθνών πακέτων στήριξης συνολικού ύψους σχεδόν 100 δισ. δολαρίων.
Τα αμερικανικά ομόλογα
Η ανοδική πορεία των αποδόσεων του αμερικανικού χρέους σύμφωνα με το Νέουμαν είναι βασική ομοιότητα στις δύο περιόδους. Η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου από 5% τον Οκτώβριο του 1993 βρέθηκε στο 8% τον Νοέμβριο του 1994 και κυμαινόταν στον 7% τον Απρίλιο του 1997.Περίπου 200 μονάδες βάσης πάνω από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί τέσσερα χρόνια νωρίτερα, όπως σημείωσε ο Νέουμαν.
Σήμερα, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του Δημοσίου έχουν ανέλθει από το χαμηλό του 0,5% τον Αύγουστο του 2020 σε περίπου 4,79% νωρίς την Τρίτη.
«Βεβαίως, αυτό χρειάστηκε έξι χρόνια· αλλά μόνο φέτος, η απόδοση έχει σημειώσει άνοδο περίπου 80 μονάδων βάσης από το 3,9% του Φεβρουαρίου» επισημαίνει.
Σήμερα η απόδοση του 10ετούς βρέθηκε στο 4,788% και έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό του από τις 14 Ιανουαρίου 2025.
Το γιέν
Μια άλλη ομοιότητα αφορά τις διακυμάνσεις του ιαπωνικού γιεν. Τον Απρίλιο του 1995, το γιεν διαπραγματευόταν στο χαμηλότερο σημείο του κύκλου, 80 γιεν για ένα δολάριο. Μέχρι τον Απρίλιο του 1997 η ισοτιμία διαμορφώθηκε στα 130 γιεν για ένα δολάριο, με το ιαπωνικό νόμισμα να υποτιμάται κατά περίπου 55%.
Σήμερα, το γιεν έχει αποδυναμωθεί κατά 57% από το χαμηλό των περίπου 103 γιεν τον Ιανουάριο του 2021 έως το υψηλό των 163 γιεν ανά δολάριο τον Ιούλιο. Η σπάνια από κοινού παρέμβαση της Ουάσιγκτον και του Τόκιο στις αγορές συναλλάγματος ενίσχυσαν το νόμισμα στα 160 γιέν ανά δολάριο.
Η τεχνολογία
Στην περίοδο που προηγήθηκε της κρίσης του 1997, η εμφάνιση του Διαδικτύου έσπειρε τον ενθουσιασμό για την τεχνολογία στις αγορές. Σήμερα η Τεχνητή Νοημοσύνη πυροδοτεί παρόμοιο ενθουσιασμό.
Οι διαφορές
Ωστόσο, ο Νέουμαν υποστήριξε ότι οι διαφορές μεταξύ του 1997 και του 2026 «υπερτερούν των ομοιοτήτων».
Το πιο σημαντικό, είπε, είναι ότι η πλειονότητα των ασιατικών οικονομιών ήταν εισαγωγείς κεφαλαίου τη δεκαετία του 1990 — δηλαδή λάμβαναν περισσότερες επενδύσεις από το εξωτερικό απ’ ό,τι επενδύουν οι ίδιες στο εξωτερικό — και διέθεταν αποταμιεύσεις ανεπαρκείς για να καλύψουν τις που δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τις δαπάνες τους.
«Το αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης σε δολάρια ΗΠΑ και ένα ασταθές γιεν που ανησύχησε τους επενδυτές αποτέλεσαν, επομένως, βασικούς καταλύτες για την ένταση στην περιοχή» ανέφερε.
Σήμερα, οι ασιατικές οικονομίες είναι εξαγωγείς κεφαλαίου και, ως εκ τούτου, το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης στις ΗΠΑ και το ασθενέστερο γιεν δεν αποτελούν σημαντικούς παράγοντες πίεσης.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η περιοχή θα βγει αλώβητη. Το πιο κρίσιμο ζήτημα για την Ασία, σύμφωνα με τον Νέουμαν, είναι η εξάρτησή της από την άνθηση του υλικού τεχνητής νοημοσύνης (AI) στις ΗΠΑ, η οποία τροφοδοτεί πολλές από τις οικονομίες της περιοχής.
Οι εξαγωγές ηλεκτρονικών προϊόντων που σχετίζονται με την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης έχουν στηρίξει την ανάπτυξη στη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, την Ταϊβάν και τη Σιγκαπούρη, σημείωσε.
«Αντί για χρηματοοικονομική ευπάθεια όπως στη δεκαετία του 1990, η Ασία αντιμετωπίζει πλέον ευπάθεια στη ζήτηση» υποστήριξε.
Εάν η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων και του κόστους χρηματοδότησης επιβαρύνει την άνθηση του υλικού τεχνητής νοημοσύνης ή εάν το γιεν αποσταθεροποιήσει τις παγκόσμιες αγορές χρηματοδότησης, η ζήτηση για τα προϊόντα της περιοχής θα μπορούσε να υποχωρήσει και η ανάπτυξη να εξασθενήσει, προειδοποίησε.
