Μελόνι: Ιστορικό ρεκόρ, αβέβαιο μέλλον

Ενώ στην ημιπροεδρική δημοκρατία της Γαλλίας και στη συνταγματική μοναρχία του Ηνωμένου Βασιλείου οι πρωθυπουργοί αλλάζουν σαν τα πουκάμισα τα τελευταία χρόνια, στην προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία της Ιταλίας η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι -αρχηγού ενός κόμματος με νεοφασιστικές ρίζες και μιας κυβέρνησης συνασπισμού Ακροδεξιάς και Δεξιάς- σπάει σήμερα ένα ιστορικό μεταπολεμικό ρεκόρ.

Εν αναμονή των επόμενων βουλευτικών εκλογών (αναμένονται το αργότερο έως τα τέλη του 2027) συμπληρώνει 1.413 ημέρες αδιάλειπτης κυβερνητικής θητείας.

Μία ημέρα περισσότερο, δηλαδή, από τη δεύτερη κυβέρνηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι (2001-2005), η οποία κατείχε μέχρι χθες του εν λόγω ρεκόρ.

Παρ’ όλα αυτά, ο εκλιπών «Καβαλιέρε» -που το 2008 είχε δώσει το πολιτικό «βάπτισμα του πυρός» στη Μελόνι, διορίζοντάς την υπουργό Νεολαίας στη συγκυβέρνηση με τον «αρχιτέκτονα» του ιταλικού μεταφασισμού, Τζανφράνκο Φίνι- παραμένει στα ιταλικά μεταπολεμικά χρονικά ως ο μακροβιότερος πρωθυπουργός.

Με διάσπαρτες θητείες μεταξύ 1994 και 2011, έμεινε στην εξουσία περίπου εννέα χρόνια.

Αλλά στην ιστορία της Ιταλικής Δημοκρατίας -τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης και ιδρυτικού μέλους της ΕΕ, του ΝΑΤΟ και της G7- η πολιτική αστάθεια αποτελεί επί δεκαετίες μια… σταθερά.

Συμπεριλαμβανομένης της υφιστάμενης, μόλις πέντε κυβερνήσεις έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν το «φράγμα» των 1.000 ημερών.

Η Μελόνι γιορτάζει το ρεκόρ της με σημερινή εκδήλωση στο Μπάρι, ενώ το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες παραμένει ορατό.

Τον τελευταίο χρόνο αντιμετωπίζει ένα βουνό προβλημάτων, συνέπεια μιας αμφιλεγόμενης και διχαστικής κυβερνητικής ατζέντας.

Το δημοψήφισμα του Μαρτίου για την επίμαχη δικαστική μεταρρύθμιση σηματοδότησε την πρώτη μεγάλη πολιτική ήττα της κυβέρνησης.

Τον Ιούνιο υπέστη νέο, προσωπικό και δη σοβαρό πολιτικό πλήγμα, όπως και η συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού, με την επεισοδιακή έγκριση από τη Βουλή του νομοσχεδίου για την αλλαγή του εκλογικού νόμου.

Εκκρεμεί η έγκριση της Γερουσίας.

Σύσσωμη η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι επί της ουσίας στόχος του νομοσχεδίου είναι η επανεκλογή της Μελόνι.

Όμως τίποτα δεν είναι δεδομένο…

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, στη Ρώμη με φόντο τις σημαίες της χώρας της και της ΕΕ (REUTERS/Remo Casilli/File Photo)

Ρεκόρ για τη Μελόνι, αβεβαιότητα για την Ιταλία

Μέσα σε 80 χρόνια, η Ιταλία έχει αλλάξει 68 κυβερνήσεις, υπό 31 διαφορετικούς πρωθυπουργούς.

Έχει συμβεί είτε μέσω της κάλπης, είτε με ευρύτατο ανασχηματισμό ή/και αλλαγή της σύνθεσης κυβερνητικών συνασπισμών.

Αυτή η πολιτική ρευστότητα δεν προέκυψε τυχαία.

Όταν συντάχθηκε το ιταλικό Σύνταγμα, η χώρα είχε μόλις βγει από την 20ετή φασιστική δικτατορία του Μπενίτο Μουσολίνι.

Κύριο μέλημα ήταν ένα: ποτέ ξανά να μην συγκεντρωθεί όλη η εξουσία στα χέρια ενός μόνο ανθρώπου.

Και δη εν μέσω του άκρατου δυτικού αντικομμουνισμού επί Ψυχρού Πολέμου.

Έτσι η Ιταλία απέκτησε δύο ισοδύναμα νομοθετικά σώματα, τη Βουλή και τη Γερουσία, και έγινε ένα πολιτικό «εργαστήριο» διάφορων εκλογικών συστημάτων, με κοινό παρονομαστή την αναλογική.

Αν και οι εκλογικοί νόμοι αλλάζουν τακτικά, είθισται να αποτρέπουν την αυτοδυναμία ενός κόμματος, δείχνοντας προς κυβερνητικούς συνασπισμούς.

Αυτοί είναι ως επί το πλείστον εύθραυστοι, είτε επειδή μικρότερα κόμματα δύνανται να ανεβοκατεβάζουν κυβερνήσεις, είτε γιατί στα μεγάλα κόμματα γίνεται ξεκαθάρισμα εσωτερικών «λογαριασμών».

Στην περίπτωση της Μελόνι -η εκλογική νίκη και η πρωθυπουργοποίηση της οποίας, τον Οκτώβριο του 2022, είχε προκαλέσει σοκ στην Ευρώπη και στις Βρυξέλλες- η μακροημέρευση του κυβερνητικού συνασπισμού της βασίστηκε στην… πειθαρχία.

Κατά πρώτον της ίδιας ως προς την προσπάθεια «κανονικοποίησή» της στα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα και του μεταφασιστικού κόμματος της ως μέρους της λεγόμενης ριζοσπαστικής Δεξιάς, με προσήλωση στον εθνικισμό και τον κοινωνικό συντηρητισμό, αλλά χωρίς αμφισβήτηση του δημοκρατικού πολιτεύματος, του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και του ατλαντισμού.

Κατά δεύτερον των κυβερνητικών εταίρων της (της μετα-μπερλουσκονικής κεντροδεξιάς Φόρτσα Ιτάλια και της ακροδεξιάς Λέγκα) για να μην διαλύσουν τον συνασπισμό, παρά τις αυξανόμενες ενδοκυβερνητικές έριδες.

Και κατά τρίτον, δημοσιονομική πειθαρχία προς εξευμενισμό των αγορών απέναντι σε μια καταχρεωμένη χώρα.

Όμως η μακροβιότητα της κυβέρνησης δεν σημαίνει από μόνη της ότι η Ιταλία έχει βγει από την αστάθεια.

H Τζόρτζια Μελόνι βγάζει σέλφι με υποστηρικτές του κόμματός της, «Αδέλφια της Ιταλίας» (Shutterstock)

Το στοίχημα της κάλπης

«Η πιο σταθερή κυβέρνηση, η πιο ισχυρή Ιταλία» είναι το κεντρικό σύνθημα στην εορταστική πολιτική συγκέντρωση που οργανώνουν απόψε τα «Αδέλφια της Ιταλίας» για το ρεκόρ της κυβέρνησης Μελόνι.

Με την ομιλία της, η Ιταλίδα πρωθυπουργός θα σηματοδοτήσει την άτυπη έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας, προτάσσοντας ως βασικό της επίτευγμα τη σταθερότητα.

Πίσω ωστόσο από το ρεκόρ, κρύβονται πικρές αλήθειες.

Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι έχει εφαρμόσει μια ατζέντα με επίκεντρο την αντιμεταναστευτική πολιτική, την επιβολή του «νόμου και της τάξης», στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις και δραστικές περικοπές στην πρόνοια.

Δεν προχώρησε ωστόσο σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προς τόνωση της χρόνια ασθενούς οικονομικής ανάπτυξη, ενώ το υψηλό δημόσιο χρέος της είναι σε ανοδική τροχιά, οδεύοντας προς την ευρωπαϊκή «μαύρη» πρωτιά.

Όμως η μάχη με τον χρόνο που φαίνεται να απασχολεί περισσότερο τη Μελόνι είναι αυτή για την έγκαιρη τελική έγκριση του νέου εκλογικού νόμου και την εφαρμογή του στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές.

Με τον συνασπισμό της να απειλείται με σημαντικές διαρροές προς το νεοσύστατο, σκληροπυρηνικό  ακροδεξιό κόμμα «Εθνικό Μέλλον» του απόστρατου υποστράτηγου Ρομπέρτο Βανάτσι (τέταρτο σε πρόσφατη δημοσκόπηση, μπροστά από τους εταίρους της Μελόνι), ποντάρει σε ένα «μπόνους πλειοψηφίας» για να μπορεί να σχηματίσει ξανά κυβέρνηση, χωρίς να εξαρτάται από αυτόν.

Αλλά δεν είναι ο μόνος «ξενοδόχος» που θα πρέπει να «λογαριάζει» στα σχέδιά της.

Δεν είναι, άλλωστε, η μόνη που καταρρίπτει ρεκόρ πολιτικής σταθερότητας.

Η ηγέτιδα της κεντροαριστερής αξιωματικής αντιπολίτευσης, Έλι Σλάιν, έγινε στα τέλη Αυγούστου η μακροβιότερη γραμματέας στην ιστορία του Δημοκρατικού Κόμματος (PD) με αδιάλειπτη θητεία.

Το ρεκόρ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την ίδια και την ιταλική κεντροαριστερά, καθώς στον χώρο της προοδευτικής αντιπολίτευσης γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια να συγκροτηθεί εκλογική συμμαχία για να ηττηθεί το μπλοκ Ακροδεξιάς-Δεξιάς.

Υπάρχει ωστόσο ακόμη έντονη διαμάχη για την ηγεσία.

Εάν δεν επιλυθεί, θα είναι «δώρο» στη Μελόνι.

Πηγή: in.gr