Τον οδικό χάρτη με τον οποίο η κυβέρνηση φιλοδοξεί να οδηγήσει την ελληνική οικονομία και τη χώρα στην επόμενη δεκαετία επιχείρησε να περιγράψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ, βάζοντας στο τραπέζι όχι μόνο τα άμεσα μέτρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και τις δεσμεύσεις με τις οποίες θέλει να συνδέσει την επόμενη κυβερνητική τετραετία.
Ο σχεδιασμός αναπτύσσεται ουσιαστικά σε δύο επίπεδα. Το πρώτο περιλαμβάνει επτά συγκεκριμένες και μετρήσιμες δεσμεύσεις έως το 2030, που αφορούν την ανάπτυξη, την απασχόληση, τους μισθούς, τις επενδύσεις, το δημόσιο χρέος και την πιστοληπτική θέση της χώρας. Το δεύτερο απλώνεται έως το 2031 και περιλαμβάνει τα 10 «άλματα», όπως τα χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός, σε κρίσιμα πεδία από το παραγωγικό μοντέλο και τη Δικαιοσύνη έως το σχολείο, τη στέγαση, την περιφέρεια, το κοινωνικό κράτος και την άμυνα.
Με τον τρόπο αυτό, ο πρωθυπουργός επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση πέρα από τον ορίζοντα των παροχών της ΔΕΘ που θα ισχύσουν το 2027 και να διαμορφώσει το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα κριθεί η κυβερνητική πρόταση για την περίοδο 2027-2031.
Οι 7 δεσμεύσεις έως το 2030
Πρώτη δέσμευση είναι η περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας κάτω από το 6% έως το τέλος της δεκαετίας.
Δεύτερος στόχος είναι η ελληνική οικονομία να διατηρεί ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης πάνω από 2%, με επίδοση διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η τρίτη δέσμευση αφορά τις αποδοχές, με στόχο ο μέσος μισθός να ξεπεράσει τα 1.800 ευρώ.
Τέταρτος στόχος είναι η σταθερή αύξηση του κατώτατου μισθού, ο οποίος θα φτάσει τα 1.000 ευρώ το 2028. Στο πλαίσιο αυτό τέθηκε ο στόχος μέσα σε 18 μήνες να μην υπάρχει πλέον τριψήφιος μισθός για εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης.
Πέμπτη δέσμευση είναι η νέα άνοδος των επενδύσεων, από τα περίπου 46 δισ. ευρώ σε περισσότερα από 65 δισ. ευρώ, ώστε να αντιστοιχούν στο 20% του ΑΕΠ και να περιοριστεί το διαχρονικό επενδυτικό χάσμα της Ελλάδας με την Ευρώπη.
Η έκτη αφορά το δημόσιο χρέος, το οποίο θα πρέπει να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029 και κάτω από το 110% το 2030.
Τέλος, έβδομη δέσμευση αποτελεί η περαιτέρω αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου, ώστε η χώρα να κατακτήσει την ανώτερη ενδιάμεση πιστοληπτική βαθμίδα «Α», εξέλιξη που η κυβέρνηση συνδέει με ευνοϊκότερες συνθήκες δανεισμού για το Δημόσιο, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, αλλά και με μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια.
Τα 10 «άλματα» έως το 2031
Πέρα από τους επτά οικονομικούς στόχους, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε δέκα ευρύτερες προτεραιότητες, τις οποίες περιέγραψε ως τα «άλματα» που πρέπει να πραγματοποιήσει η χώρα έως το 2031.
1. Παραγωγικότητα και νέο παραγωγικό μοντέλο
Το πρώτο «άλμα» αφορά την ανάπτυξη μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας. Ο στόχος είναι η μεταποίηση να φτάσει στο 12% του ΑΕΠ έως το 2031 και 300.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ενταχθούν στον βιομηχανικό αυτοματισμό και στην Τεχνητή Νοημοσύνη, παράλληλα με περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων.
2. Κράτος κανόνων
Το δεύτερο αφορά τη συγκρότηση ενός «κράτους κανόνων», με περιορισμό των προσωπικών διαμεσολαβήσεων και των περιθωρίων συναλλαγής πολίτη και κράτους. Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αποκτά η επερχόμενη Συνταγματική Αναθεώρηση.
3. Δικαιοσύνη στην ευρωπαϊκή δεκάδα
Στη Δικαιοσύνη ο στόχος είναι η Ελλάδα να βρεθεί ανάμεσα στις δέκα καλύτερες χώρες της Ευρώπης ως προς την ταχύτητα και την ποιότητα απονομής της.
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ο Ψηφιακός Φάκελος Δικαστών, η δυνατότητα των πολιτών να παρακολουθούν την εξέλιξη των υποθέσεών τους, ο διπλασιασμός των εξωδικαστικών επιλύσεων και η επέκταση του νέου Δικαστικού Χάρτη.
4. «Νέο Σχολείο» και Εθνικό Απολυτήριο
Το τέταρτο «άλμα» αφορά την Παιδεία και το «Νέο Σχολείο», με κεντρική αλλαγή την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου ως βασικής πύλης για την εισαγωγή στην ανώτατη εκπαίδευση.
5. Προσιτή στέγη, με έμφαση στους νέους
Η στεγαστική πολιτική αποτελεί την πέμπτη προτεραιότητα. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 20.000 νέα ή ανακαινισμένα σπίτια, 8.500 επιπλέον φοιτητικές κλίνες, ακόμη 10.000 δικαιούχους στα προγράμματα πρώτης κατοικίας και 2.000 νέα διαμερίσματα για στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία νέου φορέα στεγαστικής πολιτικής, με στόχο την αξιοποίηση δημόσιας και δημοτικής ακίνητης περιουσίας.
6. Αναγέννηση πρωτογενούς τομέα και περιφέρειας
Το έκτο «άλμα» επικεντρώνεται στην αναγέννηση του πρωτογενούς τομέα και της ελληνικής περιφέρειας.
Προβλέπονται αύξηση της παραγωγικότητας ανά στρέμμα και εργαζόμενο, ενίσχυση των εξαγωγών, αναδασμοί, Γεωπληροφοριακό Μητρώο Αγροτικής Γης, γεωργία ακριβείας, «έξυπνη» άρδευση, θερμοκήπια, συνεργατικά σχήματα και αγροδιατροφικά logistics hubs.
Στον σχεδιασμό εντάσσονται επίσης Αγροτικά Λύκεια και νέα Αγροτικά Εκπαιδευτικά Κέντρα.
7. Πράσινη και ανθεκτική Ελλάδα
Η έβδομη προτεραιότητα συνδέεται με μια πράσινη και περισσότερο ανθεκτική χώρα, με παρεμβάσεις στο Κτηματολόγιο και τις Πολεοδομίες, την Πολιτική Προστασία, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο νερό, με σχεδιασμό για ενοποίηση περίπου 700 διάσπαρτων φορέων, εκτός ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, ψηφιακή παρακολούθηση των απωλειών και σύνδεση των τελών με την ορθολογική χρήση.
8. Δημόσια Διοίκηση από τις καλύτερες στην Ευρώπη
Το όγδοο «άλμα» αφορά τη Δημόσια Διοίκηση, με στόχο να καταταχθεί μεταξύ των καλύτερων στην Ευρώπη.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει περαιτέρω ψηφιοποίηση του κράτους, αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και κατάργηση γραφειοκρατικών διαδικασιών, με νέες τεχνολογικές εφαρμογές σε τομείς όπως η Υγεία, η Παιδεία, η παρακολούθηση των τιμών και η αστυνόμευση.
9. Νέο Κοινωνικό Κράτος
Η ένατη προτεραιότητα αφορά το «Νέο Κοινωνικό Κράτος».
Προβλέπονται 50.000 επιπλέον δικαιούχοι vouchers για προσχολική φροντίδα και καθολική εφαρμογή του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς».
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης μακροχρόνια φροντίδα για 400.000 ηλικιωμένους, δωρεάν οδοντιατρικοί έλεγχοι από το 2027 για 282.000 παιδιά ηλικίας 5 έως 14 ετών και διεύρυνση της αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ των συστημάτων συνεχούς καταγραφής γλυκόζης για ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.
10. Ισχυρή Πατρίδα
Το δέκατο «άλμα» αφορά την άμυνα και την ασφάλεια.
Έως το 2030 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος του προγράμματος ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων, με Rafale, φρεγάτες Belharra, F-35 και την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται τα νέα Canadair για την Πολιτική Προστασία, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση της εκπαίδευσης και του εξοπλισμού της Ελληνικής Αστυνομίας.
