Μπροστά σε ένα δύσκολο ενεργειακό δίλημμα βρίσκεται η ηγεσία των ΗΠΑ, καθώς οι τιμές του ντίζελ έχουν εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, τα αποθέματα παραμένουν χαμηλά και τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη σχεδόν στο όριο των δυνατοτήτων τους. Το βασικό ερώτημα είναι πλέον εάν η Ουάσιγκτον θα πρέπει να περιορίσει τις εξαγωγές ώστε να κρατήσει περισσότερα βαρέλια στην εγχώρια αγορά ή αν μια τέτοια παρέμβαση κινδυνεύει τελικά να οδηγήσει σε χαμηλότερη παραγωγή και να επιδεινώσει το πρόβλημα.
Η παγκόσμια στενότητα στην προσφορά, με μειωμένες ροές από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή, έχει αυξήσει παράλληλα τη ζήτηση για αμερικανικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές
Η πίεση είναι έντονη. Σύμφωνα με την Kpler, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτούργησαν με αξιοποίηση άνω του 95% για μεγάλο μέρος του καλοκαιριού, φθάνοντας περίπου στο 98% την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, ενώ οι εισροές αργού διαμορφώθηκαν κοντά στα 17,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Τα στοιχεία της EIA δείχνουν επίσης ότι στα μέσα Σεπτεμβρίου η αξιοποίηση των διυλιστηρίων παρέμενε κοντά στο 97%, επιβεβαιώνοντας ότι τα περιθώρια για σημαντική περαιτέρω αύξηση της παραγωγής είναι περιορισμένα.
Την ίδια στιγμή, όμως, η εγχώρια αγορά παραμένει «στεγνή». Τα αποθέματα αποσταγμάτων κινούνται γύρω στα 108 εκατ. βαρέλια, περίπου 13% κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, ενώ οι τιμές λιανικής του ντίζελ έχουν σκαρφαλώσει πάνω από τα 6 δολάρια ανά γαλόνι σε πρόσφατα στοιχεία. Η παγκόσμια στενότητα στην προσφορά, με μειωμένες ροές από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή, έχει αυξήσει παράλληλα τη ζήτηση για αμερικανικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές.
Η εύκολη λύση που μπορεί να γίνει μπούμερανγκ
Η πιο άμεση πολιτική επιλογή θα ήταν μια προσωρινή απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ. Οι ΗΠΑ εξάγουν περίπου 1,54 εκατ. βαρέλια ημερησίως και, θεωρητικά, η παραμονή αυτών των ποσοτήτων στη χώρα θα ενίσχυε άμεσα τα αποθέματα, κυρίως στην περιοχή του Κόλπου του Μεξικού, πιέζοντας χαμηλότερα τις τιμές.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η λύση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα σε δεύτερο χρόνο. Η απαγόρευση των εξαγωγών θα συμπίεζε τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων στην αμερικανική ακτή του Κόλπου. Εάν τα cracks υποχωρήσουν σημαντικά, τα διυλιστήρια θα έχουν μικρότερο κίνητρο να λειτουργούν στα σημερινά εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Έτσι, μια πολιτική που σχεδιάζεται για να αυξήσει την προσφορά ντίζελ στην εγχώρια αγορά θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε χαμηλότερη παραγωγή.
Υπάρχει και ένα δεύτερο πρόβλημα: τα βαρέλια που θα μείνουν στον Κόλπο δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη. Η περιορισμένη χωρητικότητα ορισμένων αγωγών, οι περιφερειακές ανισορροπίες και η έλλειψη επαρκών δεξαμενόπλοιων που πληρούν τις απαιτήσεις του Jones Act περιορίζουν τη δυνατότητα ανακατανομής των προϊόντων στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Επομένως, η τιμή μπορεί να πέσει αισθητά στην ακτή του Κόλπου χωρίς να ακολουθήσει αντίστοιχη μείωση στη λιανική σε ολόκληρη τη χώρα.
Η μέση λύση των ποσοστώσεων
Μια λιγότερο επιθετική επιλογή είναι η επιβολή ποσοστώσεων ή αδειών εξαγωγής. Αντί να κλείσει εντελώς η στρόφιγγα, η κυβέρνηση θα μπορούσε να περιορίσει τον όγκο που επιτρέπεται να διοχετεύεται στο εξωτερικό, αφήνοντας περισσότερα βαρέλια στην εγχώρια αγορά χωρίς να αποκόπτει πλήρως τα αμερικανικά διυλιστήρια από τις διεθνείς αγορές.
Η Kpler θεωρεί ότι ένα σύστημα ποσοστώσεων ανά εταιρεία, ενδεχομένως συνδεδεμένο με τις ιστορικές εξαγωγές, θα μπορούσε να στηρίξει την αναπλήρωση των αποθεμάτων, περιορίζοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο ισχυρής πτώσης των περιθωρίων διύλισης και, κατ’ επέκταση, της παραγωγής.
Περιορισμένα περιθώρια για «περισσότερη παραγωγή»
Υπάρχει και η επιλογή της κανονιστικής ευελιξίας: προσωρινές εξαιρέσεις σε προδιαγραφές, μεγαλύτερη ευχέρεια ανάμειξης κατάλληλων προϊόντων κηροζινικής κλίμακας στο ντίζελ ή αλλαγές σε υποχρεώσεις που σχετίζονται με τα αμερικανικά πρότυπα ανανεώσιμων καυσίμων. Όμως και εδώ τα περιθώρια είναι περιορισμένα, καθώς τα διυλιστήρια ήδη λειτουργούν σχεδόν στο μέγιστο.
Το πραγματικό πρόβλημα για την αμερικανική κυβέρνηση είναι ότι δεν υπάρχει λύση χωρίς κόστος. Η απαγόρευση εξαγωγών μπορεί να μειώσει προσωρινά τις τιμές αλλά να πλήξει την οικονομία των διυλιστηρίων. Η διατήρηση των εξαγωγών προστατεύει την παραγωγή και τα περιθώρια, αλλά αφήνει την εγχώρια αγορά εκτεθειμένη στις υψηλές διεθνείς τιμές. Και οι ποσοστώσεις προσφέρουν έναν ενδιάμεσο δρόμο, χωρίς όμως να αντιμετωπίζουν τη βασική αιτία: την παγκόσμια έλλειψη ντίζελ.
Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον μπορεί να ανακατανείμει τα διαθέσιμα βαρέλια, αλλά δύσκολα μπορεί να δημιουργήσει γρήγορα νέα. Και όσο η διεθνής προσφορά παραμένει περιορισμένη, κάθε προσπάθεια να μειωθούν οι αμερικανικές τιμές θα είναι περισσότερο διαχείριση της στενότητας παρά πραγματική επίλυσή της.
