Ο κόσμος μετασχηματίζεται και οι ελίτ… άδουν

Κύριο μέλημα των περισσότερων γαλλικών ελίτ, συμπεριλαμβανόμενου και του Γάλλου προέδρου, ήταν να εξετάζουν τις κοινωνικές αλλαγές και τις οικονομικές εξελίξεις με τα κριτήρια των Σαρτρ, Λακάν, Φουκώ, Πωλ Ρικέρ και άλλων Ζιλ Ντελέζ. Ελάχιστα αν όχι καθόλου τους απασχολούσαν θέματα, όπως η δημογραφική γήρανση, η παράνομη μετανάστευση, η άνοδος των αϋλων αξιών στην οικονομία, η ταχύτητα παραγωγής γνώσης και ο καλπασμός της τεχνολογίας και της χρηματοπιστωτικής οικονομίας.

Στην Αμερική, χώρα της μεταβιομηχανικής επανάστασης, μέρος των ελίτ της, αντί να ερμηνεύουν τα γεγονότα με βάση την πραγματικότητά τους, ξεκίνησαν να τα αποδίδουν σε συνωμοσίες και άλλα παρόμοια και να φέρουν στο προσκήνιο τις θεωρίες της «αποδόμησης» και της «αφύπνισης», που δεν ήταν τίποτε περισσότερο από νέα φυτώρια ολοκληρωτισμού. Και αυτό συνέβαινε σε μια εποχή όπου ο σοβιετικός ολοκληρωτισμός ως οικονομικό σύστημα είχε καταρρεύσει, με σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις.

Αυτές οι τελευταίες έμειναν όμως ανεκμετάλλευτες από τις δημοκρατικές ελίτ, οι οποίες αντί να αξιοποιήσουν την παγκοσμιοποίηση για τη διάδοση και εμπέδωση της γνώσης, την παρέδωσαν στα κερδοσκοπικά κεφάλαια αυταρχικών χωρών κατόχους ενεργειακών πόρων.

Ακόμα χειρότερα, στο μέτρο που η παγκοσμιοποίηση οδηγούσε σε έναν ψηφιακό κόσμο με ελευθεριακή και άναρχη δομή, αυταρχικές πολιτικές δυνάμεις εξασφάλισαν προνομιακό σκηνικό για κάθε είδους χειραγώγηση.

Η πλαστικότητα των νέων μέσων προσδίδει μοναδικές δυνατότητες διαμόρφωσης α­φηγήσεων που διαδίδονται ταχύτερα και διεκδικούν με αξιώσεις τον δημόσιο πνευμα­τικό και ιδεολογικό χώρο από τις παραδεδεγμένες ιστορικές παραδόσεις.

Δεν είναι καθόλου τυχαία προφανώς η έμφαση που δίνει στα ζητήματα της κυρίαρχης αφήγησης το νέο τραμπικό καθε­στώς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αντιπρό­εδρος Τζ.Ντ. Βανς, το υψηλότερα ιστάμε­νο ιδεολογικά συγκροτημένο στοιχείο του νέου τραμπισμού, έχει κατ’ επανάληψη υ­πογραμμίσει τη σημασία της ταυτοτικής και γνωσιακής υπόστασης του πολίτη – οπαδού, μέσα από την υπερηφάνεια του λευκού άρρενα, που καλείται να συμμετάσχει στη δημιουργία «μιας νέα μεγάλης Αμερικής».

Την ίδια στιγμή όμως στην Αμερική, αναδύεται η νέα μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Η κεφαλαιοποίηση των μεγαλυτέρων εισηγμένων εταιριών υψηλής τεχνολογίας με ναυαρχίδα τους την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το αμερικανικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), του 2025.

Αντιπροσωπεύει δηλαδή περί τα 30,5 τρις. δολάρια!! Με βάση έτσι, αυτό το νούμερο, οι παραπάνω εταιρείες άντλησαν από το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα 3,2 τρις δολάρια, επηρεάζοντας βέβαια και την διεθνή πορεία των επιτοκίων.

Δεν απαιτείται ιδιαίτερη ευφυΐα έτσι, για να καταλάβουμε ότι οι επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας είναι επιταχυντές αλλαγών και άρα προδίδουν στο ρόλο των επιχειρήσεων γενικότερα νέους ρόλους.

Δυστυχώς όμως, οι παραπάνω εξελίξεις και πραγματικότητες απέχουν πολύ από του να είναι ευρύτερη γνωστές στο μεγάλο κοινό, στην αποκαλούμενη σιωπηρή πλειοψηφία.

Και όσο αυτή η τελευταία θα παραμένει στο σκοτάδι της άγνοιας, τόσο οι δυνάμεις του ζόφου, του αυταρχισμού και της δημαγωγίας θα προελαύνουν. Τόσο πολιτικά και κοινωνικά απόβλημα θα συμμαχούν με το οργανωμένο έγκλημα για να αποσταθεροποιούν δημοκρατικές κοινωνίες, αυτές του δικαίου.

Στη σημερινή συγκυρία, που η αυταρ­χική προπαγάνδα προσπαθεί συστηματι­κά να επηρεάσει με εξατομικευμένη με­θοδολογία το κυρίαρχο αφήγημα, η δημο­κρατία δεν έχει δικαίωμα περί άλλα να τυρβάζει. Αντιθέτως, είναι ανάγκη να αντιδρούν και να αντεπιτεθεί σε γνωστικό και ιδεολογικό επίπεδο.

Η δημοκρατία διαθέτει οπλοστάσιο ευρύ και ανεξάντλητο, έχει περισσότερο ιδεολογικό έρμα από οποιαδήποτε πολι­τική πλατφόρμα στην ανθρώπινη ιστορί­α. Και η ίδια αυτή η ιστορία μας είναι που παρέχει ένα αποφασιστικό κομμάτι αυτού του δυναμικού. Η ιστορική γνώση εξοπλί­ζει άρτια όποιον θέλει να αντιπαρατεθεί ι­δεολογικά στην ανερχόμενη αυταρχική Δι­εθνή. Κι όμως, παρ’ όλα αυτά, ο ιστορικά συγκροτημένος πολιτικός λόγος απουσιά­ζει πλήρως από το περιεχόμενο που παρουσιάζουν στο ευρύ κοινό δημοκρατικές παρατάξεις.

Ίσως έτσι, ο ρόλος αυτός να προστεθείς τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων.

Σε αυτό το νέο τοπίο, ο ρόλος των επιχειρήσεων μετασχηματίζεται ριζικά και γίνεται συν διαμορφωτής της δυναμικής που αποκτούν η οικονομία και η αγορά εργασίας.

Πέρα από το να είναι κερδοφόρες, καλούνται να γίνουν καταλύτες των αλλαγών που έχει ανάγκη η κοινωνία: με οραματική ηγεσία, υπεύθυνη επιχειρηματικότητα, συνεργατική κουλτούρα και επένδυση σε εργαλεία που να φέρνουν τo αύριο στο σήμερα.

Οι επιχειρήσεις πρέπει να δημιουργούν αξία τόσο για τους μετόχους τους, όσο και για ένα ευρύτερο σύνολο εμπλεκόμε­νων φορέων: τους εργαζόμενους, τους πελάτες και την κοινωνία. Αυτό σημαίνει να χτίζεις οργανι­σμούς έτοιμους για το μέλλον τόσο επιχειρηματικά και τεχνολογικά, όσο και ηθικά.