H αυγή του 2026 βρίσκει τον πλανήτη σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι… Oι αναλύσεις του Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Η έκθεση «Conflict Watchlist 2026» περιγράφει έναν κόσμο όπου η βία δεν είναι πλέον η εξαίρεση, αλλά ένα δομικό στοιχείο της διεθνούς πραγματικότητας.
Ο αντίκτυπος των ένοπλων συγκρούσεων γίνεται όλο και πιο σοβαρός. Η ειρήνευση φαίνεται πιο δύσκολη από ποτέ. Ακόμη και όταν οι πόλεμοι φαίνεται να τελειώνουν, η βία συχνά αναζωπυρώνεται, παγιδεύοντας τους πολίτες σε ατέρμονους κύκλους ανασφάλειας
Το 2025, σημειώθηκαν περισσότερα από 56.000 περιστατικά βίας κατά αμάχων. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο που έχουν καταγραφεί τα τελευταία πέντε χρόνια. Επιπλέον, εκτιμάται ότι 831 εκατομμύρια άνθρωποι, το 16% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν εκτεθεί σε συγκρούσεις. Το Ισραήλ και η Ρωσία είναι συλλογικά υπεύθυνα για το 88% όλων των βίαιων περιστατικών που στοχεύουν πολίτες εκτός των συνόρων τους το 2025, ως αποτέλεσμα των παρατεταμένων πολέμων τους στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Από την πλευρά του, ο στρατός της Μιανμάρ ευθύνεται για σχεδόν το ένα τρίτο όλων των βίαιων πράξεων που διαπράττονται από τις κρατικές δυνάμεις εναντίον των ίδιων των πολιτών της.
Με το 1/6 του παγκόσμιου πληθυσμού να ζει πλέον σε άμεση εγγύτητα με ζώνες συγκρούσεων, το 2026 προμηνύεται ως η χρονιά της «πολυδιάσπασης»: ένας κόσμος όπου τα παραδοσιακά σύνορα καταρρέουν.
Η γεωγραφία του τρόμου
Η φετινή Watchlist του ACLED δεν επικεντρώνεται μόνο σε ανοιχτούς πολέμους, αλλά και σε περιοχές όπου η αστάθεια σιγοβράζει, έτοιμη να εκραγεί.
Ουκρανία
Στην Ουκρανία, το 2026 βρίσκει το μέτωπο σε μια κατάσταση «δυναμικής στασιμότητας». Η σύγκρουση έχει μετατραπεί σε έναν πόλεμο φθοράς. Το ACLED προειδοποιεί ότι η κόπωση της Δύσης και η πίεση στις εφοδιαστικές αλυσίδες καθιστούν την Ουκρανία το πιο επικίνδυνο σημείο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στον τέταρτο χειμώνα του πολέμου, η Ουκρανία αντιμετωπίζει πολλές και δυσεπίλυτες δυσκολίες. Η βασική διπλωματική πρόκληση θα είναι να διατηρήσει την υποστήριξη των ευρωπαίων συμμάχων της, ειδικά μετά την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να μειώσει τη στρατιωτική βοήθεια σε εξοπλισμό, να αναστείλει τις συμφωνημένες παραδόσεις όπλων και να τείνει να αποδεχτεί τους όρους της Ρωσία για μια επικείμενη συμφωνία τερματισμού του πολέμου. Η αποφασιστικότητα των ΗΠΑ να τερματίσουν τον πόλεμο, ακόμη και με όρους δυσμενείς για την Ουκρανία, θα ασκήσει πίεση στην Ευρώπη, η οποία τώρα αναλαμβάνει το κόστος του εξοπλισμού της Ουκρανίας και πρέπει να καλύψει ένα τεράστιο κενό στα οικονομικά της Ουκρανίας στις αρχές του 2026.
Μέση Ανατολή
Από την Παλαιστίνη έως τον Λίβανο, τη Συρία, την Υεμένη, το Ιράν, ακόμη και το Κατάρ, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) επέδειξαν τη στρατιωτική τους δύναμη σε ολόκληρη την περιοχή το 2025. Διεξήγαγαν επιθέσεις σε περισσότερα ξένα εδάφη από οποιονδήποτε άλλο στρατό παγκοσμίως
Το 2026 θα βρει τη Μέση Ανατολή υπό σημαντική πίεση, με επικαλυπτόμενες συγκρούσεις, πολιτικές εξελίξεις και ανεπίλυτες διαμάχες να διαμορφώνουν το περιφερειακό τοπίο.
Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα αναμένεται να παραμείνει σοβαρή, με τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις, τον έλεγχο της Χαμάς και την περιορισμένη διεθνή εποπτεία να συμβάλλουν στην αστάθεια.
Σουδάν
Ο πόλεμος μεταξύ των SAF (Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις) και των RSF (Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης) έχει οδηγήσει σε μια «ντε φάκτο» διχοτόμηση. Το 2026, η μάχη για το Κορντοφάν και το Νταρφούρ απειλεί να προκαλέσει τη μεγαλύτερη προσφυγική κρίση του αιώνα.
Μιανμάρ
Ο στρατός εκμεταλλεύεται την εξωτερική υποστήριξη για να διχάσει την αντίσταση, οδηγώντας σε συνεχή κύκλο βίας.
Συρία
Η αστάθεια συνεχίζεται μετά την πτώση του Άσαντ, με κίνδυνο έξαρσης θρησκευτικών συγκρούσεων και δράσης του Ισλαμικού Κράτους (IS).
Εκουαδόρ
Η βία των συμμοριών αυξάνεται ραγδαία, πιέζοντας την κυβέρνηση και μετατρέποντας τη χώρα σε κόμβο του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.
Πακιστάν
Αντιμετωπίζει άνοδο της δράσης ισλαμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων που απειλούν τη σταθερότητα πέρα από τα σύνορά του.
Ζώνη του Σαχέλ
Ο οικονομικός πόλεμος κλιμακώνεται καθώς ένοπλες ομάδες επεκτείνουν τη δράση τους πέρα από τα παραδοσιακά τους προπύργια.
Ερυθρά Θάλασσα
Οι περιφερειακοί ανταγωνισμοί και οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία συνεχίζουν να προκαλούν εντάσεις.
Λατινική Αμερική & Καραϊβική
Η αυξημένη παρουσία «σκληρής ισχύος» των ΗΠΑ και η δράση εγκληματικών δικτύων (π.χ. στην Αϊτή) δημιουργούν ένα εύφλεκτο μείγμα.
Η οικονομία των… drones
Το 2026 σηματοδοτεί την πλήρη κυριαρχία του «πολέμου χαμηλού κόστους». Η χρήση drones που μετατρέπονται σε όπλα έχει αλλάξει την ισορροπία ισχύος. Μικρές ομάδες ανταρτών στη Μιανμάρ ή στο Σαχέλ μπορούν πλέον να πλήττουν στρατηγικούς στόχους με ελάχιστο κόστος, εξουδετερώνοντας την υπεροχή των τακτικών στρατών.
Εξάπλωση των πολεμικών επιχειρήσεων
Η κρίση της εμπιστοσύνης και η διεθνής απάθεια
Το ACLED υπογραμμίζει μια σκληρή αλήθεια: η διεθνής κοινότητα εμφανίζεται πιο διχασμένη από ποτέ. Τα Ηνωμένα Έθνη δυσκολεύονται να επιβάλουν κυρώσεις ή να στείλουν ειρηνευτικές αποστολές, καθώς τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση.
Οι προβλέψεις για το 2026 δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία· είναι μια κραυγή αγωνίας. Η βία έχει μεταλλαχθεί. Δεν είναι πλέον μόνο οι «μεγάλοι πόλεμοι» που πρέπει να μας ανησυχούν, αλλά η διάχυτη, καθημερινή ανασφάλεια που πλήττει εκατομμύρια ανθρώπους.
Το 2026 θα είναι η χρονιά που θα κριθεί αν οι διεθνείς θεσμοί μπορούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα της πολυδιάσπασης ή αν θα συνεχίσουν να παρακολουθούν παθητικά τον κόσμο να φλέγεται. Η ειρήνη το 2026 δεν θα επιτευχθεί με μεγάλες συμφωνίες σε σαλόνια, αλλά με την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών.
Η ανθρωπότητα εισέρχεται σε μια φάση όπου η ειρήνη απαιτεί ενεργή προσπάθεια.
Πηγή: in.gr
