Καθώς επιδιώκει να αυξήσει τα έσοδα για να αντισταθμίσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών από τα τελευταία δύο χρόνια συγκρούσεων, το Ισραήλ σχεδιάζει να πουλήσει μερίδια σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές όπλων του.
Ο Γιάλι Ρόθενμπρεγκ, γενικός λογιστής του υπουργείου Οικονομικών, δήλωσε στους Financial Times ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες για την ιδιωτικοποίηση της Israel Aerospace Industries, της οποίας τα προϊόντα περιλαμβάνουν το σύστημα αεράμυνας Arrow, πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Εξετάζει επίσης την πιθανότητα ιδιωτικοποίησης της Rafael Advanced Defense Systems, η οποία κατασκευάζει τα συστήματα αεράμυνας Iron Dome και David’s Sling του Ισραήλ.
Ο Ρόθενμπρεγκ δήλωσε ότι υπό το πρίσμα «των πρόσθετων πόρων που απαιτούνται για την άμυνα», η κυβέρνηση εξετάζει «τη μερική ιδιωτικοποίηση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων που σχετίζονται με την άμυνα».
Ωστόσο, ο Ρόθενμπρεγκ και ο Γκιλ Πίντσας προειδοποίησαν ότι η ιδιωτικοποίηση της Rafael θα ήταν πιο περίπλοκη.
Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι το άμεσο κόστος ασφαλείας των δύο ετών σύγκρουσης που προκλήθηκε από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 ανέρχεται σε 62 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα ποσό που δεν περιλαμβάνει τον αντίκτυπο στην οικονομία.
Το Ισραήλ διπλασίασε τις αμυντικές δαπάνες σε μια διετία
Ο αμυντικός προϋπολογισμός του Ισραήλ αυξήθηκε στο 8,3% του ΑΕΠ το 2024 – διπλάσιο από το αντίστοιχο δύο χρόνια νωρίτερα – καθώς η χώρα πολέμησε συγκρούσεις σε τουλάχιστον επτά μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων της Γάζας, του Λιβάνου, της Συρίας και του Ιράν.
Επιπλέον, οι ΗΠΑ έχουν παράσχει τουλάχιστον 21,7 δισεκατομμύρια δολάρια στο Ισραήλ, μετά την επίθεση της Χαμάς, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Quincy για Υπεύθυνο Εμπόριο.
Μετά τις εκεχειρίες στη Γάζα και αλλού, που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, ο αμυντικός προϋπολογισμός του Ισραήλ προβλέπεται να μειωθεί σε περίπου 5% του ΑΕΠ φέτος, ή 35 δισεκατομμύρια δολάρια, και να παραμείνει σε αυτό το επίπεδο μεσοπρόθεσμα, δήλωσε ο Ρόθενμπρεγκ.
Οι τεράστιες δαπάνες για την άμυνα και ο ευρύτερος οικονομικός αντίκτυπος του πολέμου, οδήγησαν σε μείωση της ανάπτυξης και στο έλλειμμα του προϋπολογισμού να διευρυνθεί στο 6,8% του ΑΕΠ το 2024.
Ο Ρόθενμπρεγκ δήλωσε ότι η «υπόθεση εργασίας» της κυβέρνησης ήταν ότι θα πουλούσε το 25% των μετοχών της IAI, «με ανώτατο όριο έως και 49%, υπό την επιφύλαξη των κυβερνητικών αποφάσεων».
Σε ξεχωριστή συνέντευξη, ο Ισραηλινός ταξίαρχος Πίντσας, , υπολόγισε την αρχική πώληση μεταξύ 20% και 25% της κρατικής εταιρείας, προβλέποντας ότι θα συμβεί «εντός ενός ή δύο ετών».
Ήταν πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί η αποτίμηση της IAI, δήλωσε ο Ρόθενμπρεγκ, αλλά επικαλέστηκε το βιβλίο παραγγελιών της εταιρείας ύψους σχεδόν 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε πωλήσεις όπλων ως δείκτη του μεγέθους της.
Η IAI ανέφερε πωλήσεις ύψους 6,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024 και καθαρά κέρδη περίπου 493 εκατομμυρίων δολαρίων, αύξηση 55% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η Rafael έχει σημειώσει παρόμοια πρόοδο, με τις πωλήσεις της το 2024 να αυξάνονται κατά περισσότερο από ένα τέταρτο στα 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια και τα καθαρά κέρδη της να αυξάνονται κατά 64% στα 257 εκατομμύρια δολάρια σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Ανέπτυξε το περίφημο σύστημα Iron Dome του Ισραήλ – το οποίο σχεδιάστηκε για να αναχαιτίζει πυραύλους μικρού βεληνεκούς που εκτοξεύονται από τη Γάζα και αλλού – με χρηματοδότηση και υποστήριξη των ΗΠΑ, αλλά το Ισραήλ δεν έχει πουλήσει ποτέ το σύστημα σε τρίτη χώρα παρά τα πολυάριθμα αιτήματα.
Ρεκόρ εξαγωγών παρά τις επικρίσεις
Η αμυντική βιομηχανία του Ισραήλ είχε ρεκόρ εξαγωγών ύψους 14,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024, ακόμη και όταν η χώρα αντιμετώπισε αυξανόμενη διεθνή καταδίκη για τη διεξαγωγή του πολέμου της εναντίον της Χαμάς στη Γάζα.
Ο Πίντσας δήλωσε ότι τα έσοδα που θα προκύψουν από την πώληση μεριδίου στην IAI θα βοηθήσουν τόσο τα κρατικά οικονομικά του Ισραήλ όσο και την επανεπένδυση στην ίδια την εταιρεία.
Το υπουργείο Οικονομικών συχνά βρίσκεται σε σύγκρουση με το υπουργείο Άμυνας για τις δαπάνες και τους προϋπολογισμούς.
Ωστόσο, το υπουργείο Άμυνας αναμένεται επίσης να κάνει αλλαγές για να βοηθήσει στην αναπλήρωση των ταμείων της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς ορισμένων από τις δραστηριότητές της – όπως μεγάλες βάσεις όπως το στρατιωτικό αρχηγείο Kirya, που βρίσκεται σε μια προνομιακή περιοχή του κεντρικού Τελ Αβίβ – σε περιοχές όπου οι τιμές των ακινήτων είναι φθηνότερες.
Ο Ρόθενμπεργκ δήλωσε ότι «γίνονται συζητήσεις σχετικά με τη μετεγκατάσταση ορισμένων δραστηριοτήτων του Υπουργείου Άμυνας σε περιοχές χαμηλότερου κόστους, κάτι που θα μπορούσε να επιτρέψει την αξιοποίηση των υφιστάμενων ακινήτων περιουσιακών στοιχείων».
«Οποιαδήποτε τέτοια μέτρα αποσκοπούν στην αντιστάθμιση των μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών και οικονομικών επιπτώσεων της αύξησης των αμυντικών δαπανών», είπε.
