Ευρωπαϊκή ζάχαρη: Καταρρέουν οι τιμές, πιέσεις για άμεση παρέμβαση της ΕΕ

Η ζάχαρη μπορεί να θεωρείται βασικό προϊόν, όμως για την ευρωπαϊκή αγροβιομηχανία εξελίσσεται σε πηγή έντονης ανησυχίας. Πίσω από τις βιτρίνες των σούπερ μάρκετ και τις σταθερές καταναλωτικές συνήθειες, ένας ολόκληρος παραγωγικός κλάδος εκπέμπει σήμα κινδύνου, σύμφωνα με το περιοδικό ESM. Οι παραγωγοί τεύτλων και οι βιομηχανίες ζάχαρης προειδοποιούν ότι, χωρίς άμεση πολιτική παρέμβαση, οι επιπτώσεις θα είναι μακροχρόνιες και δύσκολα αναστρέψιμες.

Ευρωπαϊκή ζάχαρη: Κατρακύλα τιμών και διεθνείς πιέσεις

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ενώσεις του κλάδου, οι μέσες τιμές ζάχαρης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υποχωρήσει θεαματικά από τα τέλη του 2023, καταγράφοντας πτώση που αγγίζει το 40%.

Για τους ίδιους τους παραγωγούς, τα επίπεδα αυτά δεν καλύπτουν πλέον ούτε το κόστος, δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας σε όλη την αλυσίδα αξίας.

Σημαντικό ρόλο παίζει η παγκόσμια υπερπροσφορά, με χώρες όπως η Βραζιλία, η Ινδία και η Ταϊλάνδη να διοχετεύουν μεγάλες ποσότητες στη διεθνή αγορά. Το τοπίο επιβαρύνεται περαιτέρω από κερδοσκοπικές κινήσεις, που εντείνουν τη μεταβλητότητα και πιέζουν ακόμα περισσότερο τις ευρωπαϊκές τιμές.

Κλειστά εργοστάσια και λιγότερα χωράφια

Οι συνέπειες δεν άργησαν να φανούν. Μέσα στο 2025, πέντε εργοστάσια ζάχαρης ανακοίνωσαν τη διακοπή λειτουργίας τους, ενώ αρκετές μονάδες εξετάζουν το ίδιο ενδεχόμενο. Παράλληλα, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις ζαχαρότευτλων στην ΕΕ έχουν ήδη μειωθεί κατά περίπου 11% ενόψει της περιόδου 2025/26.

Μέσα στο 2025, πέντε εργοστάσια ζάχαρης ανακοίνωσαν τη διακοπή λειτουργίας τους, ενώ αρκετές μονάδες εξετάζουν το ίδιο ενδεχόμενο

Αν και οι καιρικές συνθήκες δείχνουν πιο ευνοϊκές και ίσως αποτρέψουν ισόποση μείωση της παραγωγής, ο φόβος για υψηλά αποθέματα στο τέλος της περιόδου παραμένει έντονος.

Εισαγωγές, μηχανισμοί και εμπορικές συμφωνίες

Στο στόχαστρο των ενώσεων βρίσκεται και ο μηχανισμός Εσωτερικής Τελειοποίησης (IPP), ο οποίος –όπως υποστηρίζουν– ανοίγει την «πίσω πόρτα» σε φθηνή ζάχαρη, κυρίως από τη Βραζιλία, παρακάμπτοντας τις προτιμησιακές συμφωνίες.

Επιπλέον, οι νέες δασμολογικές ποσοστώσεις από την Ουκρανία θεωρείται ότι επιβαρύνουν δυσανάλογα την ευρωπαϊκή παραγωγή.

Ιδιαίτερη ένταση προκαλεί και η πρόσφατη συμφωνία ΕΕ–Mercosur. Η πρόβλεψη για αδασμολόγητη εισαγωγή 190.000 τόνων ζάχαρης ετησίως ισοδυναμεί, σύμφωνα με τον κλάδο, με την παραγωγή ενός ολόκληρου εργοστασίου τεύτλων στην Ευρώπη.

Αιτήματα για άμεση δράση

Οι εκπρόσωποι των παραγωγών και των βιομηχανιών κάνουν λόγο για σοβαρές επιπτώσεις και χαρακτηρίζουν τις ρήτρες ασφαλείας της συμφωνίας περισσότερο «διακοσμητικές» παρά ουσιαστικές. Ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να παρέμβουν άμεσα, παγώνοντας τις εισαγωγές στο πλαίσιο του IPP και ανοίγοντας έναν θεσμικό διάλογο για τη σταθεροποίηση της αγοράς.

Το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, η κρίση της ζάχαρης κινδυνεύει να αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στον αγροτικό και βιομηχανικό χάρτη της ΕΕ.