Η απόφαση των ΗΠΑ για πόλεμο κατά του Ιράν υποσχόταν «να αλλάξει τη Μέση Ανατολή, αποδυναμώνοντας ένα κακόβουλο καθεστώς με ανακοπή των πυρηνικών του φιλοδοξιών», σύμφωνα με το Economist.
Για τους πιο αισιόδοξους υποστηρικτές της, ο πόλεμος θα άλλαζε επίσης τον κόσμο, εκφοβίζοντας μια ανερχόμενη Κίνα. Θα έδειχνε πώς ο έλεγχος της Αμερικής επί της ροής του πετρελαίου καθιστά την Κίνα ευάλωτη. Και θα ενίσχυε την αποτρεπτική δύναμη, αντιπαραθέτοντας τη στρατιωτική υπεροχή της Αμερικής με την απροθυμία ή την αδυναμία της Κίνας να σώσει τους φίλους της.
Ένα μήνα μετά την έναρξη των μαχών, αυτή η λογική εξακολουθεί να φαίνεται λάθος και υπερφίαλη. Σίγουρα, έτσι φαίνεται από το Πεκίνο. Το Economist μίλησε με διπλωμάτες, συμβούλους, ακαδημαϊκούς, εμπειρογνώμονες και νυν και πρώην αξιωματούχους στην Κίνα. Σχεδόν όλοι τους θεωρούν τον πόλεμο ως ένα σοβαρό αμερικανικό λάθος. Η Κίνα έχει παραμείνει αμέτοχη, λένε, επειδή οι ηγέτες της κατανοούν τη ρήση που αποδίδεται στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, την οποία φέρεται να είπε καθώς οι εχθροί του εγκατέλειπαν τα οχυρά στο Αούστερλιτς: «Ποτέ μην διακόπτεις τον εχθρό σου όταν κάνει λάθος».
Όλα αυτά θα αποσπάσουν την προσοχή της Αμερικής από την Ανατολική Ασία, όπου, αν η Κίνα πετύχει τον σκοπό της
Τι υποστηρίζει η Κίνα
Πολλοί Κινέζοι υποστηρίζουν ότι ο πόλεμος θα επιταχύνει την παρακμή των ΗΠΑ. Θεωρούν την αμερικανική επιθετικότητα ως επιβεβαίωση της έμφασης που δίνει ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ στην ασφάλεια έναντι της οικονομικής ανάπτυξης. Και αναμένουν ότι η ειρήνη, όταν έρθει, θα δημιουργήσει ευκαιρίες που η Κίνα θα αξιοποιήσει. Μόνο στο παρασκήνιο υπάρχει ανησυχία — και η υποψία ενός πιθανού λάθος υπολογισμού εκ μέρους της Κίνας.
Πρώτον, η άποψη στο Πεκίνο είναι ότι οι ΗΠΑ επιτίθενται στο Ιράν επειδή αισθάνονται τη δύναμή τους να φθίνει. Όπως η Βρετανία τον 19ο αιώνα, η επιβλητική επίδειξη στρατιωτικής δύναμης έρχεται σε αντίθεση με την έλλειψη σκοπού ή αυτοσυγκράτησης. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει απορρίψει τις συμβουλές των ειδικών. Έχει απευθύνει παράλογες απειλές και τη στιγμή που δημοσιεύεται αυτό το άρθρο, ετοιμαζόταν να απευθυνθεί στον λαό εν μέσω συζητήσεων για απόσυρση. Η έλλειψη στρατηγικής του έχει θέσει τις ΗΠΑ σε τροχιά αποτυχίας.
Οι Κινέζοι εμπειρογνώμονες ελπίζουν ότι ο πόλεμος θα ενισχύσει τις σκέψεις για την παρακμή των ΗΠΑ. Οι σκέψεις του κ. Τραμπ για μια χερσαία επιχείρηση είναι ένα σημάδι του πόσο εύκολα ένα απερίσκεπτο βήμα μπορεί να οδηγήσει στο επόμενο. Εάν το Ιράν βυθιστεί στο χάος ή το καθεστώς επιμείνει, η Αμερική μπορεί να περάσει χρόνια κατασβένοντας πυρκαγιές στη Μέση Ανατολή. Εάν το Ιράν επιδιώξει πυρηνικά όπλα, ο Θείος Σαμ μπορεί να μπει ξανά σε πόλεμο.
Όλα αυτά θα αποσπάσουν την προσοχή της Αμερικής από την Ανατολική Ασία, όπου, αν η Κίνα πετύχει τον σκοπό της. Αυτός ο πόλεμος θα ανησυχήσει επίσης τις χώρες που εξαρτώνται από την Αμερική. Όχι μόνο ο σύμμαχός τους έχει γίνει λιγότερο αξιόπιστος, αλλά πληρώνουν για την παρορμητικότητά του με ακριβή ενέργεια και πρώτες ύλες. Θα γίνουν λοιπόν οι ασιατικές χώρες πιο επιφυλακτικές απέναντι στις προσφορές.
Ο Κινέζος πρόεδρος έχει επίσης επενδύσει σε δικά του στρατηγικά σημεία ως αποτρεπτικό μέσο έναντι των ΗΠΑ
Τι πιστεύει ο Σι Τζιπίνγκ
Δεύτερον, οι Κινέζοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι ο πόλεμος αποδεικνύει τη σοφία της έμφασης που δίνει ο Σι Τζιπίνγκ στην προώθηση της αυτονομίας στον τομέα της τεχνολογίας και των πρώτων υλών, ακόμη και αν αυτές οι προσπάθειες έχουν γίνει εις βάρος της οικονομικής ανάπτυξης (η οποία παραμένει επίμονα και κάτω από το δυναμικό της). Ο Σι έχει προσπαθήσει να προστατεύσει την Κίνα από το κλείσιμο των στρατηγικών σημείων. Έχει δημιουργήσει ένα στρατηγικό απόθεμα 1,3 δισεκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου, αρκετό για αρκετούς μήνες. Έχει διαφοροποιήσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε πυρηνική, ηλιακή και αιολική, διατηρώντας παράλληλα τη χρήση άνθρακα που εξορύσσεται στο εσωτερικό της χώρας. Η Κίνα είναι χαρακτηριστικά ρεαλιστική, διευκολύνοντας το εμπόριο πετρελαίου του Ιράν.
Ο Κινέζος πρόεδρος έχει επίσης επενδύσει σε δικά του στρατηγικά σημεία ως αποτρεπτικό μέσο έναντι των ΗΠΑ. Πέρυσι, αφού ο κ. Τραμπ αύξησε τους δασμούς, απείλησε να περιορίσει τις προμήθειες σπάνιων γαιών, ζωτικής σημασίας για την ηλεκτρονική και την πράσινη τεχνολογία. Αν και αυτή η επιρροή θα εξασθενήσει καθώς οι ΗΠΑ βρίσκουν εναλλακτικές πηγές, ο Σι Τζιπίνγκ αναζητά ήδη νέα σημεία πίεσης, συμπεριλαμβανομένων ζωτικών φαρμακευτικών συστατικών, ορισμένων τσιπ και logistics. Θέλει η Κίνα να κυριαρχήσει στις νέες τεχνολογίες, όπως η κβαντική πληροφορική και η ρομποτική.
Η Κίνα πιστεύει επίσης ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί τις ΗΠΑ
Οι ευκαιρίες που δημιουργεί ο πόλεμος
Τέλος, ο πόλεμος θα δημιουργήσει ευκαιρίες. Οι χώρες του Κόλπου και το Ιράν θα προκηρύξουν προσοδοφόρες συμβάσεις ανασυγκρότησης. Πολλές χώρες που ανησυχούν για μελλοντικά εμπάργκο στα Στενά του Ορμούζ θα θέλουν να αγοράσουν κινεζική πράσινη τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού από παραγωγούς ηλιακής, αιολικής ενέργειας και μπαταριών — οι οποίοι έχουν όλοι πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Ενώ οι ΗΠΑ αλλάζουν συνεχώς στάση, το κυνικό συμφέρον της Κίνας είναι σταθερό.
Η Κίνα πιστεύει επίσης ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί τις ΗΠΑ. Με τον κ. Τραμπ να έχει αποδυναμωθεί λόγω του Ιράν, ίσως είναι πιο εύκολο να διαπραγματευτεί κανείς μαζί του. Στη Σύνοδο Κορυφής με τον Σι στο Πεκίνο τον Μάιο, η Κίνα ελπίζει να θέσει τις βάσεις για μια συμφωνία που θα περιορίσει τη χρήση δασμών και ελέγχων στις εξαγωγές από τις ΗΠΑ και ενδεχομένως θα δημιουργήσει ένα πλαίσιο για κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ. Στην ιδανική περίπτωση για την Κίνα, ο κ. Τραμπ θα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ αντιτίθενται στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και υποστηρίζουν την ειρηνική ενοποίηση — μια στροφή από τη μελετημένη αμφισημία της αρχικής διατύπωσης του Χένρι Κίσινγκερ.
Παρά τη ρεαλιστική ανάλυση της Κίνας, υπάρχει ένα στρατηγικά τυφλό σημείο
Ο οπτιμισμός της Κίνας
Ωστόσο, ο οπτιμισμός της Κίνας μετριάζεται από την ανησυχία. Οι ειδικοί εκπλήσσονται από τον τρόπο με τον οποίο οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για τον συντονισμό των επιχειρήσεων. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για να απορριφθεί η ιδέα ότι ο Σι ανυπομονεί να εισβάλει στην Ταϊβάν. Όπως έχει δείξει το Ιράν, ο πόλεμος είναι απρόβλεπτος. Και αν η Αμερική βρίσκεται σε παρακμή, ο πόλεμος θα είναι περιττός. Άλλες ανησυχίες είναι οικονομικές. Αν ο πόλεμος παραταθεί, η ζημιά για την Κίνα και τις εξαγωγές της θα αυξηθεί, ακόμα κι αν άλλες χώρες υποφέρουν περισσότερο.
Παρά τη ρεαλιστική ανάλυση της Κίνας, υπάρχει ένα στρατηγικά τυφλό σημείο. Οι Κινέζοι στοχαστές διστάζουν υπερβολικά να εξετάσουν ένα σενάριο στο οποίο η Αμερική ενεργεί ως παραβατική δύναμη, καταστρέφοντας την παγκόσμια τάξη που η ίδια δημιούργησε. Αν και η Κίνα αρέσκεται να διαμαρτύρεται για τις δυτικές αξίες, έχει ευημερήσει υπό τους κανόνες που η Αμερική έχει καταβάλει προσπάθειες να διατηρήσει.
Ο ασταθής πλανήτης
Ένας ασταθής πλανήτης θα ήταν δυσάρεστος για την Κίνα. Η παγκόσμια αναταραχή θα υπονόμευε την ανάπτυξη της χώρας, η οποία βασίζεται στις εξαγωγές, κάτι που αποτελεί πηγή ανησυχίας για ένα κόμμα του οποίου η νομιμοποίηση στηρίζεται στην ευημερία, στη σιδηρά τάξη και στον κινεζικό αναστοχασμό.
Αυτό το σενάριο ενδέχεται να λειτουργήσει ως επακόλουθο της παρακμής των ΗΠΑ. Όχι όμως απαραίτητα. Αντιμέτωπη με τεχνολογικές και πολιτικές αλλαγές, η Αμερική έχει επανειλημμένα επιδείξει μια αξιοσημείωτη ικανότητα να ανανεώνεται. Αντίθετα, η Κίνα είναι επιφυλακτική, γηράσκουσα και περιορισμένη από την ιδεολογία του κόμματος. Μέχρι στιγμής, όποτε η Αμερική δεν παρέχει παγκόσμια ασφάλεια, η Κίνα διστάζει να παρέμβει.
Η Κίνα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην υπόθεση ότι η Αμερική δεν θα καταφέρει να ευημερήσει μέσα στην αναρχία που η ίδια δημιουργεί. Υπάρχει ένα μέλλον στο οποίο η Αμερική αγκαλιάζει την αναταραχή και η Κίνα κλείνεται στον εαυτό της. Αυτό το μέλλον μπορεί να ανήκει στην Αμερική
