Ακατάσχετος λογαριασμός: Αυξάνεται στα 1.600 ευρώ – Τι αλλάζει, ποιους αφορά και ποιοι προστατεύονται

Σε τροχιά αναμόρφωσης του πλαισίου για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους κινείται το οικονομικό επιτελείο, με αιχμή την αύξηση του ακατάσχετου ορίου στους τραπεζικούς λογαριασμούς στα 1.600 ευρώ από 1.250 ευρώ. Πρόκειται ένα μέτρο που αναμένεται να δώσει ουσιαστική «ανάσα» σε εκατομμύρια φορολογούμενους που βρίσκονται αντιμέτωποι με ληξιπρόθεσμες οφειλές και αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.

Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, το ακατάσχετο όριο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ, όπως ανακοίνωσε χθες στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης. Η παρέμβαση εκτιμάται ότι αφορά περισσότερους από 1,6 εκατομμύρια οφειλέτες, οι οποίοι έχουν ήδη δηλώσει ή διατρέχουν κίνδυνο για δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών λόγω χρεών προς την Εφορία.

Το υφιστάμενο όριο παρέμενε αμετάβλητο από το 2014, όταν είχε θεσπιστεί σε μια περίοδο μεγάλης δημοσιονομικής προσαρμογής. Ως εκ τούτου, το πλαίσιο αναπροσαρμόζεται, με την αύξηση να ανέρχεται στα 350 ευρώ, αυξάνοντας το διαθέσιμο προστατευμένο ποσό για τους φορολογούμενους.

Ακατάσχετος λογαριασμός: Πώς λειτουργεί το νέο όριο

Κάθε φορολογούμενος μπορεί να δηλώσει έναν μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο. Στο πλαίσιο αυτό, ποσά έως 1.600 ευρώ μηνιαίως προστατεύονται από κατασχέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι ο λογαριασμός έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ.

Για παράδειγμα, σε περίπτωση οφειλής, εάν το υπόλοιπο ενός λογαριασμού ξεπεράσει τα 1.600 ευρώ, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρήσει σε κατάσχεση του υπερβάλλοντος ποσού. Έτσι, αν το υπόλοιπο φτάσει τα 1.800 ευρώ, τα 200 ευρώ μπορούν να δεσμευτούν, ενώ τα πρώτα 1.600 ευρώ παραμένουν προστατευμένα.

Τι αλλάζει με το νέο πλαίσιο

Η νέα ρύθμιση αναμένεται να ενταχθεί στο σχετικό νομοσχέδιο και να τεθεί προς ψήφιση εντός του Ιουνίου, με ισχύ από την 1η Ιουλίου. Παράλληλα, συνδέεται με δεύτερη παρέμβαση που προβλέπει την άμεση άρση της κατάσχεσης λογαριασμού όταν ο οφειλέτης καταβάλει το 25% της οφειλής του, δυνατότητα που μπορεί να ενεργοποιηθεί μία φορά.

Το νέο καθεστώς έρχεται να αντικαταστήσει στην πράξη παλαιότερες προβλέψεις, όπως τον κλιμακωτό ακατάσχετο λογαριασμό που είχε θεσπιστεί το 2019 αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η οριζόντια αύξηση του ορίου κρίνεται πιο απλή και πιο ευνοϊκή για τη μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών, καθώς δεν συνδέεται με συντελεστές ή προϋποθέσεις ρύθμισης.

Στο προηγούμενο σχήμα, η αύξηση του ακατάσχετου θα εξαρτιόταν από τις δόσεις ρυθμισμένων οφειλών και συγκεκριμένους συντελεστές, κάτι που στην πράξη δεν ενεργοποιήθηκε. Με τη νέα προσέγγιση, το όριο αυξάνεται καθολικά, χωρίς πρόσθετους υπολογισμούς ή βήματα συμμόρφωσης.

Ποιοι προστατεύονται και ποιοι όχι

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο που παραμένει σε ισχύ, το ακατάσχετο ισχύει για έναν λογαριασμό ανά φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα, εφόσον έχει γίνει η σχετική δήλωση στην ΑΑΔΕ. Παράλληλα, ισχύουν ειδικές εξαιρέσεις για μισθούς, συντάξεις και επιδόματα, τα οποία σε μεγάλο βαθμό δεν υπόκεινται σε κατάσχεση ή προστατεύονται μέχρι συγκεκριμένα όρια.

Εξαιρούνται επίσης μια σειρά κοινωνικών παροχών, όπως το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα ανεργίας, η επιδότηση ενοικίου, το επίδομα θέρμανσης, καθώς και λοιπές προνοιακές ενισχύσεις που έχουν χαρακτηριστεί ρητά ακατάσχετες.

Τα ληξιπρόθεσμα

Η κυβέρνηση επιχειρεί μέσω των νέων παρεμβάσεων να περιορίσει τις κοινωνικές επιπτώσεις από την αυστηρή διαδικασία είσπραξης οφειλών, την ώρα που πάνω από 2 εκατομμύρια φορολογούμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ληξιπρόθεσμα χρέη και περίπου 1,7 εκατομμύρια έχουν ήδη υποστεί αναγκαστικά μέτρα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση του ακατάσχετου ορίου συνδυάζεται με πιο ευέλικτες διαδικασίες αποδέσμευσης λογαριασμών, επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και ενίσχυσης της οικονομικής ανθεκτικότητας των νοικοκυριών.