Η επικαιροποίηση του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ έως το 2035 θα φέρει στο προσκήνιο και τους τέσσερις νέους πλωτούς σταθμούς αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) που προωθούνται στην Ελλάδα.
Το σχέδιο του ΔΕΣΦΑ
Η τροποποίηση του σχεδίου, το οποίο είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση ήδη από τον περασμένο Μάρτιο, θα περιλαμβάνει τα έργα ως υποψήφιες υποδομές, με τον Διαχειριστή να συνδέει την κατασκευή των απαιτούμενων συνδέσεων με την επενδυτική απόφαση και την έναρξη υλοποίησης κάθε σταθμού.
Πρόκειται για τα έργα των ομίλων Κοπελούζου στη Θράκη, HelleniQ Energy στη Θεσσαλονίκη, Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους και Mediterranean Gas στον Βόλο. Στην περίπτωση της Motor Oil, η κατ’ αρχήν συμφωνία με τον Όμιλο AKTOR για την απόκτηση του 50% της εταιρείας «Διώρυγα Gas» που αναπτύσσει το FSRU έχει προσθέσει μια νέα διάσταση στη διαμόρφωση των επενδυτικών σχημάτων.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρουν στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στελέχη του ΔΕΣΦΑ, ο σχεδιασμός προβλέπει την ένταξη όλων των FSRU, ανεξαρτήτως του σταδίου αδειοδοτικής ωρίμανσης στο οποίο βρίσκονται, στο νέο δεκαετές ώστε να προχωρήσει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) στην έγκρισή του.
Όσο για τις αναγκαίες επενδύσεις από την πλευρά του Διαχειριστή για τη σύνδεση των νέων υποδομών, θα υλοποιούνται όταν τα αντίστοιχα έργα αποκτήσουν επενδυτική απόφαση και περάσουν στη φάση κατασκευής. Με αυτό τον τρόπο, η καταγραφή των πλωτών σταθμών στο πρόγραμμα του Διαχειριστή θα συνδέεται με τη διερεύνηση της ωριμότητάς τους και τη διασφάλιση ότι οι υποδομές του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου θα αναπτυχθούν σε συνάρτηση με πραγματικές επενδυτικές δεσμεύσεις.
Τα τέσσερα FSRU και το κριτήριο της επενδυτικής απόφασης
Στο επίκεντρο της επόμενης φάσης βρίσκεται η ωριμότητα των επενδύσεων. «Οι φορείς που προωθούν την ανάπτυξη FSRU θα πρέπει να παρουσιάσουν με σαφήνεια τον σχεδιασμό των έργων τους, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, καθώς και τις οικονομικές τους δεσμεύσεις και το κόστος των απαιτούμενων υποδομών», επισημαίνει χαρακτηριστικά στέλεχος του ΔΕΣΦΑ, περιγράφοντας τη λογική με την οποία ο Διαχειριστής προσεγγίζει τα αιτήματα για νέες υποδομές.
Η καταγραφή τους στο πρόγραμμα θα επιτρέψει να εξεταστούν οι αναγκαίες συνδέσεις και οι απαιτήσεις κάθε επένδυσης, με τον ΔΕΣΦΑ να διατηρεί τη θέση ότι οι δικές του υποδομές θα πρέπει να προχωρούν όταν υπάρχει σαφής δέσμευση για την υλοποίηση του εκάστοτε σταθμού. Η ένταξη, επομένως, ενός FSRU στο δεκαετές δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με άμεση ανάληψη του κόστους των συνοδών έργων από τον Διαχειριστή.
«Το κόστος για τον ΔΕΣΦΑ διαμορφώνεται ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε έργου. Ακόμη και η κατασκευή ενός μετρητικού σταθμού, απαιτεί μια επένδυση της τάξης των 8 εκατ. ευρώ. Δεν θα ξεκινάμε πριν να έχει γίνει σαφές ότι η επένδυση θα προχωρήσει», επισημαίνει η ίδια πηγή. Το ζήτημα φαίνεται ότι συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, και σε συνάντηση που είχε η επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ κυρία Μαρία Σφερρούτσα με τον υφυπουργό Ενέργειας κ. Νίκο Τσάφο την Τετάρτη στο ΥΠΕΝ.
Η μεθοδολογία της ΡΑΑΕΥ και το «φίλτρο» ωριμότητας
Η επικείμενη τροποποίηση του προγράμματος ανάπτυξης έως το 2035 συνδέεται και με τη διαδικασία αξιολόγησης της ωριμότητας των έργων FSRU που προωθεί η ΡΑΑΕΥ. Η Αρχή επεξεργάζεται ένα ενιαίο πλαίσιο κριτηρίων για την αποτύπωση της προόδου των επενδύσεων, ώστε οι αποφάσεις για τη δέσμευση μεταφορικής ικανότητας στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου να βασίζονται σε συγκεκριμένα δεδομένα. Η μεθοδολογία αναμένεται να εξετάζει, μεταξύ άλλων, την αδειοδοτική και τεχνική ωρίμανση, την πρόοδο των μελετών, τις εμπορικές συμφωνίες και τις δεσμεύσεις πιθανών χρηστών για τις νέες πύλες εισόδου LNG.
Η συζήτηση για την ένταξη των FSRU στο δεκαετές είχε από την περασμένη άνοιξη ένα χαρακτηριστικό προηγούμενο. Το έργο «Διώρυγα Gas» είχε αφαιρεθεί από το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2026–2035, με τον Διαχειριστή να επικαλείται τη μη έγκαιρη εκπλήρωση συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων του φορέα υλοποίησης σε σχέση με το έργο σύνδεσης. Για το έργο είχαν αναδειχθεί, μεταξύ άλλων, η ανάγκη διπλασιασμού του κλάδου υψηλής πίεσης «Πάτημα – Λιβαδειά» και η κατασκευή Μετρητικού και Ρυθμιστικού Σταθμού.
Η ζήτηση αερίου θέτει υπό αμφισβήτηση την ανάγκη για νέα FSRU
Την ίδια στιγμή που ο ΔΕΣΦΑ έχει αποφασίσει να εντάξει – σε πρώτη φάση – και τα τέσσερα FSRU στο νέο Δεκαετές, νέα ανάλυση του Green Tank για τον Κάθετο Διάδρομο θέτει υπό εξέταση την αναγκαιότητα και την οικονομική βιωσιμότητα των νέων υποδομών LNG στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τη μελέτη, ακόμη και στο σενάριο αυξημένης χρήσης φυσικού αερίου, μόλις ένας από τους τέσσερις νέους τερματικούς σταθμούς LNG που έχουν ανακοινωθεί θα αρκούσε για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών της περιοχής των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο έως το 2040, στην υποθετική περίπτωση που αυτές θα καλύπτονταν εξ ολοκλήρου από ελληνικούς σταθμούς.
Στο σενάριο ταχύτερης απεξάρτησης από το αέριο, αντίθετα, οι αναλυτές του Green Tank υποστηρίζουν ότι δεν θα απαιτούνταν κανένας νέος τερματικός, ενώ ακόμη και ο δεύτερος υφιστάμενος σταθμός του FSRU Αλεξανδρούπολης θα έπαυε να είναι αναγκαίος έως το 2035. Τα ευρήματα προσθέτουν μια κρίσιμη διάσταση στη συζήτηση για το νέο δεκαετές του ΔΕΣΦΑ, καθώς αναδεικνύουν την ανάγκη να συνδέεται η ανάπτυξη των υποδομών με τις πραγματικές προοπτικές ζήτησης και τη μακροπρόθεσμη οικονομική τους βιωσιμότητα.
Στο προσκήνιο και ο αγωγός προς την Πάτρα
Παράλληλα με τον σχεδιασμό για τα FSRU, ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται στην τελική ευθεία για την επενδυτική απόφαση σχετικά με τον αγωγό που θα συνδέσει τη Μεγαλόπολη με τη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση αναμένεται να ληφθεί αυτές τις μέρες, εξέλιξη που θα σηματοδοτήσει την είσοδο του έργου σε νέα φάση υλοποίησης.
Ο αγωγός, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 120 εκατ. ευρώ και μήκους 145 χιλιομέτρων, θα εκκινεί από το υφιστάμενο βαλβιδοστάσιο της Μεγαλόπολης και θα καταλήγει στη ΒΙΠΕ Πατρών, στον Άγιο Στέφανο Δυτικής Αχαΐας. Ο σχεδιασμός του αγωγού περιλαμβάνει προδιαγραφές για μελλοντική μεταφορά 100% υδρογόνου, με τη μεταφορική δυναμικότητα να υπολογίζεται σε 77.514 κυβικά μέτρα ανά ώρα, με το έργο να έχει ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Η σύνδεση της Δυτικής Ελλάδας με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου αποτελεί ένα από τα σημαντικά έργα επέκτασης του δικτύου του ΔΕΣΦΑ, με στόχο την τροφοδοσία βιομηχανικών και αστικών καταναλώσεων στην περιοχή και τη δημιουργία υποδομής συμβατής με τις ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης.
