Έκκληση για την ανάγκη χάραξης ενός μακρόπνοου σχεδίου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της βιωσιμότητας του οινοπαραγωγικού τομέα της ΕΕ απεύθυναν περισσότεροι από 130 εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και εθνικών ιδρυμάτων, εταιρειών οίνου, αμπελουργών, ακαδημαϊκών και οργανώσεων του κλάδου, οι οποίοι συμμετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής για το ευρωπαϊκό κρασί, που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Εταιρειών Οίνου (CEEV) σε συνεργασία με τα ιταλικά μέλη της, Federvini και Unione Italiana Vini (UIV).
Ο παγκόσμιος οινοπαραγωγικός τομέας διανύει επί του παρόντος μια περίοδο βαθιών διαρθρωτικών μετασχηματισμών, οι οποίοι οφείλονται τόσο σε αλλαγές που αφορούν την αγορά όσο και σε εξωτερικές πιέσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η γεωπολιτική αστάθεια.
Ο παγκόσμιος όγκος μειώθηκε από 242 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2016 σε περίπου 208 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2025
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν ο παγκόσμιος όγκος μειώθηκε από 242 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2016 σε περίπου 208 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2025, αντιπροσωπεύοντας μείωση της κατανάλωσης κατά 14% την τελευταία δεκαετία. Αφού έφτασε σε μια τιμή ρεκόρ 38 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2022, το διεθνές εμπόριο οίνου προβλέπεται να συρρικνωθεί στα 33,8 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2025.
Η Σύνοδος Κορυφής τόνισε ότι, σε αυτό το πλαίσιο, το ευρωπαϊκό μοντέλο οίνου —η σύνδεση της τοπικής παραγωγής με τις παγκόσμιες αγορές μέσω ολοκληρωμένων αλυσίδων αξίας— αποτελεί βασική πηγή ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας. Εξασφαλίζοντας διεξόδους για την παραγωγή, απορροφώντας την αστάθεια της αγοράς και δημιουργώντας εμπορικά σήματα που ταξιδεύουν πέρα από τα σύνορα, οι οινοπαραγωγικές εταιρείες συνδέουν τα ευρωπαϊκά terroir με τους παγκόσμιους καταναλωτές και επιτρέπουν σε χιλιάδες καλλιεργητές να παραμείνουν βιώσιμοι σε μια ολοένα και πιο ανταγωνιστική παγκόσμια οικονομία. Αυτό το ολοκληρωμένο σύστημα, όπου η παραγωγή, η καινοτομία και η ζήτηση λειτουργούν ως ένα, στηρίζει τη συνεισφορά του οίνου στην ευρωπαϊκή οικονομία ύψους 130 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Διαρθρωτικές και οικονομικές προκλήσεις
Η Σύνοδος Κορυφής, η οποία πραγματοποιήθηκε με φόντο πρωτοφανείς διαρθρωτικές και οικονομικές προκλήσεις που επηρεάζουν τον κλάδο, παρείχε μια πλατφόρμα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με το μέλλον του ευρωπαϊκού οίνου και να εντοπίσουν συγκεκριμένες λύσεις για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς του.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη καλύτερης ευθυγράμμισης των πολιτικών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), με την οικονομική πραγματικότητα του κλάδου ως πλήρως ολοκληρωμένης αλυσίδας αξίας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, των επενδύσεων, της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του οίνου της ΕΕ.
Οι συμμετέχοντες επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στη βελτίωση της ελκυστικότητας του κρασιού στους καταναλωτές, στην προσαρμογή των μέσων πολιτικής στις τρέχουσες πραγματικότητες της αγοράς και στη διασφάλιση μιας επιστημονικά βασισμένης προσέγγισης στη χάραξη πολιτικής που σχετίζεται με την υγεία. Οι ανταλλαγές υπογράμμισαν επίσης ότι η αναγνώριση του ρόλου των εταιρειών οίνου ως στρατηγικών παραγόντων της αλυσίδας αξίας, η ενίσχυση της πρόσβασης στις παγκόσμιες αγορές, η διασφάλιση αναλογικής και εναρμονισμένης ρύθμισης και η ευθυγράμμιση των στόχων βιωσιμότητας με την οικονομική βιωσιμότητα θα είναι απαραίτητες για την υποστήριξη της μετάβασης του τομέα.
«Πιστεύουμε στο κρασί»
Ανοίγοντας την εκδήλωση, η πρόεδρος του CEEV, Marzia Varvaglione, τόνισε την επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης των τρεχουσών δυσκολιών του κλάδου, διατηρώντας παράλληλα την εμπιστοσύνη στο μέλλον του. «Δεν είμαστε εδώ για να θρηνήσουμε τις δυσκολίες μας. Είμαστε εδώ επειδή πιστεύουμε στο κρασί. Το ευρωπαϊκό κρασί ενσαρκώνει την ιστορία, τον πολιτισμό, τις περιοχές, τη δεξιοτεχνία και την ευθυμία. Για να διασφαλίσουμε το μέλλον του, πρέπει να επανασυνδεθούμε με την κοινωνία, να προσελκύσουμε νέους ενήλικες καταναλωτές και να επιβεβαιώσουμε την αξία της κουλτούρας του κρασιού ως ουσιαστικού πυλώνα βιωσιμότητας», επισήμανε.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε δύο βασικά θέματα: το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και την προσαρμογή των μέτρων στήριξης για τον αμπελοοινικό τομέα, καθώς και τη σχέση μεταξύ οίνου, επιστήμης και πολιτικής για την υγεία. Οι συμμετέχοντες τόνισαν τη σημασία της διασφάλισης ότι οι μελλοντικές πολιτικές της ΕΕ θα υποστηρίζουν τις επενδύσεις, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας παράλληλα την πολιτιστική και οικονομική συμβολή του οίνου στις ευρωπαϊκές αγροτικές περιοχές και κοινότητες. Η Σύνοδος Κορυφής υπογράμμισε επίσης τη σημασία της διατήρησης σταθερών και προβλέψιμων εμπορικών σχέσεων και της ενίσχυσης της ικανότητας του τομέα να ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες προσδοκίες των καταναλωτών και στη δυναμική της παγκόσμιας αγοράς.
Οι συζητήσεις τόνισαν επίσης τη σημασία της διασφάλισης ότι τα μελλοντικά μέτρα της ΚΑΠ και η εφαρμογή μελλοντικών πολιτικών υποστηρίζουν αποτελεσματικά τις επενδύσεις, την καινοτομία και την πρόσβαση στην αγορά, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις διαρθρωτικές ανισορροπίες κατά τρόπο που να διατηρεί το παραγωγικό δυναμικό και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του τομέα.
«Το ευρωπαϊκό κρασί είναι πολύ περισσότερο από ένα αγροτικό προϊόν»
Απηχώντας τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής για τον Οίνο, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Christophe Hansen, δήλωσε: «Το ευρωπαϊκό κρασί είναι πολύ περισσότερο από ένα αγροτικό προϊόν. Είναι μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, των περιφερειακών μας ταυτοτήτων και των αγροτικών μας οικονομιών, μεταφέροντας τεχνογνωσία γενεών. Σήμερα στον Τάραντα, ήθελα πάνω απ’ όλα να ακούσω άμεσα τους οινοπαραγωγούς και τις πραγματικότητες που αντιμετωπίζουν σε μια εποχή σημαντικών προκλήσεων στην αγορά, το κλίμα και τους καταναλωτές. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο έχουμε προτείνει τη Δέσμη Πακέτων για τον Οίνο, για να δώσουμε στα κράτη μέλη και στον τομέα πρακτικά εργαλεία για να υποστηρίξουν την προσαρμογή και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα. Αυτός ο ανοιχτός και συνεχής διάλογος μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και του τομέα είναι θεμελιώδης για τον καλύτερο εντοπισμό μακροπρόθεσμων λύσεων για τον οινοπαραγωγικό τομέα της Ευρώπης» .
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της εκδήλωσης, ο Ignacio Sánchez Recarte, Γενικός Γραμματέας του CEEV, δήλωσε: «Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν σήμερα επιβεβαίωσαν μια ευρεία συναίνεση σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του οίνου και μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής: Η Ευρώπη χρειάζεται μια συνεκτική και μακρόπνοη στρατηγική για τον οίνο. Ο τομέας αντιμετωπίζει βαθιές μεταμορφώσεις, αλλά διαθέτει επίσης ισχυρά πλεονεκτήματα και ευκαιρίες. Η συλλογική μας ευθύνη είναι να διασφαλίσουμε ότι οι πολιτικές αποφάσεις υποστηρίζουν την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη».
Τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής για τον Οίνο θα συμβάλουν στον συνεχιζόμενο προβληματισμό σχετικά με το μελλοντικό πλαίσιο πολιτικής για τον αμπελοοινικό τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα βοηθήσουν στην ενημέρωση μελλοντικών συζητήσεων με τα θεσμικά όργανα και τα ενδιαφερόμενα μέρη της ΕΕ.
