Σε ιστορικά υψηλά έχουν εκτοξευτεί οι τιμές των πετρελαιοφόρων, καθώς η αυξανόμενη ζήτηση για τάνκερ που μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο συναντά τις προσπάθειες των χωρών της Μέσης Ανατολής να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις σε πλοία που προσπαθούν να διέλθουν μέσω Ορμούζ.
Το κόστος τόσο των νεότευκτων όσο και των σύγχρονων μεταχειρισμένων πλοίων της μεγαλύτερης κατηγορίας πετρελαιοφόρων έχει ξεπεράσει τα 130 εκατ. δολάρια το τελευταίο τρίμηνο, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2008, σύμφωνα με τη ναυλομεσιτική Braemar. Παράλληλα, σε ιστορικά υψηλά έχουν φτάσει και οι τιμές για τη χρονοναύλωση ενός υπερδεξαμενόπλοιου για έναν χρόνο.
Σημαντικό μέρος της ανόδου αποδίδεται στην προσπάθεια των πετρελαιοπαραγωγών χωρών να εξασφαλίσουν δικό τους στόλο, ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στις εξαγωγές τους. Η ζήτηση είναι ιδιαίτερα έντονη για μεταχειρισμένα πλοία που μπορούν να είναι άμεσα διαθέσιμα, αλλά και για πλοία που μπορούν να ναυλωθούν γρήγορα.
«Τα κράτη παραγωγής πετρελαίου θέλουν μεγαλύτερο έλεγχο των δικών τους εξαγωγών», δήλωσε στους Financial Times ο Ντέιβιντ Χόλαντ, επικεφαλής πωλήσεων και αγορών της Braemar. «Ο φυσικός έλεγχος των περιουσιακών στοιχείων είναι επίσης σημαντικός για ορισμένους εξαγωγείς στη Μέση Ανατολή».
Η ανάγκη αυτή έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική λόγω της ανασφάλειας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Παραγωγοί όπως το Ιράκ, που δεν διαθέτουν δικό τους στόλο, προσφέρουν μεγαλύτερες εκπτώσεις από το συνηθισμένο προκειμένου να προσελκύσουν αγοραστές που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν το ρίσκο της διέλευσης από τα Στενά.
Οι χώρες του Κόλπου θέλουν δικά τους τάνκερ να περνούν το Ορμούζ
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το άνοιγμα του Ορμούζ στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ παράλληλα έχουν αυξηθεί οι επιθέσεις σε πλοία και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, πετρελαϊκές εταιρείες της περιοχής προσπαθούν να δημιουργήσουν εναλλακτικούς μηχανισμούς μεταφοράς. Η Abu Dhabi National Oil Co. (Adnoc) και η Kuwait Petroleum Corp. έχουν δημιουργήσει συστήματα στα οποία το πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω των Στενών σε δεξαμενόπλοια που περιμένουν στην άλλη πλευρά και στη συνέχεια συνεχίζει προς τους τελικούς προορισμούς.
Η Adnoc Logistics & Services, ο ναυτιλιακός βραχίονας της Adnoc, σχεδιάζει «μεγάλες επενδύσεις σε μεταχειρισμένα πλοία» για να υποστηρίξει τις δραστηριότητες του ομίλου. Ο διευθύνων σύμβουλός της, Αμπντουλκαρίμ Αλ Μασάμπι, δήλωσε πρόσφατα ότι η Adnoc έχει αρχίσει να βασίζεται περισσότερο στη ναυτιλιακή της μονάδα για τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά.
Τον Αύγουστο, η Adnoc αγόρασε έξι υπερδεξαμενόπλοια και πέντε από τα μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς φυσικού αερίου, έναντι συνολικά 1,3 δισ. δολαρίων. Τα πλοία τέθηκαν άμεσα στη διάθεση του ομίλου. Η κατοχή ιδιόκτητου στόλου επέτρεψε στην Adnoc να διατηρήσει τις εξαγωγές της παρά την αύξηση των επιθέσεων στα πλοία της.
Η τάση δεν περιορίζεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι ναυλομεσίτες εκτιμούν ότι και άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες αναζητούν πλοία, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τις τιμές. Η Saudi Aramco έχει προσφέρει σε Ασιάτες πελάτες φορτία αργού που θα μεταφέρονταν αποκλειστικά μέσω του Ορμούζ, σύμφωνα με την Argus, γεγονός που δείχνει ότι και η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να αυξήσει τη χρήση της συγκεκριμένης διαδρομής.
Η σαουδαραβική ναυτιλιακή Bahri ανακοίνωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι ο στόλος της έχει φτάσει σε επίπεδο-ρεκόρ, με 107 πλοία, ενώ οι μεσίτες εκτιμούν ότι το βασίλειο θα χρειαστεί να εξασφαλίσει ακόμη περισσότερη χωρητικότητα.
Για τους τολμηρούς τα κέρδη
Ταυτόχρονα, οι υψηλές ναυλώσεις προσελκύουν πλοιοκτήτες που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρίσκο. Η Clarksons εκτιμά ότι τα κέρδη στη spot αγορά για τα μεγαλύτερα πετρελαιοφόρα αυξήθηκαν κατά 20% μέσα σε μία εβδομάδα. Οι αποδόσεις είναι ιδιαίτερα υψηλές στις διαδρομές υψηλού κινδύνου: η διαδρομή Ερυθρά Θάλασσα–Κίνα αποφέρει περίπου 318.000 δολάρια την ημέρα, ενώ τα ταξίδια από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα μέσω Ορμούζ ξεπερνούν τα 550.000 δολάρια ημερησίως.
Η συγκέντρωση του κινδύνου είναι, ωστόσο, εντυπωσιακή. Μόλις 29 δεξαμενόπλοια αντιπροσωπεύουν πάνω από το ήμισυ των δρομολογίων προς και από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τη Vortexa. Με άλλα λόγια, ένα μεγάλο μέρος της εμπορικής δραστηριότητας εξαρτάται πλέον από έναν μικρό αριθμό πλοίων που είναι διατεθειμένα να επαναλαμβάνουν τις πιο επικίνδυνες διαδρομές.
«Οι εξαγωγές του Κόλπου συνεχίζουν να πραγματοποιούνται, αλλά η δομή που υποστηρίζει αυτές τις ροές έχει αλλάξει», δήλωσε στους FT η Κλερ Γιούνγκμαν, διευθύντρια θαλάσσιων κινδύνων και πληροφοριών στη Vortexa. «Το τμήμα του ταξιδιού με τον υψηλότερο κίνδυνο συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο σε μια σχετικά μικρή ομάδα πλοίων που επαναλαμβάνουν τα δρομολόγια».
