Νέα δεδομένα διαμορφώνονται γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI), καθώς η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) έθεσε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 11 Σεπτεμβρίου την πρόταση του ΑΔΜΗΕ για την αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο θα υπολογίζεται η απόδοση του έργου. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας τεχνικός, αλλά καθοριστικός για το κόστος της επένδυσης, δείκτης, το λεγόμενο gearing, δηλαδή το ποσοστό της χρηματοδότησης του έργου που προέρχεται από δανεισμό.
Τι αλλάζει στο gearing και στο έσοδο για τον GSI
Η αλλαγή που προτείνεται είναι σημαντική. Η προηγούμενη απόφαση της ΡΑΑΕΥ προέβλεπε ιδεατό gearing μεταξύ 60% και 80%, δηλαδή υψηλότερο από το αντίστοιχο εύρος 45%-60% που ισχύει για τη δραστηριότητα «μεταφοράς» ενέργειας. Τώρα ο ΑΔΜΗΕ εισηγείται χαμηλότερο εύρος, 50%-60% κατά την περίοδο κατασκευής του έργου και 40%-50% κατά την περίοδο λειτουργίας του.
Η επιλογή του συντελεστή επηρεάζει τον υπολογισμό του WACC του έργου, δηλαδή του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου, και κατ’ επέκταση το επιτρεπόμενο έσοδο που μπορεί να ανακτά ο Διαχειριστής μέσω του ρυθμιζόμενου πλαισίου. Γι΄ αυτό η ΡΑΑΕΥ έθεσε την πρόταση του Διαχειριστή σε δημόσια διαβούλευση προκειμένου να λάβει τα σχόλια των χρηστών του ηλεκτρικού συστήματος που θα επηρεαστούν από την αλλαγή, καθώς και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων, πριν προχωρήσει στην τελική της απόφαση.
Το στοίχημα της επανεκκίνησης
Ωστόσο, πριν από τους αριθμούς και τους σύνθετους υπολογισμούς της ρυθμιστικής απόφασης, στην περίπτωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector -GSI) κρίσιμη ζήτημα παραμένει η δυνατότητα απρόσκοπτης υλοποίησης των ερευνών και των μελετών βυθού, ώστε να προσδιοριστεί η βέλτιστη όδευση για το καλώδιο. Η επανεκκίνησή τους αποτελεί, στην παρούσα φάση, το επόμενο μεγάλο στοίχημα καθώς απομένει η ολοκλήρωση των ερευνών στα τμήματα της διαδρομής που δεν έχουν ακόμη χαρτογραφηθεί, κυρίως στα διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου και στο δυτικό τμήμα της Κύπρου. Για να γίνει αυτό απαιτείται η έξοδος ερευνητικού σκάφους και η έκδοση της σχετικής NAVTEX από την Αθήνα.
Και εδώ επανέρχεται ο τουρκικός παράγοντας. Η Αθήνα και η Λευκωσία γνωρίζουν ότι μια νέα τουρκική αντίδραση θα μπορούσε να περιπλέξει εκ νέου τις εργασίες, καθώς παραμένουν νωπές οι μνήμες από την παρεμπόδιση ερευνών στην περιοχή της Κάσου πριν από δύο χρόνια. Για τον λόγο αυτό, η επανεκκίνηση των ερευνών αποτελεί πολιτική και διπλωματική …άσκηση.
Όπως ανέφερε πάντως ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής», «η πρόσφατη είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector επιβεβαιώνει την οικονομοτεχνική βιωσιμότητα και την αξία του έργου. Είναι αυτονόητο ότι η χώρα μας, σε συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, θα πράξει τα προβλεπόμενα για την πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίησή του». Οι επόμενες εβδομάδες, επομένως, αναμένεται να είναι κρίσιμες, καθώς Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι επιχειρούν να διασφαλίσουν ότι το έργο θα περάσει από τη ρυθμιστική και χρηματοδοτική φάση στην πραγματική υλοποίηση.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εγκρίνει σημαντική κοινοτική χρηματοδότηση, ύψους 657 εκατ. ευρώ, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει εξετάσει θετικά το αίτημα χρηματοδότησης συνολικού προϋπολογισμού που προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ, ενώ η κατασκευή του καλωδίου, μήκους περίπου 898 χιλιομέτρων, έχει ανατεθεί στη γαλλική Nexans.
Οι εκκρεμότητες και ο τουρκικός παράγοντας
Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ, που ολοκληρώνεται στις 11 Σεπτεμβρίου, ανοίγει ένα δεύτερο, κρίσιμο κεφάλαιο για το πώς θα διαμορφωθεί η χρηματοοικονομική εξίσωση του έργου και ποιο μέρος του κινδύνου θα αναγνωριστεί ρυθμιστικά στον ΑΔΜΗΕ. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης, ο οποίος θα χρησιμοποιείται στον υπολογισμό του WACC του έργου.
Ο Διαχειριστής προτείνει εύρος 50%-60% για την κατασκευαστική περίοδο και 40%-50% για την περίοδο ρυθμιστικής απόσβεσης. Όπως αναφέρει στην πρότασή του, ακόμη και αν σημαντικό μέρος του συνολικού CAPEX χρηματοδοτείται μέσω δανεισμού, ο ετήσιος συντελεστής gearing είναι χαμηλότερος κατά τα πρώτα έτη, όταν δεν έχει ακόμη εκταμιευθεί το σύνολο του δανεισμού, αυξάνεται όσο προχωρά η κατασκευή και πραγματοποιούνται οι σχετικές εκταμιεύσεις και μειώνεται σταδιακά κατά τη λειτουργία, καθώς αποπληρώνεται το χρέος και μεταβάλλεται η κεφαλαιακή διάρθρωση του έργου.
