Για την Τζιλ Ντέιβις, η εβδομάδα για εργασία αρχίζει επίσημα το πρωί της Δευτέρας. Στην πράξη, όμως, ξεκινά κάθε Κυριακή απόγευμα, όταν εμφανίζονται οι ίδιες ανησυχητικές σκέψεις: Είναι αρκετά οργανωμένη; Έχει προετοιμαστεί για τις συναντήσεις της; Έχει ολοκληρώσει όσα πρέπει;
Η Ντέιβις, στην οποία μίλησε η Wall Street Journal, επικεφαλής ανάπτυξης σε μη κερδοσκοπικό οργανισμό, συχνά καταφεύγει στη δουλειά για να περιορίσει την ανησυχία της. Γράφει μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τα αποθηκεύει ως πρόχειρα, ώστε να μην ενοχλήσει τους συναδέλφους της. Για να βάλει ένα σαφές όριο, αγόρασε μια κλεψύδρα αξίας 30 δολαρίων, την οποία χρησιμοποιεί για να περιορίζει σε μία ώρα τον χρόνο που αφιερώνει στην εργασία ή ακόμη και στη σκέψη της.
Η εμπειρία της δεν είναι μεμονωμένη. Το φαινόμενο που πλήττει τους εργαζόμενους και είναι γνωστό στις ΗΠΑ ως «Sunday scaries» —το άγχος ή η μελαγχολία που εμφανίζεται καθώς πλησιάζει το τέλος του Σαββατοκύριακου— έχει γίνει τόσο διαδεδομένο, ώστε το Merriam-Webster πρόσθεσε πρόσφατα τον όρο στο ηλεκτρονικό του λεξικό.
Όταν η Κυριακή παύει να είναι ημέρα ξεκούρασης
Σύμφωνα με έρευνα της πλατφόρμας FlexJobs, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο σε δείγμα 2.100 ατόμων, δείχνει ότι οι μισοί και πλέον εργαζόμενοι στις ΗΠΑ δηλώνουν ότι βιώνουν το άγχος της Κυριακής. Η συνηθέστερη αιτία είναι οι εκκρεμότητες που μεταφέρονται από τη μία εβδομάδα στην επόμενη.
Η κατάσταση φαίνεται να επιδεινώνεται, καθώς αυξάνονται οι επαγγελματικές απαιτήσεις και εντείνεται η αβεβαιότητα για τη διατήρηση της θέσης στην εργασία. Στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης εργασιακής δραστηριότητας ActivTrak, τα οποία εξετάστηκαν για λογαριασμό της Wall Street Journal, δείχνουν ότι το ποσοστό των Κυριακών κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι ασχολήθηκαν με επαγγελματικά μηνύματα και συνομιλίες αυξήθηκε από 6,6% το 2023 σε περίπου 12% το 2025.
Η πίεση δεν περιορίζεται πλέον στις τελευταίες ώρες της Κυριακής. Η σκέψη της επερχόμενης εβδομάδας μπορεί να εισβάλει ακόμη και στο Σάββατο, μετατρέποντας ολόκληρο το Σαββατοκύριακο σε περίοδο αναμονής και ανησυχίας.
«Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι πρέπει να δουλεύουν ακόμη δήλωσε στην Journal η Άντζι Κάλεν, σύμβουλος στελεχών και συγγραφέας βιβλίου για το φαινόμενο. Προτείνει στους εργαζομένους να αναρωτιούνται γιατί ανοίγουν τον υπολογιστή την Κυριακή και αν ο χρόνος που αφιερώνουν στη δουλειά θα τους προσφέρει πραγματικό όφελος.
Η παγίδα της συνεχούς διαθεσιμότητας για εργασία
Η Τζοάνα Τζόνστον, πρώην ανώτατο στέλεχος στον τεχνολογικό κλάδο, αντιμετώπιζε το άγχος της Κυριακής ξυπνώντας ακόμη και στις έξι το πρωί για να προετοιμαστεί για τη Δευτέρα. Συχνά συνέχιζε την εργασία και το βράδυ. Αν και πλέον έχει αποσυρθεί από τις εταιρικές θέσεις και εργάζεται ως σύμβουλος στελεχών, παραδέχεται ότι εξακολουθεί να δυσκολεύεται να αποσυνδεθεί από τη δουλειά.
Η εμπειρία της αναδεικνύει μια ακόμη διάσταση του προβλήματος: τα επαγγελματικά μηνύματα του Σαββατοκύριακου δημιουργούν πίεση και στους συναδέλφους που τα λαμβάνουν. Ακόμη κι όταν δεν απαιτείται άμεση απάντηση, μια ειδοποίηση μπορεί να προκαλέσει την αίσθηση ότι η εργασία δεν σταματά ποτέ.
Ο Κρις Κέλερ, επικεφαλής μάρκετινγκ σε πιστωτικό ίδρυμα, έχει επιλέξει έναν συμβιβασμό. Έχοντας εργαστεί στο παρελθόν επτά ημέρες την εβδομάδα στην εταιρεία μάρκετινγκ που διατηρούσε, αφιερώνει σήμερα έως δύο ώρες νωρίς το πρωί της Κυριακής για να οργανώσει την επόμενη εβδομάδα. Χρησιμοποιεί κυρίως φωνητικές σημειώσεις για να καταγράφει ιδέες και να προετοιμάζει συναντήσεις, ώστε να βγάζει τις εκκρεμότητες από το μυαλό του.
Τα όρια που μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Οι ειδικοί ψυχικής υγείας δεν θεωρούν ότι κάθε επαγγελματική δραστηριότητα την Κυριακή είναι κατ’ ανάγκην επιβλαβής. Η ψυχίατρος Κία-Ράι Πρίουιτ, από την Cleveland Clinic, επισημαίνει στην WSJ ότι λίγος προγραμματισμός μπορεί να βοηθήσει, εφόσον υπάρχουν σαφή όρια. Αν ένας εργαζόμενος αποφασίσει να απαντήσει σε ένα μήνυμα, χρειάζεται να τηρήσει την αρχική του απόφαση και να μην παρασυρθεί σε νέες υποχρεώσεις.
Άλλοι ειδικοί προτείνουν να αφιερώνεται λίγος επιπλέον χρόνος στη δουλειά την Παρασκευή ή να ξεκινά η Δευτέρα λίγο νωρίτερα, ώστε να μειώνεται η αίσθηση ότι ο εργαζόμενος βρίσκεται ήδη πίσω από το πρόγραμμα. Στόχος είναι ο χρόνος προετοιμασίας να μεταφερθεί, όπου είναι δυνατόν, μέσα στην εργάσιμη εβδομάδα.
Για την Ντέιβις, η αλλαγή ξεκίνησε και από τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη Δευτέρα. Με τη βοήθεια συμβούλου, προσπάθησε να αντικαταστήσει την ιδέα των «Sunday scaries» με μια πιο θετική προσέγγιση, την οποία αποκαλεί «Monday maybe»: αντί να πιστεύει ότι όλα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί πριν αρχίσει η εβδομάδα, να αντιμετωπίζει τη Δευτέρα με περιέργεια και μεγαλύτερη ευελιξία.
Η αλλαγή αυτή τη βοηθά πλέον να κοιμάται καλύτερα τα βράδια της Κυριακής. Σε μια εποχή αυξημένων απαιτήσεων και επαγγελματικής ανασφάλειας, η προστασία του ελεύθερου χρόνου και η θέσπιση σαφών ορίων αποτελούν εξίσου σημαντικό μέρος της εργασιακής οργάνωσης.
