Λίγες εβδομάδες πριν από την άφιξη του Τραμπ στο Πεκίνο στις 31 Μαρτίου, την πρώτη επίσκεψη αμερικανού προέδρου από την τελευταία του επίσκεψη το 2017, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τους δασμούς Τραμπ που είχαν επιβληθεί όλο το προηγούμενο διάστημα και αποτελούσε σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί για την άσκηση πίεσης στην Κίνα.
Η άρση των απειλών για την επιβολή δασμών, οι οποίοι πέρυσι έφτασαν έως και το 145%, θα δυσκολέψει τον Τραμπ να πιέσει τον Σι για μεγαλύτερες αγορές σόγιας, αεροσκαφών Boeing και ενέργειας. Επίσης, τον αφήνει χωρίς ένα βασικό όπλο για να αντεπιτεθεί, εάν οι Κινέζοι διαπραγματευτές υποβάλουν νέες απαιτήσεις σε αντάλλαγμα για την παροχή σταθερής ροής σπάνιων γαιών, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για τη μεταποίηση των ΗΠΑ.
«Τελικά, αυτή η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου θέτει την Κίνα σε πολύ ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση», δήλωσε ο Wu Xinbo, διευθυντής του Κέντρου Αμερικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fudan, αναφέροντας το παράδειγμα της δέσμευσης της Κίνας να αγοράσει περίπου 25 εκατομμύρια τόνους σόγιας, η οποία βασίστηκε σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις για τους δασμούς.
«Εάν αυτοί οι δασμοί θεωρηθούν πλέον παράνομοι, το “χαρτί” της σόγιας επιστρέφει στα χέρια της Κίνας», είπε ο ίδιος στο Bloomberg.
To Πεκίνο θα πιέσει επίσης πιο έντονα για την πρόσβαση σε προηγμένους ημιαγωγούς, την άρση των εμπορικών περιορισμών στις κινεζικές εταιρείες και τη μείωση της αμερικανικής υποστήριξης προς την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν, όπου το Πεκίνο εστιάζει στις πωλήσεις όπλων και στην πιο σκληρή ρητορική κατά της ανεξαρτησίας του νησιού, πρόσθεσε ο αναλυτής, ο οποίος έχει διατελέσει σύμβουλος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.
Επιφύλαξη και μετριοπάθεια
Σε κάθε περίπτωση, παρά τα καλά νέα, οι κινέζοι αξιωματούχοι, όπως και οι αξιωματούχοι σε πολλές άλλες χώρες, είναι επιφυλακτικοί στις αντιδράσεις τους.
Μάλιστα, η Κίνα είναι πιθανό να κρατήσει μια μετριοπαθή στάση και να συνεχίσει να τηρεί την τρέχουσα διμερή εμπορική συμφωνία, αντί να αναγκάσει τις ΗΠΑ να προβούν σε άμεσες διορθώσεις, όπως σχολίασε ο μελετητής διεθών σχέσεων στη Σαγκάη, Shen Dingli.
«Οι κινέζοι αξιωματούχοι είναι πιθανό να διατηρήσουν χαμηλό προφίλ, προκειμένου να διασφαλίσουν την ομαλή διεξαγωγή της επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα τον Απρίλιο», δήλωσε ο Shen.
Τα «παραθυράκια» του Τραμπ
Αλλωστε, ο Τραμπ μπορεί να κινηθεί δι’ άλλης οδού προκειμένου να προωθήσει τη δασμολογική ατζέντα του, βασιζόμενος σε άλλα άρθρα του νόμου περί εμπορίου όπως επεσήμανε η Γουέντι Κάτλερ, ανώτερη αντιπρόεδρος του Asia Society Policy Institute και πρώην αναπληρώτρια εκπρόσωπος των ΗΠΑ για το εμπόριο.
Η Κίνα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έρευνα βάσει του άρθρου 301 σχετικά με τη συμμόρφωσή της με τη συμφωνία εμπορίου της πρώτης φάσης από την πρώτη θητεία του Τραμπ, όταν το Πεκίνο δεν τήρησε τις συμφωνίες αγοράς. Η έρευνα αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει «σημαντικό στοιχείο του εφεδρικού σχεδίου για το Πεκίνο», δήλωσε η αναλύτρια.
Επιπλέον, ο Τραμπ θα μπορούσε να επεκτείνει τη χρήση των ελέγχων στις εξαγωγές, εάν η Κίνα περιορίσει τις εξαγωγές σπάνιων ορυκτών. Υπενθυμίζεται ότι το Πεκίνο αναγκάστηκε να αποκαταστήσει τη ροή των ζωτικών υλικών μετά την διακοπή των πωλήσεων λογισμικού σχεδιασμού τσιπ, κινητήρων τζετ και ανταλλακτικών αεροσκαφών από τις ΗΠΑ.
Ενώ η κινεζική πλευρά μπορεί να έχει περισσότερο περιθώριο διαπραγμάτευσης, ο Τραμπ απείλησε με νέους δασμούς για να αποκτήσει πλεονέκτημα πριν από τη συνάντηση, όπως έκανε πριν από την τελευταία σύνοδο κορυφής με τον Σι τον Οκτώβριο του 2025. Αν και δεν υλοποιήθηκε, η αρχική απειλή του για επιπλέον δασμό 100% στην Κίνα προκάλεσε αναταραχή στις αγορές μετοχών και εμπορευμάτων.
Δεν θα κρατήσει για πολύ…
Αξιοσημείωτη είναι η παρατήρηση του Zhiwei Zhang, επικεφαλής οικονομολόγου της Pinpoint Asset Management ότι οι κινέζοι εξαγωγείς ενδέχεται να επιλέξουν να επιταχύνουν τις αποστολές προς τις ΗΠΑ, ενώ οι δασμοί είναι χαμηλοί και πριν επέλθουν περισσότερες αλλαγές: «η αμερικανική κυβέρνηση πιθανότατα θα αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους για να διατηρήσει υψηλούς τους δασμούς στις εισαγωγές από την Κίνα», τόνισε.
«Ωστόσο, η αναζήτηση και η εφαρμογή τέτοιων εναλλακτικών δασμών μπορεί να απαιτήσει χρόνο. Αν συμβεί αυτό, τους επόμενους μήνες ενδέχεται να δούμε εταιρείες να προωθούν τις εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ για να επωφεληθούν από τους χαμηλότερους δασμούς, καθώς αυτοί ενδέχεται να είναι χαμηλοί μόνο προσωρινά».
Ο Zheng Tao, κινέζος εξαγωγέας ανταλλακτικών αυτοκινήτων με πάνω από το 70% των εσόδων του να προέρχεται από αμερικανικές εταιρείες, δήλωσε ότι, ενώ η απόφαση είναι «καλή είδηση» και θα οδηγήσει σε περισσότερες παραγγελίες, δεν είναι σίγουρος αν θα έχει μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη όσον αφορά τις τιμές, αφού τις μείωσε πέρυσι για να κρατήσει τους αμερικανούς πελάτες του.
