Ελαιόλαδο: Σε φάση προσαρμογής η παγκόσμια αγορά [πίνακας]

Σημάδια ανάκαμψης εμφανίζει η παγκόσμια κατανάλωση σε ελαιόλαδο, με τον «υγρό χρυσό» να διατηρεί τη θέση του ως ένα βασικό προϊόν διατροφής με οικονομικό και πολιτισμικό αποτύπωμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Το ίδιο όμως δεν ισχύει και τις τιμές, οι οποίες κινούνται πτωτικά για τους καλλιεργητές, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες παραγωγής.

Αν και η παγκόσμια αγορά ελαιολάδου από τις αρχές του 2026 κινείται ανοδικά, σε ευρωπαϊκό επίπεδο η εικόνα είναι αντίθετη, με την κατανάλωση να μετρά απώλειες στα μεγάλα παραγωγικά κέντρα.

Αυξημένη κατά 1% εκτιμάται η παγκόσμια κατανάλωση το 2025/26 προσεγγίζοντας τους 3.248.000 τόνους

Στο ίδιο μήκος κινούνται και οι τιμές, με τα πρώτα στοιχεία για το 2026, να καταγράφουν πτώση σε πολλές χώρες παραγωγής, την ίδια στιγμή μάλιστα, που διατηρείται ισχυρή η ζήτηση ακόμη και σε αγορές εκτός Ευρώπης.

Επίσης, η σημαντική αύξηση παραγωγής το 2024/25 δείχνει δυναμική ανάκαμψη μετά από δύσκολα χρόνια για την παραγωγή, αλλά η εκτίμηση για το 2025/26 υποδηλώνει ότι οι καιρικές συνθήκες και άλλες παράμετροι μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ποσότητα του προϊόντος.

Ένας από τους κορυφαίους παραγωγούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να αποτελεί η Ελλάδα, με παραγωγή που παραμένει κρίσιμη για τη συνολική εικόνα της Μεσογείου. Την προηγούμενη σεζόν 2024/25 η χώρα μας παρήγαγε περίπου 250.000 τόνους ελαιολάδου, καταγράφοντας αύξηση κατά περίπου 30% σε σχέση με την προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο, ενώ την τρέχουσα περίοδο 2025/26 εκτιμάται ότι θα μειωθεί σε περίπου 220.000 τόνους.

Το ελαιόλαδο με αριθμούς

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC) για τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο 2026, τη σεζόν 2024/25 καταγράφεται μια σημαντική αύξηση στην παγκόσμια κατανάλωση ελαιολάδου, η οποία έφτασε περίπου 3.215.000 τόνους, καταγράφοντας άνοδο 15,3% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, δηλαδή 426.500 τόνους περισσότερους.

Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις για το 2025/26 δείχνουν μια πιο μετριοπαθή αύξηση — περίπου 1% – με το σύνολο της κατανάλωσης να προσεγγίζει τους 3.248.000 τόνους. Αυτή η τάση υποδηλώνει ότι, παρά τις προκλήσεις στην παραγωγή, η ζήτηση παραμένει ισχυρή και σταθερή.

Τα πρόσφατα στατιστικά δείχνουν επίσης, αύξηση των εισαγωγών ελαιολάδου σε βασικές αγορές κατά το διάστημα Οκτωβρίου–Νοεμβρίου 2025 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο της προηγούμενης χρονιάς. Μερικές από τις πιο δραστήριες αγορές περιλαμβάνουν χώρες της Ασίας και της Αμερικής.

Παράλληλα, η κατανάλωση επιτραπέζιων ελιών συνεχίζει να αυξάνεται σε πολλές χώρες- με χαρακτηριστικά παραδείγματα χώρες όπως η Αίγυπτος, η Αλγερία και η Τουρκία, όπου η χρήση σε καθημερινή βάση έχει διευρυνθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία.

Από την περίοδο 1990/91, η παγκόσμια κατανάλωση του ελαιόλαδου έχει σχεδόν διπλασιαστεί, κυρίως λόγω των χωρών εκτός ΕΕ και των αναδυόμενων αγορών

Η ΕΕ χάνει την επιρροή της

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία στην έκθεση τα οποία παρουσιάζουν την ιστορική εξέλιξη. Από την περίοδο 1990/91, η παγκόσμια κατανάλωση του ελαιόλαδου έχει σχεδόν διπλασιαστεί, κυρίως λόγω των χωρών εκτός ΕΕ και των αναδυόμενων αγορών.

Ωστόσο, αυτή η παγκόσμια πρόοδος έρχεται σε έντονη αντίθεση με την εξέλιξη της ευρωπαϊκής αγοράς. Το μερίδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην παγκόσμια κατανάλωση μειώνεται σταθερά από το 2004/05 – όταν ξεπέρασε το 70% – στο τρέχον επίπεδο περίπου 45%, μια «μείωση που έχει αντισταθμιστεί από τη δυναμική ανάπτυξη σε άλλες αγορές», υποστηρίζει το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η κατανάλωση στην ΕΕ θα μειωθεί κατά 3% σε 1,42 εκατομμύρια τόνους, εκ των οποίων 510.000 τόνοι θα προέρχονται από την Ισπανία, η οποία θα σημειώσει αύξηση 5%. Στο άλλο άκρο του φάσματος βρίσκεται η Ιταλία, της οποίας η κατανάλωση θα μειωθεί κατά 9% σε 470.000 τόνους.  Αντίστοιχα, και για την Ελλάδα προβλέπεται η κατανάλωση να μειωθεί κατά 16% φτάνοντας τους 73.000 τόνους.

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πιο αξιοσημείωτη αύξηση παρατηρείται στις ΗΠΑ, με 465.000 τόνους (+10%), καθώς και στην Κίνα (+28%) και την Ιαπωνία (+24%), αν και η κατανάλωσή τους είναι αμελητέα, φτάνοντας μόλις τους 53.000 και 42.000 τόνους αντίστοιχα.

Η Τουρκία, εν τω μεταξύ, αναμένεται να παραμείνει περίπου στους 200.000 τόνους, ένα ποσοστό παρόμοιο με την προηγούμενη σεζόν, και το Μαρόκο προβλέπεται να αυξήσει την παραγωγή του κατά 14%, στους 160.000 τόνους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου.

Πτώση τιμών για το ελαιόλαδο σε βασικές περιοχές

Σε ό,τι αφορά τις τιμές παραγωγού του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου σε κάποιες από τις κύριες περιοχές παραγωγής:

• Στην Χαέν της Ισπανίας, η τιμή διαμορφώθηκε σε περίπου 407 ευρώ /100 κιλά, με ελαφρά μείωση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
• Στο Μπάρι της Ιταλίας, η πτώση ήταν εντονότερη, στο −30,9% για την ίδια περίοδο.
• Στην Χανιά της Κρήτης (Ελλάδα), οι τιμές μειώθηκαν επίσης κατά περίπου −5,5%.