Σε κάθε σύγχρονη σύγκρουση, η πρώτη εικόνα σπάνια είναι και η αληθινή. Στην περίπτωση του Ιράν, οι αριθμοί και η στρατιωτική ισχύς δείχνουν ξεκάθαρα προς μία κατεύθυνση — όμως η πραγματικότητα εξελίσσεται πιο αργά και πιο ύπουλα. Πίσω από τα χιλιάδες αεροπορικά πλήγματα και τις θεαματικές επιχειρήσεις, διαμορφώνεται μια διαφορετική ισορροπία: ένας πόλεμος φθοράς, όπου η γεωγραφία, ο χρόνος και η ικανότητα απορρόφησης απωλειών γίνονται εξίσου κρίσιμα με την τεχνολογία.
Η Τεχεράνη μπορεί να δέχεται ισχυρά πλήγματα, αλλά δεν παίζει το ίδιο παιχνίδι — και αυτό ακριβώς είναι που καθιστά την έκβαση της σύγκρουσης πολύ πιο αβέβαιη απ’ όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά.
Ιράν: Από τη στρατιωτική πίεση στη στρατηγική αντοχή
Mε την πρώτη στρατιωτική φάση της εκστρατείας ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν να φαίνεται να φτάνει στο τέλος της, οι Financial Times προσπαθούν να διακρίνουν την συνέχεια μέσα από την «ομίχλη του πολέμου».
Η αεροπορική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, σαρωτική. Πάνω από 13.000 πλήγματα μέσα σε δύο εβδομάδες έχουν προκαλέσει βαριές απώλειες στην ιρανική στρατιωτική ηγεσία και κρίσιμες υποδομές, με εκτεταμένη καταστροφή πυραύλων και εκτοξευτών.
Ωστόσο, η εικόνα της «καθαρής νίκης» παραμένει παραπλανητική. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι ΗΠΑ και Ισραήλ υπερισχύουν, αλλά η επιμονή της Τεχεράνης δείχνει ότι οι αριθμοί και η τεχνολογική υπεροχή δεν αρκούν για να κρίνουν την έκβαση.
Παρά τις κινήσεις ενίσχυσης δυνάμεων από την Ουάσιγκτον στον Κόλπο, που ίσως δηλώνουν κακό προσχεδιασμό ή αδυναμία, η στρατηγική εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η διατήρηση εκτεταμένων αμυντικών επιχειρήσεων —από την προστασία ενεργειακών υποδομών έως τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων— απαιτεί τεράστιους πόρους και δημιουργεί πολιτικές πιέσεις, ενώ η συμμετοχή των συμμάχων παραμένει αβέβαιη.
Ο πόλεμος φθοράς του Ιράν
Αντιμέτωπο με σαφές στρατιωτικό μειονέκτημα, το Ιράν έχει επιλέξει μια στρατηγική φθοράς: μια τακτική σταδιακής πίεσης, αυξάνοντας το κόστος της σύγκρουσης σε διαφορετικά μέτωπα και στοχεύοντας τα σημεία αδυναμίας του Ισραήλ αντί για μια ευθεία αναμέτρηση με το Ισραήλ.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν έχουν δεχθεί το κύριο βάρος των επιθέσεων, κυρίως σε ενεργειακές υποδομές — από παραγωγή και διύλιση έως μεταφορά πετρελαίου. Η Σαουδική Αραβία έχει μέχρι στιγμής αποφύγει τα χειρότερα, αν και κρίσιμες εγκαταστάσεις όπως το Shaybah έχουν στοχοποιηθεί.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, όπου η ικανότητα του Ιράν να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα έχει διαψεύσει τις προσδοκίες για γρήγορο έλεγχο της κατάστασης από τη Δύση.
Η σύγκρουση επιβεβαιώνει μια ευρύτερη τάση. Ο σύγχρονος πόλεμος δεν κρίνεται μόνο στο πεδίο μάχης αλλά στην ανθεκτικότητα των υποδομών, της οικονομίας και της κοινωνίας. Όπως έδειξε και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η προσαρμοστικότητα και η αντοχή μπορούν να αντισταθμίσουν την υλική υπεροχή.
Η δεύτερη φάση της σύγκρουσης
Το Ισραήλ αναμένεται να εντείνει τα πλήγματα σε στρατιωτικές υποδομές και στους Islamic Revolutionary Guard Corps, καθώς και στις παραστρατιωτικές δομές όπως είναι η Basij.
Οι ΗΠΑ θα επικεντρωθούν στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και στην ενίσχυση των αραβικών συμμάχων.
Το Ιράν ενδέχεται να κλιμακώσει με μέσα που μέχρι στιγμής κρατά σε εφεδρεία, όπως πυραύλους κρουζ, διατηρώντας πίεση στο Ορμούζ.
Παρά τα πλήγματα, η Τεχεράνη διατηρεί κρίσιμα πλεονεκτήματα: γεωγραφία, χρόνο και ασύμμετρες δυνατότητες. Όσο η σύγκρουση παρατείνεται, το κόστος αυξάνεται για όλους — αλλά όχι απαραίτητα με τον ίδιο ρυθμό.
Σε έναν πόλεμο όπου η επιβίωση είναι ο βασικός στόχος, η αντοχή μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την ισχύ.
