Πράσινη μετάβαση: Γιατί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τις συζητήσεις

Το χειρότερο σοκ εφοδιασμού πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ιστορία έχει αποκαλύψει την ευπάθεια της εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και καθιστά ξανά δημοφιλείς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και επίκαιρη της συζήτηση για την πράσινη μετάβαση. Καθώς οι κυβερνήσεις αγωνίζονται να περιορίσουν τις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ, τόσο στην προσφορά όσο και στις τιμές, η ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης στις μεταφορές και η παραγωγή ενέργειας μέσω ΑΠΕ αποτελεί για άλλη μια φορά το επίκεντρο της συζήτησης.

Σε αρκετές χώρες οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι αναλυτές εξετάζουν για άλλη μια φορά τα οφέλη από την αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό τους μείγμα και την επέκταση της ηλεκτροκίνησης στις μεταφορές, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από την πλέον ακριβή – και σε έλλειψη – προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η τρέχουσα κρίση, το δεύτερο μεγάλο σοκ αυτή τη δεκαετία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, είναι πιθανό να οδηγήσει σε αυξημένη εστίαση στον εγχώριο ενεργειακό εφοδιασμό. Για τους εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων, αυτό σημαίνει επιταχυνόμενη υιοθέτηση καθαρής ενέργειας.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ωθεί τώρα τις χώρες που καταναλώνουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να ενισχύσουν την αυτάρκειά τους στον ενεργειακό εφοδιασμό , όπου είναι δυνατόν.

Η πράσινη μετάβαση απαιτεί σημαντικές επενδύσεις

Ωστόσο, η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι πιο εύκολη στα λόγια παρά στην πράξη. Απαιτούνται μαζικές επενδύσεις σε δίκτυα και μεταφορές, αλλά και ενίσχυση δαπανών για ανεμογεννήτριες, ηλιακούς συλλέκτες, αποθήκευση ενέργειας σε μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα, καθώς και κίνητρα.

Θεωρητικά, η επιταχυνόμενη ανάπτυξη της οικιακής ηλιακής, αιολικής ενέργειας και των μπαταριών θα μείωνε την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή ενέργειας.

Ωστόσο, η απότομη αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων στα υψηλότερα επίπεδα τεσσάρων ετών δεν αποτελεί ισχυρό επιχείρημα για την ταχύτερη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς η επακόλουθη αύξηση του πληθωρισμού και τα ενδεχομένως υψηλότερα επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα αύξαναν το κόστος των υλικών και των εγκαταστάσεων καθαρής ενέργειας.

Παρ ‘όλα αυτά, πολλές κυβερνήσεις πρόκειται να επιδιώξουν να επιταχύνουν την υιοθέτηση καθαρής εγχώριας ενέργειας, ώστε να προστατεύσουν μελλοντικά ένα μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους συστημάτων από κραδασμούς. Όταν τελειώσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, είναι απίθανο να είναι ο τελευταίος ή και να μην επακκινήσει και νέος γύρος συγκρούσεων στην ίδια περιοχή, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στον Λίβανο από τη μεριά του Ισραήλ.

Η «στιγμή της Ουκρανίας» στην Ασία

Για την Ασία, την περιοχή που είναι πιο ευάλωτη στον εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο της Μέσης Ανατολής, όπου οι ελλείψεις έγιναν σχεδόν αμέσως αισθητές, αυτή θα μπορούσε να είναι «η στιγμή της Ουκρανίας» για να αρχίσει να εξετάζεται η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, σύμφωνα με το think tank για την πράσινη ενέργεια Ember.

«Αυτή είναι η στιγμή της Ουκρανίας στην Ασία. Σε αντίθεση με τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, τώρα υπάρχει μια καλύτερη εναλλακτική… Η αστάθεια του πετρελαίου σημαίνει ότι τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούν μια επιλογή κοινής λογικής για τις χώρες που επιθυμούν να θωρακιστούν από μελλοντικά σοκ», δήλωσε ο Daan Walter, διευθυντής της Ember.

Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχει αποκαλυφθεί για άλλη μια φορά από τον πόλεμο, σημειώνουν οι αναλυτές της Ember.

«Η τεχνολογία για να τερματιστεί αυτή η εξάρτηση υπάρχει. Το μόνο ερώτημα είναι πόσες ακόμη κρίσεις χρειάζονται.»

Η καλύτερη μορφή ενεργειακής ασφάλειας είναι η χερσαία και η εσωτερίκευση των ενεργειακών συστημάτων, σύμφωνα με τον Ulrik Fugmann, συν-επικεφαλής της Ομάδας Περιβαλλοντικών Στρατηγικών στην BNP Paribas Asset Management.

«Με απλά λόγια, το κόστος, και σίγουρα το παρατεταμένο κόστος, ενός σοκ στα ορυκτά καύσιμα υπερτερεί κατά πολύ των επενδύσεων που απαιτούνται για τη συνέχιση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», δήλωσε ο Fugmann σε podcast της BNP Paribas Asset Management την περασμένη εβδομάδα.

Ο ρόλος της Κίνας

Οι Κινέζοι κατασκευαστές καθαρής ενέργειας θα μπορούσαν να είναι οι μεγαλύτεροι νικητές της παγκόσμιας επανεξέτασης της ενεργειακής ασφάλειας και του ενεργειακού εφοδιασμού.

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι επενδυτές έχουν στοιχηματίσει στην υψηλότερη παγκόσμια ζήτηση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ηλεκτρικά οχήματα, καθώς η σύγκρουση παγιδεύει το μεγαλύτερο μέρος του εφοδιασμού με πετρέλαιο και φυσικό αέριο της Μέσης Ανατολής στα Στενά του Ορμούζ. Ως αποτέλεσμα, οι μετοχές των Κινέζων κατασκευαστών μπαταριών και των παραγωγών εξοπλισμού για παραγωγή πράσινης ενέργειας έχουν σημειώσει άνοδο αυτόν τον μήνα.

Η εγχώρια ενεργειακή αφήγηση έχει δώσει τεράστια ώθηση στις μετοχές πράσινης ενέργειας στην Κίνα, η οποία είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον κόσμο και κυρίαρχος προμηθευτής μπαταριών, ανεμογεννητριών, ηλιακών πάνελ και άλλων κρίσιμων εξαρτημάτων για λύσεις καθαρής ενέργειας.