Στενά του Ορμούζ: Νέα μέτρα του Τραμπ κατά του Ιράν

Σκληραίνει τη στάση της η Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη εντείνοντας τις συνθήκες του οικονομικού αποκλεισμού. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε μορφή πληρωμής προς το Ιράν για τη διέλευση πλοίου από τα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να συνιστά παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων, ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών επέβαλε νέες κυρώσεις σε διεθνείς φορείς που φέρονται να εμπλέκονται στο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και κινεζικός τερματικός σταθμός.

Σύμφωνα με νέα εγκύκλιο του Office of Foreign Assets Control (OFAC), η προειδοποίηση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πιθανών συναλλαγών — από πληρωμές σε παραδοσιακά νομίσματα και ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, μέχρι άτυπες ανταλλαγές ή ακόμη και δωρεές προς οργανισμούς όπως η Iranian Red Crescent Society. Το OFAC ξεκαθαρίζει ότι τέτοιες απαιτήσεις, που φέρονται να σχετίζονται με «διόδια» για τη διέλευση από τα Στενά, μπορεί να παραβιάζουν το ισχύον καθεστώς κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι ιρανικές απαιτήσεις πληρωμών περιλαμβάνουν «πολλαπλές επιλογές», όπως χρήματα σε συμβατικό νόμισμα, ψηφιακά assets, συμψηφισμούς ή πληρωμές σε είδος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι απαιτήσεις έχουν λάβει τη μορφή «ονομαστικά φιλανθρωπικών δωρεών» προς οργανισμούς ή ιδρύματα που βρίσκονται υπό κυρώσεις.

Το OFAC υπογραμμίζει ότι ο κίνδυνος κυρώσεων ισχύει ανεξαρτήτως τρόπου πληρωμής και αφορά τόσο αμερικανικά όσο και μη αμερικανικά πρόσωπα. Οι αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν έχουν απαγορεύουν οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα που μπορεί να συνδεθεί με οντότητες όπως οι Φρουροί της Επανάστασης (Islamic Revolutionary Guard Corps-IRGC).

Νομικοί επισημαίνουν ότι η αμερικάνικη νομοθεσία προβλέπει αυστηρές κυρώσεις ακόμη και για μη αμερικανικές εταιρείες που συναλλάσσονται με το IRGC. Όπως τονίζουν, οποιαδήποτε καταβολή «διοδίων» προς φορείς που συνδέονται με το IRGC ενδέχεται να οδηγήσει σε δευτερογενείς κυρώσεις, χωρίς προειδοποίηση.

Η σχετική οδηγία του OFAC επιβεβαιώνει τον αυξημένο κίνδυνο για τις ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες καλούνται να εφαρμόσουν ενισχυμένο έλεγχο (due diligence) πριν από τη διέλευση πλοίων από την περιοχή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εντοπισμό «κόκκινων σημείων», όπως η πορεία πλοίων εντός ιρανικών χωρικών υδάτων ή η ύπαρξη συμφωνιών για πληρωμές ασφαλούς διέλευσης.

Παράλληλα, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών, υπό τον επικεφαλής Marco Rubio, εντείνει την πίεση προς το Ιράν, επιβάλλοντας κυρώσεις σε διεθνείς φορείς που φέρονται να εμπλέκονται στο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο κινεζικός τερματικός σταθμός πετρελαίου Qingdao Haiye, καθώς και ναυτιλιακές εταιρείες και πλοία που κατηγορούνται για μεταφορά πετροχημικών προϊόντων ιρανικής προέλευσης.

Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, λιμενικές εγκαταστάσεις στην Κίνα λειτουργούν ως βασικοί κόμβοι για τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου μέσω παράτυπων πρακτικών, όπως μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο. Οι κυρώσεις επεκτάθηκαν επίσης σε διαχειριστές πλοίων με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και το Χονγκ Κονγκ, καθώς και σε συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια που φέρονται να συμμετείχαν σε τέτοιες δραστηριότητες.

Η νέα αυτή κλιμάκωση εντάσσεται στη στρατηγική «Economic Fury» («Οικονομική Οργή») της αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία στοχεύει στον περιορισμό των εσόδων του Ιράν από τις εξαγωγές πετρελαίου. Όπως τονίζεται, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να εντείνουν την οικονομική πίεση τόσο στο Ιράν όσο και στο διεθνές δίκτυο που υποστηρίζει το εμπόριό του.