Επενδύσεις: Πως μπορούν να προστατευθούν σε μια εποχή «απότομου πληθωρισμού»

Οι επενδυτές βρίσκονται μπροστά σε μια φαινομενικά δυσεπίλυτη ενεργειακή κρίση τύπου δεκαετίας του 1970, η οποία έχει τη δύναμη να πυροδοτήσει μια σπείρα μισθών-τιμών και να ωθήσει τον κόσμο σε ύφεση.

Ταυτόχρονα, η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης υπόσχεται να αντικαταστήσει μεγάλα τμήματα του εργατικού δυναμικού, ενισχύοντας τα κέρδη και διατηρώντας τον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι επενδυτές μπορεί να αδιαφορούν. Η παγκόσμια οικονομία είναι ένα πολύπλοκο σύστημα και πάντα θα υπάρχουν ορισμένες τιμές που θα αυξάνονται, ενώ άλλες θα μειώνονται.

Είναι θέμα χρονικού ορίζοντα. Ωστόσο, η πρόσφατη πτώση των κρατικών ομολόγων μας υπενθυμίζει ότι οι δυνάμεις που ωθούν τον πληθωρισμό προς τα πάνω λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή δρουν εδώ και τώρα. Οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να αναγκαστούν να περιορίσουν την οικονομική δραστηριότητα, επισημαίνει ο Τρέβορ Γκρίθαμ, επικεφαλής πολλαπλών περιουσιακών στοιχείων στην Royal London Asset Management, σε ανάλυσή του για τους Financial Times.

Καλάθι εμπορευμάτων και επενδύσεις

Όπως έδειξε η έκρηξη των dotcom, οι επενδύσεις στην τεχνολογία δεν είναι απρόσβλητες από μια ύφεση, όσο σημαντική και αν είναι η τελική τους επίδραση στην παραγωγικότητα. Σε μια περίοδο απότομου πληθωρισμού, οι επενδυτές πρέπει να αντισταθμίσουν τα χαρτοφυλάκια μετοχών και ομολόγων με ένα ευρύ καλάθι εμπορευμάτων και να είναι προετοιμασμένοι για συντομότερους, πιο βίαιους οικονομικούς κύκλους καθώς τα επιτόκια ανεβαίνουν και πέφτουν.

Ο χαμηλός και σταθερός πληθωρισμός ήταν ο κανόνας στις ανεπτυγμένες χώρες, αλλά υπήρξαν περίοδοι υψηλού πληθωρισμού γύρω από τους δύο παγκόσμιους πολέμους και στη δεκαετία του 1970. Η τιμή του πετρελαίου spot της Σαουδικής Αραβίας υπερτετραπλασιάστηκε μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, πριν τριπλασιαστεί κατά τη διάρκεια της Ιρανικής Επανάστασης.

Η πανδημία σηματοδότησε την αρχή ενός παρόμοιου καθεστώτος, με την απο-παγκοσμιοποίηση, τη γεωπολιτική αστάθεια και το υπερβολικό δημόσιο χρέος να καθιστούν τις ανεπτυγμένες οικονομίες ευάλωτες σε διαταραχές των τιμών. Η πρώτη διαταραχή προέκυψε όταν τα επίπεδα τόνωσης της οικονομίας που ίσχυαν σε καιρό πολέμου παρέμειναν σε ισχύ για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα κατά την επανεκκίνηση της οικονομίας μετά την πανδημία του Covid.

Το δεύτερο επίκεντρο είναι και πάλι το Ιράν, με τον κλονισμό στις προμήθειες αργού πετρελαίου λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ και των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ενώ οι επενδυτές περιμένουν την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, προκαλείται μεγάλη ζημιά στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Αυτό θέτει τις κεντρικές τράπεζες σε δίλημμα. Θα έπρεπε να αυξήσουν τα επιτόκια για να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό, αλλά η ιστορία έχει δείξει ότι δεν είναι διατεθειμένες ή δεν είναι σε θέση να αντιστρέψουν μια μεγάλη και απροσδόκητη αύξηση των τιμών.

Οι ιστορικοί κύκλοι «απότομου πληθωρισμού»

Αυτό αποτελεί μέρος ενός γνωστού μοτίβου. Από το 1915, τα δύο τρίτα του χρόνου ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο βρισκόταν σε χαμηλά και σταθερά επίπεδα, με τις τιμές λιανικής να αυξάνονται κατά μέσο όρο 2% ετησίως. Το ένα τρίτο του χρόνου, ο πληθωρισμός κυμάνθηκε κατά μέσο όρο στο 10%, λαμβάνοντας τη μορφή ενός ή περισσότερων διακριτών κραδασμών στο επίπεδο των τιμών που προκαλούν απότομη αύξηση του ετήσιου ποσοστού πληθωρισμού. Ενώ συγκεκριμένες χώρες έχουν υποστεί υψηλό και ακόμη και υπερπληθωρισμό, αυτές οι περίοδοι «απότομου πληθωρισμού» ήταν παγκόσμιας φύσης, με ένα παρόμοιο φαινόμενο να παρατηρείται παντού.

Οι αποδόσεις των επενδύσεων επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το καθεστώς του πληθωρισμού, όπως θα περίμενε κανείς. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποδίδουν καλύτερα όταν ο πληθωρισμός μειώνεται. Η ανάλυσή μου ενός συνόλου δεδομένων του οικονομολόγου Robert Shiller υποδηλώνει ότι οι μετοχές των ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει τον πληθωρισμό κατά μέσο όρο κατά 10% ετησίως κατά τη διάρκεια των ετών χαμηλού πληθωρισμού, με τα κρατικά ομόλογα να καταγράφουν μια αξιοσημείωτη απόδοση 4% ετησίως πάνω από τον πληθωρισμό.

Σε περιόδους απότομης αύξησης του πληθωρισμού, οι μετοχές των ΗΠΑ έχουν κερδίσει λιγότερο από 2% ετησίως σε πραγματικούς όρους, ενώ τα κρατικά ομόλογα έχουν χάσει 2% ετησίως με την ίδια βάση.

Από πολλές απόψεις, η περίοδος από τον Απρίλιο του 2020 και μετά χαρακτηρίζεται από απότομο πληθωρισμό. Τα κρατικά ομόλογα έχουν υποστεί ακόμη μεγαλύτερες απώλειες από το συνηθισμένο, δεδομένου του σχεδόν μηδενικού σημείου εκκίνησης των αποδόσεων, με τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα να σημειώνουν πτώση σχεδόν 9% ετησίως σε πραγματικούς όρους.

Ωστόσο, οι αποδόσεις των χρηματιστηριακών αγορών δεν ήταν καθόλου απογοητευτικές. Ο S&P 500 έχει αποφέρει μέση πραγματική απόδοση 14% ετησίως και ο δείκτης καταγράφει νέα υψηλά επίπεδα παρά τις εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή.

Η ΑΙ και οι επενδύσεις

Η περίοδος υψηλότερου πληθωρισμού συνέπεσε με ένα κύμα κερδών που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και στήριξε την αμερικανική αγορά. Προς το παρόν, μια στρατηγική με έμφαση σε μετοχές των τομέων της ενέργειας, των εμπορευμάτων και της τεχνολογίας αποδίδει καλά, αλλά με τα αποθέματα πετρελαίου να μειώνονται με ανησυχητικό ρυθμό, κάτι πρέπει να συμβεί.

Μια ειρηνευτική συμφωνία που θα επανέφερε τη ροή του πετρελαίου θα μπορούσε να επιτρέψει στις αγορές να αγνοήσουν μια «μεταβατική» αύξηση του πληθωρισμού. Ωστόσο, ακούσαμε τα ίδια λόγια το 2021 και οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να βρεθούν και πάλι σε μειονεκτική θέση, προσπαθώντας να καλύψουν τη διαφορά καθώς ο υψηλός πληθωρισμός επιμένει.

Η διαφοροποίηση αποτελεί την πρώτη άμυνα ενάντια στην αβεβαιότητα και οι επενδυτές θα πρέπει να συμπεριλάβουν στα χαρτοφυλάκιά τους μέσα αντιστάθμισης κινδύνου σε πραγματικό χρόνο έναντι του πληθωρισμού, όπως τα εμπορεύματα.

Μια ενεργητική προσέγγιση στην τακτική κατανομή περιουσιακών στοιχείων θα είναι πιο σημαντική από ποτέ, καθώς ο γεωπολιτικός κίνδυνος αυξομειώνεται και η παγκόσμια οικονομία ταλαντεύεται μεταξύ άνθησης και ύφεσης.