Monte dei Paschi di Siena: Η πολύφερνη νύφη και η μάχη για την απόκτησή της

Πολύφερνη νύφη αποδεικνύεται η παλαιότερη τράπεζα στον κόσμο Monte dei Paschi di Siena (MPS) από τότε που η κυβέρνηση επέστρεψε την τράπεζα σε ιδιωτικά χέρια στα τέλη του 2024, επτά χρόνια μετά τη διάσωσή της εν μέσω έντονης κινητικότητας στον τραπεζικό τομέα της Ιταλίας.

Στο τελευταίο κεφάλαιο της πολιορκίας τα στελέχη της τράπεζας ένιωσαν μια στιγμιαία ανακούφιση λόγω της επιστολής ενδιαφέροντος από την Banco BPM που δημιούργησε ελπίδες ότι η Monte dei Paschi δεν θα περνούσε στα χέρια της μεγαλύτερης ιταλικής τράπεζας, Intesa Sanpaolo.

Αργά το βράδυ της Κυριακής ο διευθύνων σύμβουλος της MPS, Luigi Lovaglio, έλαβε ένα τηλεφώνημα από τον ομόλογό του, Carlo Messina: Η Intesa θα δημοσιοποιούσε την προσφορά της το επόμενο πρωί, αναφέρουν οι Financial Times.

«Εργαστήκαμε σε αυτή τη συναλλαγή για πολύ καιρό. Η BPM προσπάθησε να προβλέψει την πραγματική προσφορά, η οποία ήταν η προσφορά μας» εξήγησε ο Messina σε τηλεφωνική επικοινωνία με αναλυτές τη Δευτέρα.

«Μου αρέσει ο Giuseppe Castagna [ο διευθύνων σύμβουλος της BPM], είναι φίλος μου… είναι ένας εξαιρετικός άνθρωπος. Αλλά αυτή [η επιστολή] δεν είναι προσφορά».

Η προσφορά της Intesa Sanpaolo

Η προσφορά του Μεσσίνα αποτιμά κάθε μετοχή της MPS στα 10,09 ευρώ ένα premium 12,5% σε σχέση με την τιμή κλεισίματος της Παρασκευής.

Η Intesa προσφέρει 16 νεοεκδοθείσες μετοχές για κάθε 10 μετοχές της MPS και 1 ευρώ σε μετρητά ανά μετοχή της MPS, ανακοίνωσε η τράπεζα τη Δευτέρα.

Ωστόσο, η πρόταση συνοδεύεται από ένα ασυνήθιστο σχέδιο αποκοπής: Η Intesa συμφώνησε στην πώληση της επωνυμίας MPS, εκατοντάδων υποκαταστημάτων και ζωτικών λειτουργικών περιουσιακών στοιχείων στον κύριο μέτοχο της BPER Banca, την ασφαλιστική Unipol.

Αυτό θα επιτρέψει στην Intesa να διατηρήσει τα πιο κερδοφόρα τμήματα της επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένης της επενδυτικής τράπεζας Mediobanca και του πολύτιμου μεριδίου της 13% στην ασφαλιστική εταιρεία Generali καθώς και να ελαχιστοποιήσει τις ανησυχίες για τον ανταγωνισμό ενώ απομακρύνεται από την τσιμπίδα της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.

«Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι η Intesa αγοράζει την MPS χωρίς να αγοράζει την MPS, αλλά μόνο την Mediobanca και τα περιουσιακά της στοιχεία… γεγονός που καθιστά το δράμα του περασμένου έτους [να φαίνεται μάλλον άσκοπο]» εξηγεί ένα τραπεζικό στέλεχος στο Μιλάνο.

Η κίνηση για την MPS είναι η τελευταία ανατροπή σε μια ιλιγγιώδη ιστορία συγχωνεύσεων που έχει κατακλύσει τις ιταλικές τράπεζες από το 2025. Οι FT την περιγράφουν ως μια καταιγίδα επικαλυπτόμενων προσφορών, μεταβαλλόμενων συμμαχιών και μάχες σε διοικητικά συμβούλια που κατέστρεψαν τις μακροχρόνιες δομές εξουσίας στον ιταλικό χρηματοπιστωτικό τομέα.

Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, η MPS αναδείχθηκε σε απρόσμενο συνενωτικό παράγοντα με την απίθανη — αλλά επιτυχημένη — προσπάθειά της να εξαγοράσει τη Mediobanca, ενώ η UniCredit, η Banco BPM, η Generali και μια σειρά από επιφανείς μετόχοι εμπλέκονταν σε έναν ολοένα και πιο περίπλοκο αγώνα για το ποιος θα έλεγχε μερικά από τα πιο πολύτιμα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της Ιταλίας.

Αβέβαιη η μοίρα της Monte dei Paschi di Siena

Ωστόσο, η μοίρα της MPS παραμένει κάθε άλλο παρά βέβαιη.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Unipol προκάλεσε κατακραυγή στην Ιταλία αποκαλύπτοντας σχέδια για την αποκοπή του “di Siena” από το όνομα της Monte dei Paschi σε περίπτωση που η συμφωνία επιτύχει.

Εάν η Intesa αναδειχθεί νικήτρια, η συμφωνία για την MPS θα δημιουργήσει τον δεύτερο μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο στην Ευρωζώνη με βάση την κεφαλαιοποίηση της αγοράς και θα εδραιώσει την κυριαρχία της Intesa στον ιταλικό τραπεζικό τομέα.

Θα έλυνε επίσης ένα κρίσιμο ζήτημα για τη Ρώμη: ποιος έχει τον έλεγχο της Generali, η οποία αναμφισβήτητα είναι το κόσμημα του στέμματος και ένας από τους μεγαλύτερους επενδυτές στο ιταλικό δημόσιο χρέος.

Ο έλεγχος της Generali και η σφήνα της Crédit Agricole

Η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, η οποία επιδιώκει εδώ και καιρό να αποτρέψει έναν ξένο επενδυτή από το να αποκτήσει τον έλεγχο της Generali, θα υποστήριζε την Intesa να κατέχει σημαντικό μερίδιο, σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι Financial Times. Ο διευθύνων σύμβουλος της Intesa, Μεσίνα, θεωρείται ως ένα «ασφαλές ζευγάρι χέρια» στη Ρώμη.

Η UniCredit έχει επίσης αποκτήσει μεγάλο μερίδιο στην Generali τον τελευταίο χρόνο και η Ρώμη θεωρεί τις δύο μεγαλύτερες ιταλικές τράπεζες ως καλούς μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές στην ασφαλιστική εταιρεία, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Η πώληση στην Intesa θεωρείται επίσης προτιμότερη από μια συμφωνία μεταξύ της Banco BPM και της MPS, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, λόγω φόβων για την αυξανόμενη επιρροή της Crédit Agricole στην BPM και ανησυχιών ότι η γαλλική τράπεζα θα μπορούσε να επιχειρήσει μια πλήρη εξαγορά στο μέλλον.

Ωστόσο, δεν είναι όλοι αντίθετοι σε μια συμφωνία με την BPM. Τον Νοέμβριο του 2024, η κυβέρνηση της Μελόνι πούλησε στην BPM το 5% των μετοχών της MPS, μέρος ενός σχεδίου για τη δημιουργία ενός «τρίτου πόλου» στον ιταλικό τραπεζικό τομέα που θα αντιστάθμιζε τη δύναμη της Intesa και της UniCredit και θα ήταν πιο ευνοϊκός για τη Ρώμη.

Ο υπουργός Οικονομικών Giancarlo Giorgetti ήταν ένας από τους πρώτους υποστηρικτές αυτού του σχεδίου, το οποίο διαταράχθηκε από την κλίση της UniCredit στην BPM, μια συμφωνία που τελικά η κυβέρνηση απέρριψε και εξακολουθεί να βλέπει το αποτέλεσμα ευνοϊκά, σύμφωνα με πηγές από το περιβάλλον του.

Η εκδήλωση ενδιαφέροντος της BPM

Παρόλο που η εκδήλωση ενδιαφέροντος της BPM δεν αποτελεί επίσημη προσφορά, έχει εγείρει την πιθανότητα μιας εναλλακτικής συναλλαγής με τη μορφή συγχώνευσης ίσων, αντί της de facto διάλυσης που προβλέπεται στην πρόταση της Intesa.

Εάν η BPM αποφασίσει να υποβάλει ανταγωνιστική προσφορά, θα θέσει τις βάσεις για μια σπάνια μάχη εξαγοράς στον ιταλικό τραπεζικό τομέα, φέρνοντας δύο από τους μεγαλύτερους δανειστές της χώρας αντιμέτωπους για τον έλεγχο ενός από τα πιο στρατηγικά σημαντικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματά της.

Η MPS δήλωσε τη Δευτέρα το βράδυ ότι το διοικητικό της συμβούλιο θα αξιολογήσει την επιστολή της BPM και την ανεπιθύμητη προσφορά της Intesa. Ανάλογα με την απάντηση της MPS, η BPM μπορεί στη συνέχεια να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει ή θα αναβάλει την πρότασή της, σύμφωνα με πηγές.

Η πίεση στη Unicredit

Η έναρξη ενός νέου γύρου εύρεσης συμμαχιών μεταξύ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ιταλίας θα αυξήσει επίσης την πίεση στον πιο γνωστό διαπραγματευτή της χώρας να αναλάβει δράση.

Ο διευθύνων σύμβουλος της UniCredit, Αντρέα Ορσέλ, εγκατέλειψε πέρυσι την προσπάθειά του για την BPM μετά την αντίθεση της κυβέρνησης . Ωστόσο, οι μεταβαλλόμενες συνθήκες στο τραπεζικό τοπίο της Ιταλίας θα μπορούσαν να λειτουργήσουν προς όφελος της UniCredit, εξηγεί ένας Ιταλός τραπεζικός σύμβουλος.

«Η UniCredit θα μπορούσε να επανέλθει με μια προσέγγιση για την BPM», δήλωσε ο σύμβουλος. «Η UniCredit είναι πιο αδύναμη από την ιταλική πλευρά από την Intesa, επομένως θα μπορούσε εύλογα να πει ότι τώρα θέλει η BPM να ενισχύσει την κλίμακά της στην Ιταλία».

Οποιαδήποτε υπόνοια ότι ο μεγαλύτερος μέτοχος της BPM, η Crédit Agricole, μπορεί να επιδιώξει πλήρη εξαγορά θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει την κυβέρνηση στο πλευρό της UniCredit, πρόσθεσαν.

«Υπάρχει πιθανότητα η Crédit Agricole να υποβάλει προσφορά για την BPM. Έτσι, θα μπορούσαμε ακόμη και να φτάσουμε σε σημείο όπου η ιταλική κυβέρνηση θα ζητήσει από την UniCredit να παρέμβει για να αποφύγει μια γαλλική εξαγορά».

Οι μεγαλύτεροι τραπεζικοί παράγοντες της Ιταλίας έχουν επανειλημμένα αρνηθεί οποιοδήποτε ενδιαφέρον για την επιδίωξη συμφωνιών – ωστόσο έχουν αποδειχθεί απρόθυμοι να μείνουν στο περιθώριο. Ο νικητής μπορεί να καταλήξει να είναι «ο καλύτερος παίκτης πόκερ», καταλήγει τραπεζικό στέλεχος του Μιλάνου.