Σε μια παγκόσμια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία επηρεάζει κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, τηλεοπτικά δίκτυα, χορηγούς και επενδυτές, έχει εξελιχθεί το Μουντιάλ, με τη φετινή διοργάνωση να χαρακτηρίζεται ήδη και ως το πρώτο «AI World Cup» και να αναμένεται να μετατραπεί σε ένα παγκόσμιο τεχνολογικό, οικονομικό και κοινωνικό φαινόμενο, με αντίκτυπο που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του αθλητισμού, ενισχύοντας μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, της OpenEconomics και της Bank of America κατά 0,4% το παγκόσμιο ΑΕΠ.
H προσέλευση των φιλάθλων στα γήπεδα, εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 6,5 εκατομμύρια, σχεδόν διπλάσιοι από κάθε προηγούμενο Μουντιάλ.
Τη διοργάνωση, που λαμβάνει χώρα σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό, με 48 εθνικές ομάδες σε 16 διαφορετικές πόλεις, αναμένεται να παρακολουθήσουν 6 δισεκατομμύρια άνθρωποι, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 75% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ αν προστεθεί και η προσέλευση των φιλάθλων στα γήπεδα, εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 6,5 εκατομμύρια, σχεδόν διπλάσιοι από κάθε προηγούμενο Μουντιάλ.
Ποιοι κερδίζουν
Οι κλάδοι της οικονομίας που αναμένεται να ωφεληθούν περισσότερο είναι οι αερομεταφορές, ο τουρισμός, τα ξενοδοχεία και πλατφόρμες φιλοξενίας, τα εστιατόρια και επιχειρήσεις εστίασης, διαφημιστικοί όμιλοι και τηλεοπτικά δίκτυα, οι εταιρείες αθλητικής ένδυσης, τα social media, οι streaming πλατφόρμες και οι online στοιχηματικές υπηρεσίες, ενώ το ποδόσφαιρο έχει πλέον μετατραπεί σε εργαλείο οικονομίας, τεχνολογίας και γεωπολιτικής επιρροής.
Τα συνδυασμένα έσοδα γύρω από τη διοργάνωση εκτιμώνται στα 80 δισ. δολ. (69 δισ. ευρώ), ενώ έρευνα της FIFA και του WTO (Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου) εκτιμά ότι η άμεση συνέπεια στο παγκόσμιο ΑΕΠ θα είναι περίπου 41 δισεκατομμύρια δολάρια (23,7 δισ. δολ. για τις ΗΠΑ και 17,2 δισ. δολ. για τον υπόλοιπο κόσμο). Οι θέσεις εργασίας επίσης που δημιουργήθηκαν ξεπερνούν τις 800.000, εκ των οποίων οι 185.000 μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αποφέροντας συνολικά εισοδήματα 21 δισ. δολ. Επίσης μόνο τα συνολικά έσοδα της FIFA θα προσεγγίσουν τα 8,9 δισ. δολάρια, μεγάλο μέρος των οποίων προέρχεται από τα τηλεοπτικά δικαιώματα και τις διαφημίσεις, καταρρίπτοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ ενώ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Macquarie, τα στοιχήματα αναμένεται να ξεπεράσουν τα 50 δισ. δολ. σε σχέση με τα 35 δισ. δολάρια του Μουντιάλ του 2022 στο Κατάρ, καθώς οι αγώνες από 64 έχουν αυξηθεί σε 104 σε αυτή τη διοργάνωση.
Κατά τη διάρκεια των αγώνων, μάλιστα, η Jefferies υπολόγισε πως θα καταναλωθούν παγκοσμίως 500-570 εκατ. λίτρα μπίρας, δίνοντας ώθηση 0,3% στον κλάδο.
Σύμφωνα με την Enness Global, οι αξίες των ακινήτων στις πόλεις που επιλέχθηκαν για να φιλοξενήσουν τους αγώνες κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2026 έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο 44% από την ανάθεση του τουρνουά το 2018. Αρκετοί οικονομολόγοι πάντως προειδοποιούν ότι ο συνολικός οικονομικός αντίκτυπος των μεγάλων αθλητικών γεγονότων συχνά υπερεκτιμάται, με τα οφέλη να αποδεικνύονται περιορισμένα και βραχύβια για τις τοπικές οικονομίες.
Για την Goldman Sachs, παρότι το Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί ένα μείζον εμπορικό γεγονός, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο μακροοικονομικός αντίκτυπος για τις διοργανώτριες χώρες θα είναι σημαντικός ή μακροπρόθεσμος. Μόνο ένα μέρος του οικονομικού οφέλους θα περιέλθει στις χώρες υποδοχής, μεγάλο μέρος των δαπανών ενδέχεται απλώς να ανακατευθυνθεί από άλλες δραστηριότητες, ενώ κάθε αύξηση των δαπανών πριν και κατά τη διάρκεια της τελικής φάσης ακολουθείται συχνά από κάμψη της καταναλωτικής δραστηριότητας στη συνέχεια.
Η Barclays αναμένει μια μικρή, προσωρινή ώθηση στο αμερικανικό ΑΕΠ κατά το πολύ 0,2% κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, αφήνοντας ωστόσο ελάχιστο μόνιμο μακροοικονομικό αποτύπωμα στο κλείσιμο του έτους, ενώ η Deutsche Bank εμφανίζεται συγκρατημένη, καθώς, όπως παρατηρεί, είναι και ζήτημα κλίμακας, δεδομένου του τεράστιου μεγέθους π.χ. της οικονομίας των ΗΠΑ.
Ποιος θα σηκώσει το κύπελλο
Οι οικονομολόγοι χρησιμοποιούν στατιστικά μοντέλα και ιστορικά δεδομένα για να προβλέψουν τον νικητή του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση που πραγματοποίησε το Reuters, η Γαλλία εμφανίζεται ως το φαβορί για την κατάκτηση του τροπαίου, με την Ισπανία να ακολουθεί σε πολύ μικρή απόσταση. Στην πεντάδα των φαβορί βρίσκονται επίσης η Αργεντινή, η Πορτογαλία και η Αγγλία. Σε έρευνα της Bank of America, η πλειοψηφία των αναλυτών που συμμετείχαν θεωρούν ότι η Γαλλία θα κατακτήσει το τρόπαιο, με τον Κιλιάν Εμπαπέ να αναδεικνύεται πρώτος σκόρερ και τον Λαμίν Γιαμάλ κορυφαίο παίκτη του τουρνουά.
Η τεχνητή νοημοσύνη συμφωνεί εν μέρει με τις προβλέψεις των αναλυτών, δίνοντας ωστόσο ίσες πιθανότητες και στην Ισπανία για την κατάκτηση του Μουντιάλ. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs, Jan Hatzius, παρουσίασε στους πελάτες της τράπεζας ειδικό μοντέλο πρόβλεψης για τη διοργάνωση, το οποίο βασίζεται στο σύστημα αξιολόγησης Elo, το οποίο αναπτύχθηκε από τον ουγγροαμερικανό καθηγητή Φυσικής Arpad Elo για το σκάκι, αλλά σήμερα χρησιμοποιείται ευρέως στο ποδόσφαιρο, το τένις, το μπάσκετ και πολλά άλλα, το οποίο έδωσε τις εξής πιθανότητες κατάκτησης του Μουντιάλ: Ισπανία: 26%, Γαλλία: 19%, Αργεντινή: 14%, Βραζιλία: 8% και Αγγλία: 5%
Η παγκόσμια αθλητική βιομηχανία
H παγκόσμια αθλητική βιομηχανία, σύμφωνα με την Bank of America, που παρήγαγε έσοδα 2,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, κάτι που την καθιστά τη 10η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, αναμένεται ως το 2030 να αγγίξει τα 3,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ, σύμφωνα με τη UBS Switzerland AG, το ποδόσφαιρο έχει μετατραπεί από ένα απλό άθλημα σε μια παγκόσμια βιομηχανία που συνδυάζει τεχνολογία, δεδομένα, μέσα ενημέρωσης, εμπορική αξιοποίηση, επενδυτικά κεφάλαια και παγκόσμιες καταναλωτικές τάσεις, ενώ ο αθλητισμός εξελίσσεται σταδιακά σε μια ξεχωριστή επενδυτική κατηγορία με αυξανόμενη στρατηγική σημασία για τους επενδυτές.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 αναμένεται να προσελκύσει περίπου τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού, προσθέτοντας άμεσα στο παγκόσμιο ΑΕΠ άνω των 41 δισ. δολ., αναφέρει η ελβετική τράπεζα, την ώρα που μόνο οι τοπ 20 ευρωπαϊκοί σύλλογοι είχαν συνολικά έσοδα 12,4 δισ. ευρώ το 2025 (+11%). Για παράδειγμα, η Ρεάλ Μαδρίτης διαθέτει περισσότερους από 470 εκατομμύρια ακολούθους στις σημαντικότερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η Premier League μεταδίδεται κάθε χρόνο σε 189 χώρες, προσεγγίζοντας ένα παγκόσμιο κοινό άνω του 1,5 δισ. ανθρώπων.
Το Μουντιάλ του 2026 δεν θα είναι μόνο η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση όλων των εποχών. Θα αποτελέσει επίσης ένα τεράστιο οικονομικό πείραμα, όπου η ψυχαγωγία, η διαφήμιση, τα μέσα ενημέρωσης και οι παγκόσμιες επιχειρήσεις θα συναντηθούν σε μια αγορά δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι αγώνες (τις περισσότερες φορές) κρίνονται μέσα στις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Η πραγματική μάχη των εσόδων, των χορηγιών και των επενδύσεων όμως διεξάγεται πολύ μακριά από τον αγωνιστικό χώρο.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
