Στενά του Ορμούζ: Συνεχίζονται οι διελεύσεις παρά την επίθεση στο Ever Lovely

Παρά την προσωρινή αναστολή του σχεδίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) για την ασφαλή διέλευση των εγκλωβισμένων πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, που προκάλεσε η επίθεση που δέχθηκε το containership Ever Lovely της Evergreen Marine, δεν ανακόπηκε η ναυσιπλοία στην περιοχή.

Η διεθνής ναυτιλιακή ένωση εφοπλιστών δεξαμενοπλοίων Intertanko επιβεβαίωσε ότι οι διελεύσεις συνεχίζονται κανονικά μέσω του αμερικανικά υποστηριζόμενου διαδρόμου κατά μήκος των ακτών του Ομάν. Σύμφωνα με τον διευθυντή ναυτιλιακών θεμάτων της Ένωσης, Phillip Belcher, μόνο κατά τη διάρκεια της νύχτας Πέμπτη προς Παρασκευή 33 πλοία εξήλθαν από τον Περσικό Κόλπο μέσω του συγκεκριμένου διαδρόμου, ενώ ακόμη τέσσερα κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ένας μικρότερος αριθμός αναφέρει το Tradewinds, χρησιμοποίησε τη βόρεια ιρανική διαδρομή, γεγονός που δείχνει ότι η εμπορική ναυτιλία εξακολουθεί να διαθέτει εναλλακτικές επιλογές ακόμη και μετά την επίθεση στο Ever Lovely.

Επίσης ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, δήλωσε ότι ο Οργανισμός εξακολουθεί να αναζητά σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις από το Ομάν, το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι κανένα πλοίο δεν θα αποτελέσει στόχο ανεξαρτήτως της διαδρομής που θα επιλέξει. Ο κ.Ντομίνγκες αποκάλυψε ότι κατά το σύντομο διάστημα εφαρμογής του σχεδίου του IMO είχαν ήδη εξέλθει με ασφάλεια από τον Περσικό Κόλπο 115 πλοία, μεταφέροντας περίπου 2.500 ναυτικούς, ενώ ο αριθμός αυτός δεν περιλαμβάνει ορισμένες διελεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το πρωί της Παρασκευής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, μετά την επίθεση στο Ever Lovely τουλάχιστον 26 πλοία άνω των 10.000 dwt διήλθαν από τον νότιο διάδρομο με ενεργοποιημένο το σύστημα AIS, ενώ ακόμη 11 χρησιμοποίησαν τη βόρεια διαδρομή που έχει εγκρίνει το Ιράν. Μάλιστα αρκετά πλοία που αρχικά πραγματοποίησαν αναστροφή πορείας μετά την ανακοίνωση του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, τελικά επανήλθαν στην πορεία τους και ολοκλήρωσαν τη διέλευση των Στενών.

Επιπλέον σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία στις 25 Ιουνίου καταγράφηκαν 54 επιβεβαιωμένες διελεύσεις, αριθμός που αποτελεί τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση από την έναρξη της κρίσης. Από αυτές, οι 39 πραγματοποιήθηκαν από τη Δύση προς την Ανατολή, ενώ οι υπόλοιπες 15 κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Στα Στενά διήλθαν σχεδόν όλες οι βασικές κατηγορίες εμπορικών πλοίων: containerships, bulk carriers, πλοία γενικού φορτίου, δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου, LNG, LPG, πετρελαιοχημικών και χημικών προϊόντων, αλλά και φορτία μεθανόλης, αμμωνίας, λιπασμάτων και προϊόντων πετρελαίου, γεγονός που δείχνει ότι η εμπορική δραστηριότητα έχει αρχίσει να αποκαθίσταται σε ολόκληρο το φάσμα της αγοράς.

Τα στοιχεία του MarineTraffic δείχνουν επίσης ότι οι πλοιοκτήτες προτιμούν πλέον συγκεκριμένους διαδρόμους διέλευσης. Από τις 54 διελεύσεις, οι 24 πραγματοποιήθηκαν μέσω της διαδρομής του Ομάν, οι 10 μέσω του διαδρόμου του IMO, οι 8 μέσω της ιρανικής διαδρομής, ενώ 9 πλοία κινήθηκαν μέσω «σκοτεινών» ή άγνωστων διαδρομών, διατηρώντας χαμηλή τη διαφάνεια για μέρος της κυκλοφορίας.

Ο ίδιος ο IMO διευκρίνισε ότι το πλοίο της Evergreen δεν συμμετείχε στο πρόγραμμα ασφαλών διελεύσεων του Οργανισμού. Τα πλοία που συμμετέχουν στην επιχείρηση επικοινωνούν απευθείας με τον IMO και παραμένουν σε προκαθορισμένα σημεία αναμονής πριν λάβουν οδηγίες για τη διέλευσή τους, επιλέγοντας είτε τον διάδρομο του Ομάν είτε εκείνον του Ιράν, οι οποίοι τελούν υπό την επιχειρησιακή διαχείριση των δύο χωρών.

Το ιστορικό των διελεύσεων

Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από εκείνη που επικρατούσε τους προηγούμενους μήνες. Μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου, η κυκλοφορία στα Στενά κατέρρευσε κατά περίπου 70%, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες απέσυραν ή ανατιμολόγησαν μαζικά την πολεμική κάλυψη. Η χαμηλότερη δραστηριότητα καταγράφηκε στα τέλη Μαρτίου, όταν μόλις δύο πλοία διήλθαν από τα Στενά, ενώ ακόμη και στα μέσα Μαΐου υπήρξαν ημέρες χωρίς καμία επιβεβαιωμένη διέλευση. Η πρώτη ουσιαστική ανάκαμψη σημειώθηκε στις 18 και 19 Απριλίου, όταν 42 πλοία πέρασαν από την περιοχή, καθώς οι αγορές προεξοφλούσαν συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Στις αρχές Ιουνίου η δραστηριότητα παρέμενε περιορισμένη, με μόλις τρεις έως τέσσερις διελεύσεις ημερησίως, όμως από τα μέσα του μήνα η εικόνα άλλαξε. Στις 16 Ιουνίου καταγράφηκαν 13 διελεύσεις, ενώ μέσα σε λίγες ημέρες η κυκλοφορία τετραπλασιάστηκε, φθάνοντας τις 54 διελεύσεις στις 25 Ιουνίου.

Η επίθεση στο Ever Lovely, ωστόσο, υπενθυμίζει ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η εταιρεία ναυτιλιακών αναλύσεων Windward εκτιμά ότι οι επόμενες 48 ώρες θα είναι καθοριστικές για να διαπιστωθεί αν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό ή για προσπάθεια της Τεχεράνης να επαναβεβαιώσει τον έλεγχό της στα Στενά. Αντίστοιχα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον θα κρίνει την επιτυχία της συμφωνίας αποκλιμάκωσης αποκλειστικά από το κατά πόσο τα πλοία συνεχίζουν να κινούνται απρόσκοπτα. «Αν τα πλοία συνεχίσουν να κινούνται όπως πρέπει, τότε αυτό θα αποτελέσει το κριτήριο της αντίδρασής μας. Αν όμως απειληθούν και σταματήσουν οι διελεύσεις, τότε θα πρόκειται για παραβίαση της συμφωνίας και θα δημιουργηθεί σοβαρό πρόβλημα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η μέχρι σήμερα εικόνα δείχνει ότι, παρά το νέο περιστατικό ασφαλείας, οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να εμπιστεύονται κυρίως τους διαδρόμους του Ομάν και του Ιράν και όχι το προσωρινά ανεσταλμένο σχέδιο του IMO.