Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κλείσει 18 μήνες στην προεδρία των ΗΠΑ και η χώρα έχει βιώσει μια σειρά από οικονομικές κρίσεις που προκλήθηκαν από τις πολιτικές επιλογές του. Η καταστολή της μετανάστευσης, ο εμπορικός πόλεμος που προκλήθηκε από τους υψηλότερους απ΄ότι υποσχέθηκε προεκλογικά δασμούς και στη συνέχεια ο απρόσμενος πόλεμος με το Ιράν που εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας και απείλησε τις αλυσίδες εφοδιασμού άφησαν το αποτύπωμά τους στην οικονομία.
Αν και η αμερικανική οικονομία εξέπληξε με την ανθεκτικότητά της ωστόσο η προεκλογική υπόσχεση του Τραμπ να μειώσει τις τιμές, να αυξήσει τις θέσεις εργασίας στα εργοστάσια και να βελτιώσει την καθημερινότητα της μεσαίας τάξης δεν έχουν υλοποιηθεί. Ο χρόνος για τις ενδιάμεσες εκλογές στενεύει. Διακυβεύονται οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας για να καθοριστεί το 120ό Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η οικονομία συνολικά μπορεί να παρουσιάζεται ανθεκτική αλλά έχει βαλτώσει σε πολλές από τις περιοχές όπου ο Τραμπ δήλωσε ότι οι μαζικές απελάσεις παράτυπων ανθρώπων και οι υψηλότεροι φόροι εισαγωγών θα πυροδοτούσαν μια άνθηση, με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν να εντείνει ορισμένους βασικούς κινδύνους.
Το Reuters κάνει απολογισμό των προεκλογικών υποσχέσεων του Αμερικανού προέδρου.
Οι θέσεις εργασίας
Το ευρύτερο μέτρο της απασχόλησης προέρχεται από την έρευνα νοικοκυριών του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας ( BLS). Οι αλλαγές στις στατιστικές πληθυσμού στις αρχές του 2026 σημαίνουν ότι τα δημοσιευμένα δεδομένα του BLS δεν είναι αυστηρά συγκρίσιμα από έτος σε έτος, δείχνοντας μια απότομη πτώση στην απασχόληση και τον αριθμό των ατόμων που αναζητούν εργασία τον Ιανουάριο, κυρίως λόγω των νέων ελέγχων.
Ωστόσο,το BLS χρησιμοποιεί τις νέες εκτιμήσεις πληθυσμού δημιουργώντας μια πειραματική σειρά που κοιτάζει πίσω πέντε χρόνια για να δημιουργήσει ένα συνεπές σύνολο δεδομένων που ξεκινά τον Απρίλιο του 2020.
Αυτά τα στοιχεία δείχνουν επίσης μειώσεις τόσο στο εργατικό δυναμικό όσο και στον αριθμό των ατόμων που εργάζονται από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στο Λευκό Οίκο. Πρόκειται για μια λογική εξέλιξη, δεδομένων των προσπαθειών για τον περιορισμό της μετανάστευσης και την αύξηση των απελάσεων.
Σε συνδυασμό με τη γήρανση του γηγενούς πληθυσμού, υπάρχουν λιγότερα άτομα διαθέσιμα για την κάλυψη θέσεων εργασίας
Ποιος προσλαμβάνει
Στο προεκλογικό αφήγημά του ο Τραμπ υποστήριζε ότι η οικονομική πολιτική του θα οδηγήσει σε αναβίωση της μεταποίησης στις ΗΠΑ, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας.
Υπήρξε μια άνθηση επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, των οποίων ο αντίκτυπος στην παραγωγή και τις θέσεις εργασίας μένει να φανεί.
Η επένδυση στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αυξήσει την απασχόληση στον κατασκευαστικό τομέα. Ωστόσο, οι εκθέσεις για τις προσλήψεις πλην του γεωργικού τομέα δείχνουν λιγότερες θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα από ό,τι στο τέλος της θητείας του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν, τον Ιανουάριο του 2025.
Ορισμένες από τις προτεραιότητες του Τραμπ αντικατοπτρίζονται στα δεδομένα για την απασχόληση, όπως η μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων.
Αλλά είναι δύσκολο να αναδιαμορφωθεί αυτό που απαιτεί μια οικονομία 342 εκατομμυρίων ανθρώπων. Είναι μια κοινωνία που της αρέσουν τα εστιατόρια και τα μπαρ. Και είναι μια κοινωνία που γερνάει και χρειάζεται περισσότερες υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.
Οι αλλαγές στις προσλήψεις αντικατοπτρίζουν αυτή τη δυναμική.
Ο πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός ήταν ένα σημαντικό θέμα της προεκλογικής εκστρατείας το 2024. Οι Αμερικανοί ήταν θυμωμένοι με το σοκ τιμών που προκάλεσε η πανδημία ακόμα και όταν οι τιμές υποχωρούσαν, ενώ η Fed αύξησε τα επιτόκια.
Αλλά η υπόσχεση του Τραμπ για μείωση των τιμών δεν ήταν ποτέ ρεαλιστική. Ιστορικά, οι τιμές στις ΗΠΑ, σε γενικές γραμμές, μειώνονται μόνο σε περιόδους σοβαρής οικονομικής κρίσης.
Οι δείκτες τιμών που παρακολουθούνται στενά δείχνουν ότι η πρόοδος έχει σταματήσει, με τον πληθωρισμό να παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% της Fed, και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να ανησυχούν για τους κινδύνους ανόδου του.
Οι δασμοί εισαγωγής συνέβαλαν ως ένα βαθμό στην τροφοδότηση των πληθωριστικών πιέσεων. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου στα περίπου 100 δολάρια το βαρέλι, περίπου 50% υψηλότερη από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου, αύξησε την πίεση. Και τώρα οι απαιτήσεις από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης κάνουν το ίδιο.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν σχετικές μεταβολές τιμών. Σε οποιαδήποτε δεδομένη περίοδο, ορισμένα αγαθά θα αυξηθούν σε σχέση με άλλα.
Αλλά όταν οι αυξήσεις είναι αρκετά μεγάλες και ευρείες και διαφορετικά είδη συνεχίζουν να εναλλάσσονται στον κύκλο αύξησης των τιμών, το αποτέλεσμα είναι ένας πιο γενικευμένος πληθωρισμός.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της Fed βλέπουν αυτό το σενάριο ως άμεσο κίνδυνο.
Εισοδήματα
Αφήνοντας στην άκρη την οικονομία Κ οι καταναλωτικές δαπάνες έχουν διατηρηθεί σε όλη τη διάρκεια των διαφόρων σοκ της εποχής Τραμπ.
Ο όρος οικονομία σε σχήμα Κ διαδόθηκε από τον οικονομολόγο Πίτερ Ατγουότερ. Το γράμμα Κ περιγράφει το σχήμα της οικονομίας που το πάνω μέρος του είναι σαν ένα χέρι που ανεβαίνει και δείχνει τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα και το κάτω σαν ένα χέρι που κατεβαίνει και αφορά τα στρώματα χαμηλότερων εισοδημάτων. Ο νεολογισμός περιγράφει δηλαδή τη βαθιά οικονομική ανισότητα στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές για πόσο καιρό ακόμα θα διατηρούνται οι καταναλωτικές δαπάνες, δεδομένου ότι το ευρύτερο μέτρο της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών. το διαθέσιμο προσωπικό εισόδημα προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό, ήταν στάσιμο και μάλιστα έχει μειωθεί πρόσφατα.
Το διαθέσιμο προσωπικό εισόδημα είναι αυτό που απομένει μετά τους φόρους και καλύπτει τους μισθούς καθώς και επιδόματα όπως πληρωμές από το πρόγραμμα συντάξεων Κοινωνικής Ασφάλισης – στην πραγματικότητα τα χρήματα που απομένουν στην τσέπη ενός ατόμου για να πληρώσει για στέγαση, τρόφιμα και άλλα αγαθά και υπηρεσίες.
Οικονομική προσβασιμότητα
Προεκλογικά ο Τραμπ υποσχέθηκε να βελτιώσει τη ζωή των Αμερικανών. Έκανε όμως μεταστροφή. Θεωρεί τον στόχο ασήμαντο, χαρακτηρίζοντας τη νομοθεσία που ψηφίστηκε πρόσφατα από το Κογκρέσο με στόχο τη βελτίωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγασης ως «μεγάλο χασμουρητό» και αρνούμενος να την υπογράψει.
Η στέγαση αποτελεί ένα δύσκολο ζήτημα. Οι πρόεδροι έχουν αναδείξει την ιδιοκατοίκηση ως κριτήριο μέτρησης του ατομικού πλούτου και της επιτυχίας για τους Αμερικανούς, αλλά οι νομοθέτες έχουν περιορίσει τα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων όταν οι αγορές έφτασαν σε σημείο υπερθέρμανσης και προκάλεσαν την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Μετά από χρόνια εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων, η πανδημία πρόσθεσε περαιτέρω καύσιμα στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ — αυξάνοντας τις τιμές των κατοικιών — και στη συνέχεια οι αυξήσεις των επιτοκίων της Fed που αποσκοπούσαν στον περιορισμό του πληθωρισμού επιδείνωσαν την προσιτότητα ωθώντας τα επιτόκια στεγαστικών δανείων σε νέα υψηλά.
Τα επιτόκια στεγαστικών δανείων παραμένουν υψηλά, όπως και τα ασφάλιστρα κατοικίας που συνδέονται με υψηλότερες αξίες κατοικιών και άλλα σχετικά κόστη. Η ιδιοκτησία κατοικίας εξακολουθεί να κατέχει ένα υπερβολικά μεγάλο μερίδιο του εισοδήματος των νοικοκυριών.
Η χρηματιστηριακή αγορά
Ο Τραμπ έχει από καιρό εμμονή με την απόδοση της χρηματιστηριακής αγοράς των ΗΠΑ, με τον πρόεδρο να επικαλείται τα πρόσφατα ρεκόρ υψηλών τιμών των μεγάλων δεικτών ως απόδειξη των πολιτικών του επιτυχιών.
Το γεγονός είναι, ωστόσο, ότι οι μετοχές τείνουν να αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου ανεξάρτητα από το ποιος είναι πρόεδρος, και οι περισσότεροι σύγχρονοι ηγέτες των ΗΠΑ έχουν δει τιμές ρεκόρ μετοχών κατά τη διάρκεια της θητείας τους.
Η απόδοση της αγοράς από τον Ιανουάριο του 2025 κατατάσσεται ακριβώς στη μέση της κατάταξης σε σύγκριση με τους προέδρους που χρονολογούνται από τον Ρόναλντ Ρίγκαν. Ο δείκτης S&P 500, έχει κερδίσει περίπου 25% κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ έναντι ενός μέσου κέρδους περίπου 24% κατά τους πρώτους 18 μήνες των προεδρικών θητειών που χρονολογούνται από το 1981.
Η άνοδος των ομολόγων της AI
Ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης (AI) αποτελεί βασικό μοχλό των κερδών της αγοράς από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη, που αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο μεμονωμένο μοχλό της έκρηξης των επιχειρηματικών επενδύσεων που στηρίζει την αύξηση του ΑΕΠ, δεν επηρεάζει μόνο τη χρηματιστηριακή αγορά.
Η έκδοση εταιρικών ομολόγων από την αρχή του έτους έως τα τέλη Ιουνίου, ύψους 1,52 τρισ. δολαρίων — μεγάλο μέρος της οποίας προορίζεται για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, κινείται με ρυθμό ρεκόρ, ξεπερνώντας την άνθηση που παρατηρήθηκε μετά την πανδημία το 2020.
Η ισχυρή έκδοση, σε συνδυασμό με τα στενά spreads και τη σταθερή ζήτηση, υποδηλώνει μια ανθεκτική οικονομία και υγιείς εταιρικούς ισολογισμούς.
