Η παρέμβαση ΗΠΑ και Ιαπωνίας για τη στήριξη του γιεν ήταν μία από τις πλέον εντυπωσιακές κινήσεις στην παγκόσμια αγορά συναλλάγματος των τελευταίων ετών.
Ήταν όμως ταυτόχρονα και ένα σχεδόν εργαστηριακό παράδειγμα ενός κανόνα που οι επενδυτές συχνά ξεχνούν: οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να μετακινήσουν μια αγορά βραχυπρόθεσμα, αλλά πολύ δυσκολότερα μπορούν να επιβάλουν μια κατεύθυνση αντίθετη προς τα θεμελιώδη μεγέθη.
Καταρχάς, στα τέλη Ιουλίου, η Ιαπωνία προχώρησε σε μαζικές αγορές γιεν και αυτή τη φορά είχε στο πλευρό της τις ΗΠΑ.
Η κίνηση ήταν ιστορική, καθώς η Ουάσιγκτον συμμετείχε ενεργά στην προσπάθεια ενίσχυσης του ιαπωνικού νομίσματος.
Έτι περαιτέρω, το μέγεθος της δύναμης πυρός ήταν εντυπωσιακό, καθώς οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τη συντονισμένη παρέμβαση στα τέλη Ιουλίου κοντά στα 14 τρισ. γιεν, περίπου 90 δισ. δολάρια, μέσα σε μόλις δύο συνεδριάσεις.
Για σύγκριση, ολόκληρη η προηγούμενη εκστρατεία παρέμβασης της Ιαπωνίας από τα τέλη Απριλίου έως τα τέλη Μαΐου είχε ανέλθει σε 11,73 τρισ. γιεν.
Παρά αυτή την πρωτοφανή κλίμακα, το γιεν άρχισε και πάλι να υποχωρεί. Και ίσως δεν υπάρχει καθαρότερη απόδειξη ότι ακόμη και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια μπορούν να αγοράσουν χρόνο και μεταβλητότητα, όχι όμως απαραίτητα μια νέα μακροπρόθεσμη ισορροπία όταν τα θεμελιώδη μεγέθη εξακολουθούν να δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Ακόμα αυστηρότερα, η παρέμβαση προκάλεσε μια κίνηση περίπου πέντε τυπικών αποκλίσεων στη μεταξύ τους ισοτιμία, αιφνιδιάζοντας όσους είχαν τοποθετηθεί υπέρ της περαιτέρω αποδυνάμωσης του ιαπωνικού νομίσματος.
Η επιλογή αυτή είχε συγκεκριμένη λογική, μιας και η αγορά του γιεν είναι τεράστια και καμία κεντρική τράπεζα δεν μπορεί εύκολα να ελέγχει επί μακρόν την ισοτιμία της.
Ο στόχος, επομένως, δεν ήταν μόνο η αγορά γιεν, αλλά η δημιουργία ενός ισχυρού σοκ μεταβλητότητα, φέρνοντας σε δυσχερή θέση τις μοχλευμένες θέσεις παγκοσμίως. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από την αλλαγή των θεμελιωδών συνθηκών.
Η αγορά επιστρέφει στα θεμελιώδη
Άνευ ετέρου, το γιεν είναι εξαιρετικά “φθηνό” με βάση τον πραγματικό σταθμισμένο συναλλαγματικό δείκτη.
Η αποτίμηση, ωστόσο, από μόνη της δεν αποτελεί καταλύτη, καθώς ένα νόμισμα μπορεί να παραμένει υποτιμημένο για μεγάλο χρονικό διάστημα όταν οι οικονομικές δυνάμεις που καθορίζουν τις ροές κεφαλαίων εξακολουθούν να λειτουργούν εις βάρος του.
Εξάλλου, ο πραγματικός σταθμισμένος δείκτης λαμβάνει υπόψη τόσο τις συναλλαγματικές ισοτιμίες όσο και τις διαφορές πληθωρισμού και αποτελεί σημαντικό μέτρο της διεθνούς ανταγωνιστικότητας ενός νομίσματος.
Και εδώ βρίσκεται το βασικό πρόβλημα της Ιαπωνίας.
Η δημοσιονομική πολιτική παραμένει επεκτατική, ενώ η διαφορά επιτοκίων με τις ΗΠΑ εξακολουθεί να είναι μεγάλη, υπενθυμίζοντας ότι η Fed διατήρησε στις 29 Ιουλίου το επιτόκιο ομοσπονδιακών κεφαλαίων στο 3,50%-3,75%., με τις πληθωριστικές πιέσεις και την άνοδος των μακροπρόθεσμων αμερικανικών αποδόσεων να περιορίζουν τα περιθώρια για μια επιθετική χαλάρωση της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής.
Για έναν διεθνή επενδυτή, συνεπώς, εξακολουθεί να υπάρχει οικονομικό κίνητρο να χρηματοδοτείται σε γιεν και να τοποθετείται σε περιουσιακά στοιχεία υψηλότερης απόδοσης. Πρόκειται για τη γνωστή λογική του carry trade. Όσο αυτή η διαφορά αποδόσεων παραμένει σημαντική, δημιουργείται μια δομική δύναμη πώλησης του ιαπωνικού νομίσματος.
Και η αντίδραση της αγοράς μετά την παρέμβαση είναι αποκαλυπτική. Παρά τη συντονισμένη επιχείρηση σχεδόν 90 δισ. δολαρίων, το γιεν επέστρεψε πάνω από τα 159 ανά δολάριο. Με άλλα λόγια, η παρέμβαση κατάφερε να αλλάξει βίαια την τιμή, όχι όμως μέχρι στιγμής την οικονομική εξίσωση που βρίσκεται πίσω από αυτή.
Γιατί παρενέβησαν οι ΗΠΑ
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση που κάνει την αμερικανική συμμετοχή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τους επενδυτές.
Ως γνωστόν, η Ιαπωνία διαθέτει τεράστια συναλλαγματικά αποθέματα, τα οποία στο τέλος Ιουνίου ανέρχονταν σε περίπου 1,29 τρισ. δολάρια, με περίπου 929 δισ. δολάρια τοποθετημένα σε τίτλους. Επομένως, μια παρατεταμένη προσπάθεια στήριξης του γιεν θα μπορούσε να οδηγήσει σε πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων για την άντληση δολαρίων.
Και αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται σήμερα η Ουάσιγκτον, ειδικά αναγνωρίζοντας ότι οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων βρίσκονται ήδη υπό ανοδική πίεση, με την απόδοση του 30ετούς να κινείται πάνω από το 5%. Κι έτσι, η αμερικανική συμμετοχή στη στήριξη του γιεν επομένως εξυπηρετεί και αμερικανικά συμφέροντα, διότι περιορίζει τον κίνδυνο η Ιαπωνία να μετατραπεί σε μεγάλο πωλητή Treasuries σε μια ήδη ευαίσθητη αγορά.
Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και η συζήτηση για αξιοποίηση της διευκόλυνσης FIMA Repo της Fed, μέσω της οποίας η Ιαπωνία μπορεί να χρησιμοποιεί αμερικανικά ομόλογα ως ενέχυρο για άντληση δολαρίων, αντί να αναγκάζεται να τα πουλά.
Το μήνυμα για τους επενδυτές
Η περίπτωση του γιεν προσφέρει ένα ευρύτερο επενδυτικό μάθημα. Οι αγορές μπορούν να φοβηθούν μια κυβέρνηση, μια κεντρική τράπεζα ή ακόμη και μια συντονισμένη παρέμβαση των δύο μεγαλύτερων οικονομικών δυνάμεων. Δεν μπορούν όμως να αγνοούν επ’ αόριστον τις αποδόσεις, τα επιτόκια, τη δημοσιονομική πολιτική και τις πραγματικές ροές κεφαλαίων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το γιεν είναι καταδικασμένο να αποδυναμώνεται, αλλά ότι για να υπάρξει βιώσιμη ανατίμηση χρειάζεται αλλαγή του ίδιου του θεμελιώδους αφηγήματος: μικρότερη διαφορά επιτοκίων ΗΠΑ-Ιαπωνίας, πιο αποφασιστική σύσφιξη από την Τράπεζα της Ιαπωνίας ή ουσιαστική μεταβολή της δημοσιονομικής κατεύθυνσης.
Μέχρι τότε, η παρέμβαση λειτουργεί περισσότερο ως απειλή παρά ως νέα ισορροπία.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα: Όταν η πολιτική επιχειρεί να επιβάλει μια τιμή που τα θεμελιώδη μεγέθη δεν δικαιολογούν ακόμη, η αγορά συνήθως υποχωρεί προσωρινά, όμως στη συνέχεια επιστρέφει και ζητά από τις αρχές να πληρώσουν ακριβότερα για να την πείσουν.
![Ακίνητα: Το Κολωνάκι κρατάει τα ηνία στις τιμές [πίνακας]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2026/08/akinita-2.jpg)
