Goldman: Το πετρέλαιο υποχωρεί παρά τον πόλεμο, όχι τα καύσιμα

Πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι  εκτοξεύτηκαν οι τιμές του πετρελαίου τον Απρίλιο, καθώς η σύγκρουση με επίκεντρο το Ιράν έφερε τα Στενά του Ορμούζ στα πρόθυρα ασφυξίας και οι αγορές φοβήθηκαν ότι μια παρατεταμένη διακοπή των ροών θα προκαλούσε ένα νέο παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.

Όμως, τους επόμενους μήνες συνέβη κάτι που λίγοι περίμεναν. Το πετρέλαιο άρχισε να υποχωρεί, παρότι η γεωπολιτική κρίση δεν έχει τελειώσει. Από τα επίπεδα άνω των 120 δολαρίων, το αργό κινήθηκε προς τα 90 δολάρια και στη συνέχεια ακόμη χαμηλότερα, καθώς η αγορά αποδείχθηκε πιο ευέλικτη από ό,τι αρχικά φοβούνταν οι επενδυτές.

Σύμφωνα με ανάλυση των Νταν Στρούιβεν και Γιούλια Ζέστκοβα Γκρίσμπι της Goldman Sachs, ο βασικός λόγος είναι η σταδιακή ανάκαμψη των πετρελαϊκών ροών μέσω του Ορμούζ, αλλά και η ανάπτυξη εναλλακτικών τρόπων μεταφοράς που επιτρέπουν σε παραγωγούς και μεταφορείς να συνεχίζουν τις εξαγωγές παρά τους περιορισμούς. Για τον λόγο αυτό, το αργό πετρέλαιο αντιμετωπίζει μικρότερο ανοδικό κίνδυνο από ό,τι θα περίμεναν πολλοί επενδυτές, ανέφερε το Bloomberg.

Η επιστροφή των ροών στο Ορμούζ

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τον σημαντικότερο πετρελαϊκό «σημείο συμφόρησης» στον κόσμο, καθώς, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης περνά από το συγκεκριμένο σημείο, συνδέοντας τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου.

Όταν η σύγκρουση κλιμακώθηκε, οι συνολικές ροές αργού και πετρελαϊκών προϊόντων μέσω του Πορθμού υποχώρησαν δραματικά, στα περίπου 5-6 εκατ. βαρέλια την ημέρα, από περίπου 22-24 εκατ. βαρέλια πριν από την κρίση.

Έκτοτε, όμως, οι ροές ανέκαμψαν σταδιακά και πλέον κινούνται περίπου στα 15-16 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Πρόκειται για επίπεδα που εξακολουθούν να είναι σημαντικά χαμηλότερα από τα προπολεμικά, αλλά απέχουν πολύ από τα ιστορικά χαμηλά της κρίσης.

Για το αργό πετρέλαιο ειδικότερα, περίπου 6-8 εκατ. βαρέλια την ημέρα εξακολουθούν να περνούν από το Ορμούζ, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς.

Το πετρέλαιο κινείται — απλώς δεν φαίνεται πάντα

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της νέας πραγματικότητας είναι η αυξημένη χρήση λεγόμενων «dark crossings», δηλαδή διελεύσεων δεξαμενόπλοιων που απενεργοποιούν τους πομπούς εντοπισμού τους, καθώς και των μεταφορών από πλοίο σε πλοίο.

Στη δεύτερη περίπτωση, το φορτίο μεταφέρεται από ένα δεξαμενόπλοιο σε άλλο στη διάρκεια του ταξιδιού, αντί να ακολουθεί την παραδοσιακή διαδρομή από τον παραγωγό στον τελικό αγοραστή.

Καμία από αυτές τις πρακτικές δεν είναι καινούργια. Η διαφορά είναι ότι χρησιμοποιούνται πλέον σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Όπως επισημαίνει η Goldman Sachs, αυτό δείχνει ότι παραγωγοί και μεταφορείς προσαρμόζονται στις συνθήκες του πολέμου.

Με άλλα λόγια, το πετρέλαιο συνεχίζει να κινείται. Απλώς η διαδρομή του γίνεται πιο σύνθετη και δυσκολότερη να παρακολουθηθεί.

Αυτή η προσαρμοστικότητα είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η Goldman θεωρεί ότι ο ανοδικός κίνδυνος για τις τιμές του αργού είναι μικρότερος από όσο θα υπέθετε κανείς με βάση αποκλειστικά τη γεωπολιτική κατάσταση.

Ανοδικό κίνδυνο για καύσιμα και διυλισμένα βλέπει η Goldman

Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια για ολόκληρη την ενεργειακή αγορά.

Η Goldman Sachs θεωρεί ότι το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και τα διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα —όπως ντίζελ, βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών— αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο ανοδικό κίνδυνο από το αργό.

Οι ροές LNG και διυλισμένων προϊόντων μέσω του Ορμούζ παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με τις ροές αργού. Η Ευρώπη, ειδικότερα, είναι ευάλωτη επειδή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενο LNG και έχει περιορισμένα περιθώρια για να απορροφήσει μια παρατεταμένη διακοπή εφοδιασμού.

Το αργό, αντίθετα, μπορεί ευκολότερα να ανακατευθυνθεί, να μεταφερθεί μέσω εναλλακτικών διαδρομών ή να αλλάξει πλοίο κατά τη διάρκεια της μεταφοράς.

Τι σημαίνει αυτό για την αμερικανική οικονομία

Η πτώση του πετρελαίου έχει ευρύτερη σημασία από την ίδια την αγορά ενέργειας. Η απότομη άνοδος των τιμών τους προηγούμενους μήνες είχε ενισχύσει τον πληθωρισμό και είχε πλήξει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών.

Εάν το αργό παραμείνει σε χαμηλότερα επίπεδα, μέρος αυτής της πίεσης μπορεί να αντιστραφεί. Φθηνότερη βενζίνη και χαμηλότερο ενεργειακό κόστος αφήνουν περισσότερα χρήματα στις τσέπες των καταναλωτών και μειώνουν το κόστος για επιχειρήσεις και μεταφορές.

Η Goldman, επομένως, δεν υποστηρίζει ότι η ενεργειακή κρίση έχει τελειώσει. Υποστηρίζει κάτι πιο συγκεκριμένο: ότι η αγορά έχει προσαρμοστεί αρκετά ώστε μια παρατεταμένη κρίση στο Ορμούζ να μην μεταφράζεται αυτομάτως σε εκτίναξη του αργού στα επίπεδα του Απριλίου.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η προσαρμογή μπορεί να διαρκέσει. Αν οι ροές μέσω του Ορμούζ σταθεροποιηθούν, η πίεση στις τιμές και στην αμερικανική οικονομία θα μπορούσε να υποχωρήσει. Αν όμως υπάρξει νέα κλιμάκωση, ζημιές σε υποδομές ή απότομη μείωση των διελεύσεων των δεξαμενόπλοιων, το σκηνικό μπορεί να αντιστραφεί πολύ γρήγορα.

Το Ορμούζ παραμένει το κρίσιμο σημείο. Αλλά μέχρι στιγμής, η αγορά έχει αποδείξει ότι μπορεί να βρει δρόμους γύρω από το εμπόδιο.