Εντάθηκε το παγκόσμιο sell off στις αγορές ομολόγων, αντανακλώντας την ανησυχία των επενδυτών για τον πληθωρισμό και τα επίπεδα του δημόσιου χρέους, τα οποία αναμένεται να επιφέρουν νέες δυσκολίες στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.
Οι αποδόσεις των ομολόγων παγκοσμίως σκαρφάλωσαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν δύο δεκαετιών, καθώς η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενέτεινε τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και οι επενδυτές ενίσχυσαν τις προσδοκίες τους για αυξήσεις των επιτοκίων.
Η κίνηση ξεκίνησε την Παρασκευή, αφού ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Κέβιν Γουόρς, επιβεβαίωσε με έμφαση τη δέσμευσή του να θέσει επιτέλους υπό έλεγχο τον πληθωρισμό, και συνεχίστηκε αυτή την εβδομάδα, καθώς οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν λόγω των αναζωπυρωμένων συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Οι επενδυτές εκτιμούν επί του παρόντος ότι υπάρχει πιθανότητα σχεδόν 70% η Fed να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίασή της αυτό το μήνα.
Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων
Η απόδοση των 10ετών ομολόγων της Ιαπωνίας έφτασε το 3% για πρώτη φορά από το 1996, καθώς η πτώση των τιμών των ομολόγων οδήγησε σε άνοδο των αποδόσεων στις μεγάλες οικονομίες σε όλο τον κόσμο. Τα δεκαετή ομόλογα είναι ο βασικός δείκτης αναφοράς του δανεισμού των κυβερνήσεων.
Ειδικά για την Ιαπωνία, οι υψηλότερες αποδόσεις αυξάνουν το κόστος εξυπηρέτησης του μεγαλύτερου χρέους στον ανεπτυγμένο κόσμο, σε μια περίοδο που η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι σχεδιάζει επιθετικές επενδύσεις.
Οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025, στο 4,798%, ενώ η απόδοση των 30ετών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 5,27%, μόλις 6 μονάδες βάσης κάτω από τα επίπεδα πριν από την παρέμβαση του Αυγούστου. Οι κινήσεις προκάλεσαν το σχολιασμό του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών που επεσήμανε ότι οι ανησυχίες για την αύξηση του χρέους και των αποδόσεων παραβλέπουν τη δύναμη της αμερικανικής οικονομίας.
Η απόδοση των 10ετών ομολόγων της Γερμανίας, ο τίτλος είναι ο δείκτης αναφοράς του δανεισμού της ευρωζώνης, διαμορφώθηκε στο 3,35%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2011, καθώς τα στοιχεία έδειξαν ότι ο πληθωρισμός στην ζώνη του ευρώ ξεπέρασε το 3% τον Αύγουστο, ενισχύοντας τις προσδοκίες για αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Σεπτέμβριο, ενώ η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων της Βρετανίας αυξήθηκε στο 5,25%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2008.
Η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού ομολόγου σκαρφάλωσε στο 4,235% πλησιάζοντας τα υψηλά της χρηματοπιστωτική κρίσης του 2008 δημιουργώντας έντονη ανησυχία στους επενδυτές ομολόγων εν μέσω επιδείνωσης των δημόσιων οικονομικών της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ και του πολιτικού αδιεξόδου. Η Γαλλία έχει εξελιχθεί στο «απόλυτο σύμβολο» των προβλημάτων δημοσίου χρέους.
Η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ανήλθε στο 4,030% χαμηλότερα ωστόσο από τον αντίστοιχο ιταλικό τίτλο που καταγράφει απόδοση στο ταμπλό 4,205%.
Η εκτόξευση των αποδόσεων στις αγορές ομολόγων της Γηραιάς Ηπείρου τροφοδοτήθηκε από την κρίση στη Μέση Ανατολή που ενέτεινε τις πιέσεις στις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο, οδηγώντας τις αγορές να στοιχηματίζουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αυξήσουν σύντομα τα επιτόκια.
Η απόδοση του δείκτη Bloomberg για τα παγκόσμια κρατικά ομόλογα αυξήθηκε για τέταρτη συνεχόμενη συνεδρίαση τη Δευτέρα, φτάνοντας στο 3,72%, το υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2008.
«Οι αγορές προεξοφλούν μια ανοδική πορεία των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων στις ΗΠΑ, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο» εξηγεί στο Bloomberg TV η Ιντάνα Άπιο, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου και ανώτερη αναλύτρια έρευνας στη First Eagle Investments. «Οι επενδυτές αρχίζουν να επανεκτιμούν το επίπεδο των ουδέτερων επιτοκίων πολιτικής και παρατηρείται μια σταδιακή αύξηση σε αυτά».
Σε στενό κλοιό τα ομόλογα
Τα ομόλογα παγκοσμίως βρίσκονται υπό πίεση εδώ και μήνες, καθώς οι ανησυχίες για τις αυξημένες δημόσιες δαπάνες σε χώρες όπως η Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ ωθούν τους επενδυτές να αναζητούν υψηλότερη αποζημίσωση για να επενδύσουν σε χρέος με μακρύτερη διάρκεια. Ταυτόχρονα, η ραγδαία αύξηση του δανεισμού από αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας για τη χρηματοδότηση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να περιορίζει τη ζήτηση για κρατικά ομόλογα.
Ορισμένες από τις κορυφαίες οικονομίες του κόσμου, και ιδίως οι ΗΠΑ, έχουν αυξήσει δραματικά το χρέος τους τα τελευταία χρόνια μέσω της δαπανηρής πολιτικής, με το χρέος των ΗΠΑ να αγγίζει τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια — μια μεταβολή που, όπως προειδοποιούν οι επενδυτές, είναι πιθανότατα διαρθρωτική και όχι περιστασιακή και θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί χωρίς σκληρές επιλογές σε εθνικό επίπεδο.
Ταυτόχρονα, οι πόλεμοι, από τη Ρωσία-Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή, έχουν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αυξάνοντας την πίεση στα επιτόκια και στο κόστος διαβίωσης.
«Πρόκειται πιθανότατα για ένα φαινόμενο που αφορά κυρίως τις ΗΠΑ, αν και οι παγκόσμιες τάσεις το ενισχύουν» αναφέρει στο Reuters ο Ντέιβιντ Κράκαουερ, αντιπρόεδρος διαχείρισης χαρτοφυλακίου στη Mercer Advisors. «Οι βασικοί παράγοντες είναι σε μεγάλο βαθμό εσωτερικοί: οι δαπάνες που δημιουργούν έλλειμμα, το κόστος εξυπηρέτησης ενός αυξανόμενου χρέους και η μεταβαλλόμενη δυναμική των εκδόσεων κρατικών ομολόγων», όπου αγοραστές ευαίσθητοι στις τιμές, όπως τα hedge funds και άλλες ιδιωτικές εταιρείες, έχουν εν μέρει αντικαταστήσει τους μη ευαίσθητους στις τιμές επίσημους αγοραστές, όπως οι κεντρικές τράπεζες.
Συναγερμός στα οικονομικά επιτελεία
Οι κυβερνήσεις είναι ανήσυχες. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ παρενέβη στις αγορές τον περασμένο μήνα, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την άνοδο του κόστους δανεισμού, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επιτόκια δανείων για όλα τα είδη δανείων, από τις στεγαστικές υποθήκες των νοικοκυριών έως τα επιχειρηματικά δάνεια. Οι αποδόσεις των 30ετών ομολόγων του Δημοσίου βρίσκονται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 19 ετών.
«Πολλές ανεπτυγμένες αγορές έχουν δει το κόστος μακροπρόθεσμης χρηματοδότησής τους να αυξάνεται, καθώς έχουν αυξηθεί οι δανειοληπτικές ανάγκες τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα», δήλωσε ο Frederic Neumann, επικεφαλής οικονομολόγος της HSBC για την Ασία.
Οι πραγματικές αποδόσεις
Οι αναλυτές επισήμαναν ότι υπάρχουν διαφορετικές δυνάμεις που διαδραματίζουν ρόλο, καθώς αυξάνονται τα παγκόσμια κόστη δανεισμού.
«Στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο αυτό οφείλεται κυρίως στις αυξημένες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, ενώ στις ΗΠΑ η άνοδος των αποδόσεων στα μακροπρόθεσμα ομόλογα εξακολουθεί να οφείλεται περισσότερο στις υψηλότερες πραγματικές αποδόσεις, αν και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν επίσης αρχίσει να αυξάνονται σταδιακά» επισημαίνει η Frances Cheung, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος και επιτοκίων της OCBC.
Οι πραγματικές αποδόσεις είναι οι αποδόσεις που απαιτεί ένας επενδυτής ομολόγων πέραν του πληθωρισμού, ένας δείκτης του πραγματικού κόστους δανεισμού για τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες, και μπορούν να επηρεαστούν από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης.
Ο Michiel Tukker, ανώτερος αναλυτής επιτοκίων στην ING, ανέφερε ότι η οικονομική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τα υψηλότερα ελλείμματα και τις πωλήσεις ομολόγων, ωθεί προς τα πάνω τις πραγματικές αποδόσεις.
«Δεν υπάρχει εύκολη αναστροφή της τάσης… και αν ρωτήσετε ποιος θα πάρει την αντίθετη θέση σε αυτή τη συναλλαγή (δηλαδή, θα στοιχηματίσει ότι οι αποδόσεις θα πέσουν), αυτό είναι δύσκολο να το διακρίνει κανείς», είπε.
Αλλαγή καθεστώτος
Και η παγκόσμια κατάσταση μπορεί να γίνει αυτοενισχυόμενη, καθώς οι υψηλότερες αποδόσεις σε μια αγορά μπορούν να τις ωθήσουν προς τα πάνω και αλλού.
Οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων της Αυστραλίας σημείωσαν την πιο απότομη άνοδο των τελευταίων πέντε μηνών την Τρίτη, εν μέρει λόγω των φόβων ότι οι υψηλότερες αποδόσεις των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων θα σήμαιναν λιγότερους Ιάπωνες αγοραστές αυστραλιανού χρέους.
Περαιτέρω αυξήσεις των ιαπωνικών αποδόσεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια σταδιακή ανακατανομή των κεφαλαίων προς ιαπωνικά περιουσιακά στοιχεία,εκτιμά ο Prashant Newnaha, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων της TD Securities.
«Πρόκειται για μια πραγματική αλλαγή του καθεστώτος. Τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα αποτελούσαν για πολύ καιρό το σημείο αναφοράς για τα παγκόσμια ομόλογα», είπε. «Τώρα η κατάσταση έχει αντιστραφεί.»
