Ένα πακέτο παρεμβάσεων που καλύπτει σχεδόν όλες τις βασικές κοινωνικές και επαγγελματικές κατηγορίες, αλλά ξεδιπλώνεται σε μεγάλο χρονικό βάθος, παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ. Η «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας», όπως την ονόμασε, έχει δημοσιονομικό κόστος 2,2 δισ. ευρώ για το 2027 και έως 3,5 δισ. ευρώ μέχρι το 2030.
Ελεύθεροι επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μισθωτοί, δημόσιοι υπάλληλοι, συνταξιούχοι, αγρότες και οικογένειες με παιδιά βρίσκονται στον κατάλογο των δικαιούχων. Το πραγματικό όφελος, ωστόσο, δεν είναι για όλους άμεσο ούτε ισόποσο. Αρκετές παρεμβάσεις θα εμφανιστούν το 2028 ή το 2029, ενώ τα μεγάλα χρηματοδοτικά προγράμματα αφορούν δάνεια και όχι επιχορηγήσεις.
Επαγγελματίες: Υποχωρεί, αλλά δεν καταργείται το τεκμαρτό
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες καταργούνται οι προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία, εφόσον χαρακτηρίζονται φορολογικά συνεπείς. Η αλλαγή ισχύει για τα εισοδήματα του 2026 και θα φανεί στις δηλώσεις του 2027. Παράλληλα, μειώνεται κατά 50% το τέλος εισόδημα για επαγγελματίες σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων και έως 2.200 κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία. Η προκαταβολή φόρου περιορίζεται από το 55% στο 50% για το φορολογικό έτος 2027.
Η παρέμβαση προσφέρει φορολογική και ταμειακή ανάσα, χωρίς όμως να καταργεί τον βασικό μηχανισμό του τεκμαρτού. Επιπλέον, η μείωση της προκαταβολής μεταθέτει μέρος της φορολογικής πληρωμής και δεν συνιστά ισόποση μόνιμη μείωση φόρου.
Επιχειρήσεις: Χρηματοδότηση, αλλά με τραπεζικά κριτήρια
Για τα νομικά πρόσωπα η προκαταβολή φόρου θα μειώνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες τον χρόνο από το φορολογικό έτος 2028, μέχρι να υποχωρήσει από το 80% στο 50%. Η μακρά περίοδος εφαρμογής περιορίζει το άμεσο όφελος για τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα πρόβλημα ρευστότητας.
Στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα μεταφέρονται 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε δανειοδοτικά εργαλεία και 400 εκατ. ευρώ σε εγγυήσεις, με στόχο, μαζί με τη συμμετοχή των τραπεζών, να κινητοποιηθούν έως 5 δισ. ευρώ.
Πρόκειται, ωστόσο, για δάνεια και όχι για δωρεάν ενίσχυση. Επιχειρήσεις με ληξιπρόθεσμες οφειλές, ζημιές ή χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα μπορεί να δυσκολευτούν να ενταχθούν.
Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται από το φορολογικό έτος 2026 για επιχειρήσεις εκτός Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων. Στην Αττική θα μειωθεί κατά 50% το 2028 και θα καταργηθεί το 2029. Επιταχύνονται επίσης από τα δέκα στα έξι χρόνια οι αποσβέσεις για την ανανέωση επιχειρηματικού εξοπλισμού, μέτρο που ευνοεί κυρίως τις κερδοφόρες επιχειρήσεις που διαθέτουν κεφάλαια για νέες επενδύσεις.
Συνταξιούχοι: 400 ευρώ κάθε Νοέμβριο
Η μόνιμη ετήσια ενίσχυση αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Σύμφωνα με την κυβερνητική εκτίμηση, οι δικαιούχοι φτάνουν τα 2,2 εκατομμύρια.
Η πρώτη πληρωμή θα γίνει τον Νοέμβριο του 2026. Στα τέλη Δεκεμβρίου θα ακολουθήσουν οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου, με βάση την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό και χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά.
Εκτός της ετήσιας ενίσχυσης μένουν οι συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών, με εξαίρεση τις ειδικές κατηγορίες, όπως τα ΑμεΑ.
Μισθωτοί: Τα 1.000 ευρώ έρχονται το 2028
Ο κατώτατος μισθός θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ τον Απρίλιο του 2027 και θα φτάσει τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028. Με τρεις τριετίες θα διαμορφώνεται στα 1.300 ευρώ.
Τον Απρίλιο του 2027 θα μειωθούν κατά ακόμη 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων. Νέος που αμείβεται με τον βασικό μισθό υπολογίζεται ότι θα έχει όφελος 414 ευρώ το 2027 και 1.040 ευρώ το 2028.
Η αύξηση, όμως, αφορά άμεσα όσους βρίσκονται στον κατώτατο. Οι εργαζόμενοι με αποδοχές λίγο υψηλότερες δεν έχουν εγγυημένη μισθολογική αύξηση, πέρα από το μικρό όφελος της μείωσης των εισφορών.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους θεσπίζεται από τον Δεκέμβριο του 2027 επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά. Οι αυξήσεις του κατώτατου θα μεταφερθούν και στο Δημόσιο, οδηγώντας έως τον Ιανουάριο του 2028 σε σωρευτική αύξηση περίπου 80 ευρώ μικτά τον μήνα.
Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως τα 20.000 ευρώ
Για περίπου 50.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες μηδενίζεται ο φόρος εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026. Αγρότης με εισόδημα 20.000 ευρώ, που κατέβαλε 1.183 ευρώ, δεν θα πληρώνει φόρο, ενώ για εισόδημα 30.000 ευρώ η επιβάρυνση μειώνεται από 5.083 σε 2.183 ευρώ.
Από την 1η Νοεμβρίου 2026 ενεργοποιείται και η επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία. Η μεγάλη φορολογική ελάφρυνση αφορά, πάντως, τους επαγγελματίες αγρότες και όχι το σύνολο των μικροκαλλιεργητών.
Οικογένειες: Νέος κουμπαράς, αλλά με ίδια συμμετοχή
Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» θα ανοίγει για παιδιά έως δύο ετών. Το κράτος θα καταθέτει ποσό ίσο με εκείνο των γονέων, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Με συνεχή αποταμίευση, το ποσό εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τις 60.000 ευρώ στα 18 χρόνια.
Η παροχή συνδέεται, όμως, με την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας. Για να λάβουν τη μέγιστη κρατική συμμετοχή, οι γονείς πρέπει να αποταμιεύουν 1.200 ευρώ ετησίως.
Για τους τρίτεκνους μηδενίζεται από το φορολογικό έτος 2027 ο φόρος εισοδήματος έως τα 20.000 ευρώ. Για τους πολύτεκνους αυξάνεται το επίδομα γέννησης κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί, για γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026. Αντίθετα, δεν ανακοινώθηκε νέα γενική αύξηση του επιδόματος παιδιού για οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά.
Από το 2027 τιμαριθμοποιούνται τα αναπηρικά επιδόματα για περίπου 218.000 πολίτες, με μέσο ετήσιο όφελος 220 ευρώ.
Στέγη και ενέργεια
Το «Σπίτι μου 3», ύψους 2 δισ. ευρώ, στοχεύει στη χρηματοδότηση 40.000 επιπλέον αγορών πρώτης κατοικίας. Παράλληλα, ο φόρος μεταβίβασης για αγορές κατοικιών από πολίτες εκτός ΕΕ αυξάνεται από το 3% στο 15%, ενώ διευρύνεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς. Ανακοινώθηκε επίσης ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% για εισοδήματα από ακίνητα.
Το νέο στεγαστικό πρόγραμμα ευνοεί όσους διαθέτουν εισόδημα και μπορούν να εγκριθούν από τις τράπεζες. Για τους ενοικιαστές δεν ανακοινώθηκε νέα πρόσθετη ενίσχυση πέρα από την ήδη θεσπισμένη επιστροφή ενός ενοικίου.
Στην ενέργεια τίθεται στόχος μείωσης της χονδρικής τιμής του ρεύματος κατά 30% έως το 2029. Από τον Ιανουάριο του 2027 μειώνονται κατά 50% οι ΥΚΩ στις οικιακές παροχές, ενώ θα επιδοτηθεί η αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 100.000 δικαιούχους.
Το πακέτο δίνει σε πολλές κατηγορίες κάτι να περιμένουν, αλλά δεν απαντά άμεσα σε όλα τα σημερινά βάρη. Δεν προβλέπει μείωση ΦΠΑ στα τρόφιμα, ελάφρυνση φόρων στα καύσιμα, νέα ρύθμιση χρεών ή ειδική ενεργειακή στήριξη των μικρών επιχειρήσεων. Έτσι, το «μέρισμα ανάπτυξης» είναι ευρύ ως προς τους τίτλους, αλλά περισσότερο επιλεκτικό ως προς τον χρόνο, τις προϋποθέσεις και το πραγματικό ύψος του οφέλους.
