Με φορολογικές ελαφρύνσεις, μέτρα που έχουν ήδη εξαγγελθεί και μια σειρά από υποσχέσεις για την «ανάταξη» της κτηνοτροφίας επιχειρεί η κυβέρνηση να απαντήσει στην ασφυκτική κατάσταση που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας. Ωστόσο, πίσω από το κυβερνητικό πακέτο παραμένουν ανοιχτά τα μεγάλα ζητήματα που πιέζουν καθημερινά αγρότες και κτηνοτρόφους.
Η εικόνα που διαμορφώθηκε από τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή ΔΕΘ είναι αυτή μιας προσπάθειας, από την μία πλευρά να δοθούν άμεσες οικονομικές ανάσες, χωρίς όμως να έχει ακόμη παρουσιαστεί ένα πλήρως συγκεκριμένο και κοστολογημένο σχέδιο για τη συνολική ανασυγκρότηση της αγροτικής οικονομίας.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα «κεντρική προτεραιότητα» και «προσωπικό στοίχημα», παραδεχόμενος παράλληλα ότι «έχουμε μείνει πίσω».
Ο ορίζοντας που τέθηκε, όμως, είναι η επόμενη τετραετία, με το Κυριάκο Μητσοτάκη να υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμα θα κριθεί το 2030. «Θα κριθούμε το 2030», είπε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι ήδη υλοποιούνται σημαντικές παρεμβάσεις .
Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ
Στην πρώτη γραμμή των εξαγγελιών βρίσκεται η φορολογική ελάφρυνση για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες. Για εισόδημα έως 20.000 ευρώ προβλέπεται μηδενικός φόρος εισοδήματος, ενώ για εισόδημα 30.000 ευρώ ο φόρος περιορίζεται από τα 5.083 στα 2.183 ευρώ, δημιουργώντας ετήσιο όφελος 2.900 ευρώ.
Το μέτρο, σύμφωνα με τις εξαγγελίες, αφορά σε πρώτη φάση περίπου 50.000 παραγωγούς και θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Αν και η φορολογική εξαγγελία αποτελεί ένα μέτρο ελάφρυνσης, στην ουσία όμως, όπως σχολιάζουν στον ΟΤ εκπρόσωποι των αγροτών, αυτό που έχει ανάγκη ο πρωτογενής τομέας είναι ένα σχέδιο ολοκληρωμένο, που θα απαντά στις πραγματικές ανάγκες.
Μάλιστα, εκφράζουν το ερώτημα πώς, αυτό το μέτρο από μόνο του, το οποίο θα εφαρμοστεί με τις φορολογικές δηλώσεις του 2027, θα συντελέσει ώστε να αντιστραφεί η δυσχερής θέση στην οποία έχουν περιέλθει, καθώς το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί, οι τιμές στα προϊόντα τους παραμένουν χαμηλές, ενώ οι αλλεπάλληλες ζημιές και ζωονόσοι τους γονατίζουν.
Το πραγματικό όμως ζητούμενο, δεν είναι μόνο πόσο φόρο θα πληρώσει ο αγρότης, αλλά πόσο θα του κοστίσει η παραγωγή και τελικά πόσο θα εισπράξει για το προϊόν του. Άλλωστε διαχρονικό αίτημα των παραγωγών είναι ένα στρατηγικό σχέδιο για το πώς ο αγρότης θα παραμείνει στην παραγωγή, θα επενδύσει, θα ανανεώσει τον εξοπλισμό του και θα παραμείνει στον τόπο του.
Η κτηνοτροφία υποχωρεί
Ακόμη πιο πιεστική εμφανίζεται η κατάσταση στην κτηνοτροφία. Η ευλογιά προβάτων και ο αφθώδης πυρετός έχουν προκαλέσει σοβαρές απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο, με περίπου 600.000 ζώα να έχουν θανατωθεί, ενώ χιλιάδες εκτροφές έχουν οδηγηθεί σε κλείσιμο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εξαγγελία για ένα «ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάταξης» της κτηνοτροφίας, με μόνιμη προστασία των κτηνοτρόφων από τις ζωονόσους αλλά και η επανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, ενώ η κυβέρνηση αναζητά πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους.
Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων στον ΟΤ, ειδικά η εξαγγελία για την ανάταξη της κτηνοτροφίας, θα πρέπει να γίνει με σχέδιο και άμεσα, καθώς ο κλάδος υποχωρεί με ανησυχητικά γρήγορους ρυθμούς.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα του αφθώδους πυρετού, καθώς η διαχείριση των κρουσμάτων συνδέεται με αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες. Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε το βάρος που επωμίζεται ο κτηνοτρόφος όταν καλείται να οδηγήσει το κοπάδι του στη σφαγή, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν αφήνει περιθώρια για διαφορετική αντιμετώπιση.
Η «κίτρινη κάρτα» και οι υποσχέσεις τετραετίας
Στο κυβερνητικό αφήγημα, η ανασυγκρότηση της αγροτικής οικονομίας αποτελεί προτεραιότητα της νέας τετραετίας. Όμως, αρκετές από τις παρεμβάσεις που αφορούν τον πυρήνα της αγροτικής πολιτικής μετατίθενται χρονικά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναμόρφωση του κανονισμού του ΕΛΓΑ για την οποία ο ίδιος έδωσε «κίτρινη κάρτα» για τη μη υλοποίηση.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός παραδέχτηκε ότι η κυβέρνηση καθυστέρησε να εξυγιάνει τον ΟΠΕΚΕΠΕ με αποτέλεσμα να «πρέπει να τρέξουμε με μεγαλύτερες ταχύτητες».
Επανέλαβε ότι «πρέπει να στραφούμε στους πραγματικούς παραγωγούς, θέλουμε οι νέοι αγρότες να μένουν στο χωράφι και όχι απλά να παίρνουν τα χρήματα», συμπλήρωσε.
Επιστροφή ΕΦΚ στο πετρέλαιο
Την ίδια στιγμή, στο κυβερνητικό «πακέτο» περιλαμβάνονται μέτρα, τα οποία θα υλοποιηθούν τους επόμενους μήνες και τα οποία έχουν ήδη εξαγγελθεί.
Σε αυτά περιλαμβάνονται η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία, η οποία αναμένεται να καταβληθεί με το νέο σύστημα την 1η Νοεμβρίου του 2026, τις ρυθμίσεις για το φθηνότερο ρεύμα, το ΦΠΑ στα λιπάσματα και στις ζωοτροφές.
Στην ίδια δέσμη εντάσσεται και το νέο σύστημα καταβολής των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων μέσω της ΑΑΔΕ.
