Τακτοποίησης Φορολογικών Υποχρεώσεων που προκύπτουν από την απώλεια ζωής [Μέρος Β]

Είδαμε στα προηγούμενα σημειώματα μας το πως μπορεί να υποβληθεί η δήλωση φορολογίας εισοδήματος των αποβιωσάντων. Και πως δηλώνεται η σχέση των κληρονόμων με των αποβιώσαντα.

Ακόμη είδαμε συγκεντρωτικά τις υποχρεώσεις που πρέπει να τακτοποιήσουν οι συγγενείς για να καλύψουν τις φορολογικές εκκρεμότητες που προκύπτουν μετά την απώλεια ζωής του.

Στο σημερινό σημείωμά μας θα δούμε ποιες άλλες υποχρεώσεις έχουν οι κληρονόμοι για τακτοποιήσουν φορολογικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από την απώλεια ζωής.

1. Δήλωση διακοπής εργασιών (έντυπο Δ211)

Εάν ο κληρονομούμενος είχε κάποια ατομική, εμπορική ή άλλη επιχείρηση, τότε διακρίνουμε τις εξής περιπτώσεις:

• Οι κληρονόμοι δεν επιθυμούν ή αδυνατούν να συνεχίσουν την επιχείρηση.

Σε περίπτωση που οι κληρονόμοι δεν επιθυμούν ή αδυνατούν να συνεχίσουν την επιχείρηση του αποβιώσαντα, τότε όλοι οι κληρονόμοι οφείλουν να υποβάλουν δήλωση διακοπής εργασιών εντός 30 ημερών από την επομένη της λήξης της προθεσμίας αποποίησης κληρονομιάς.

Η δήλωση διακοπής (Έντυπο Δ211) υποβάλλεται από τον κληρονόμο, ή στην περίπτωση κοινωνίας κληρονόμων από έναν τουλάχιστον εκ των κληρονόμων, στην ψηφιακή πύλη myAADE, μέσω της πλατφόρμας “Τα Αιτήματά μου” με ημερομηνία διακοπής την ημερομηνία θανάτου. Η δήλωση διακοπής συνοδεύεται από υπεύθυνες δηλώσεις των κληρονόμων, πλην του υποβάλλοντος, με τις οποίες δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν τη συνέχιση της επιχείρησης του αποβιώσαντα.

Παράδειγμα

Έστω ότι ο A΄ απεβίωσε στις 05/03/2020 και την ίδια μέρα λαμβάνουν γνώση της επαγωγής οι κληρονόμοι. Τότε η ημερομηνία λήξης της προθεσμίας αποποίησης κληρονομιάς είναι τέσσερις μήνες αργότερα, δηλαδή στις 06/7/2020. Άρα, η δήλωση διακοπής της ατομικής επιχείρησης πρέπει να γίνει μέχρι τις 05/8/2020, δηλαδή εντός 30 ημερών από την επομένη της ημερομηνίας λήξης της προθεσμίας της αποποίησης.

• Οι κληρονόμοι επιθυμούν να συνεχίσουν την επιχείρηση

Στην περίπτωση που οι κληρονόμοι επιθυμούν να συνεχίσουν την επιχείρηση λόγω κληρονομικής διαδοχής, τότε συστήνουν κοινωνία κληρονόμων και την ίδια ημερομηνία υποβολής της δήλωσης έναρξης της κοινωνίας κληρονόμων, υποβάλουν ταυτόχρονα και τη δήλωση διακοπής της επιχείρησης του κληρονομούμενου (έντυπο Δ211). Σ’ αυτήν την περίπτωση μαζί με το έντυπο Δ211 συνυποβάλλονται και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά μεταξύ αυτών υπεύθυνες δηλώσεις των κληρονόμων, πλην του υποβάλλοντος, με τις οποίες αποδέχονται τη συμμετοχή τους στην κοινωνία.

• Κοινωνία κληρονόμων

Όταν συστήνεται κοινωνία κληρονόμων, τότε οι κληρονόμοι συμμετέχουν σε αυτήν ανάλογα με το ποσοστό με το οποίο συμμετέχουν στην κληρονομιά. Αυτό σημαίνει ότι επωμίζονται τα έξοδα διαχείρισης και επωφελούνται από τα έσοδα, ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής τους.

Η κοινωνία κληρονόμων που ασκεί επιχείρηση αναγνωρίζεται ως νομική οντότητα, έχοντας όλες τις υποχρεώσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία (π.χ. έναρξη εργασιών, υποβολή φορολογικών δηλώσεων κλπ.).Οι κληρονόμοι είναι υπόχρεοι για την υποβολή κάθε είδους δήλωσης του κληρονομούμενου. Ενδεικτικά αναφέρουμε τη δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος για το εισόδημα που εισέπραξε έως την ημέρα θανάτου του, τη δήλωση Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) εάν ήταν υποκείμενος στον φόρο ή τη δήλωση Φόρου Μισθωτών Υπηρεσιών (ΦΜΥ) εφόσον υπάρχει η σχετική υποχρέωση κτλ.

Αποβιώσας μέλος εταιρίας

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν ο αποβιώσας φορολογούμενος είναι μέλος εταιρίας και ιδιαίτερα αν η εταιρία δεν είναι κεφαλαιουχική και αποτελείται μόνο από δυο εταίρους.

Στην περίπτωση που η εταιρία έχει την μορφή της Ο.Ε. , Ε.Ε. , Ε.Π.Ε και αποτελείται μόνο από δυο εταίρους, για να μην διαλυθεί η εταιρία θα πρέπει οι κληρονόμοι να προσχωρήσουν στην τροποποίηση του καταστατικού της , έστω και με την διανομή των εταιρικών μεριδίων, εξ αδιαθέτου.

Να θυμίσουμε ότι σύμφωνα με το  άρθρο 267 του Ν.4072/2012 ορίζεται ότι «Αν αποχωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο ένας ή περισσότεροι εταίροι και παραμείνει μόνο ένας εταίρος, η εταιρεία λύνεται, εφόσον μέσα σε τέσσερις μήνες δεν δημοσιευτεί στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.)η είσοδος νέου εταίρου.».

Θα πρέπει δηλαδή οι κληρονόμοι να αποδεχθούν  την κληρονομιά των υπολοίπων εταιρικών μεριδίων και να τα πουλήσουν ή να συνεχίσουν αυτοί σαν μέλη – εταίροι της εταιρίας.

Την λύση της εταιρείας ακολουθεί το στάδιο της εκκαθάρισης ,όπου οι πράξεις που διενεργούνται είναι μόνο για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης.

Σχετικά το άρθρο 268 «στάδιο εκκαθάρισης» του Ν.4072/2012.

Όταν γίνει η αποδοχή της κληρονομιάς, τότε θα πρέπει η εταιρία να προχωρήσει και πάλι στην τροποποίηση του καταστατικού, ώστε να εμφανιστούν τα πραγματικά εταιρικά μερίδια στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.), έστω και αν αυτά παραμείνουν στα ίδια ποσοστά με την εξ αδιαθέτου, τροποποίηση του καταστατικού, μιας και σε αυτό θα πρέπει να αναφερθούν τα σχετικά έγγραφα αποδοχής της κληρονομιάς.

Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνει ενημέρωση τόσο του μητρώου της εφορίας , όσο και άλλων οργανισμών όπως ο ΕΦΚΑ, το Μητρώο πραγματικών Δικαιούχων, οι τράπεζες κλπ. (Το Γ.Ε.ΜΗ θα έχει ενημερωθεί με την κατάθεση του τροποποιημένου καταστατικού).

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.