Βαθαίνει η αναταραχή στα ομόλογα διεθνώς καθώς οι επενδυτές πωλούν ομολογιακούς τίτλους, στέλνοντας το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων σε υψηλά επίπεδα δεκαετιών. Τα κύματα των πωλήσεων μεταφέρονται και στις χρηματιστηριακές αγορές προκαλώντας κραδασμούς.
Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομόλογου, που λειτουργεί ως δείκτης αναφοράς για το κόστος δανεισμού διεθνώς αλλά και για τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων, εκτοξεύτηκε στο 5,34% το υψηλότερο επίπεδο από το 2002. Η απόδοση του το τρίτο τρίμηνο του 2026 κατέγραψε τη μεγαλύτερη τριμηναία άνοδο του τρέχοντος αιώνα.
Στην Ιαπωνία, όπου ο πληθωρισμός εδραιώνεται μετά από μια πολυετή μάχη με τον αποπληθωρισμό, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κατέγραψαν ένα πρωτοφανές πέμπτο συνεχόμενο τρίμηνο διψήφιας ανόδου.
Οι αποδόσεις των 10ετών ιαπωνικών κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν κατά 0,04 ποσοστιαίες μονάδες στο 3,11%,κοντά στο υψηλό 30ετίας που είχε σημειωθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου.Οι πιέσεις στο ιαπωνικό δημόσιο χρέος ήταν «αδυσώπητες», δήλωσε στους FT ο Mitul Kotecha, επικεφαλής στρατηγικής συνάλλαγματος Ασίας και αναδυόμενων αγορών.
Στο 6% η απόδοση του 30ετούς βρετανικού
Στην Γηραιά Ήπειρο το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού του Ηνωμένου Βασιλείου άγγιξε το 6% για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες, καθιστώντας τη χώρα την πρώτη οικονομία της Ομάδας των Επτά (G7) που καταγράφει τόσο υψηλό επιτόκιο από την εποχή της κρίσης του ευρώ το 2012. Η απόδοση των 30ετών ομολόγων αυξήθηκε κατά έξι μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 6,01%.
Η τελευταία χώρα μέλος της G7 που κατέγραψε κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού πάνω του 6% ήταν η Ιταλία το 2012, όταν η ευρωζώνη βρισκόταν ακόμη αντιμέτωπη με κρίση δημόσιου χρέους και τραπεζική κρίση. Οι χρηματοοικονομικές πιέσεις και τα προγράμματα διάσωσης οδήγησαν τελικά την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε παρέμβαση για τη στήριξη του ευρώ.
Τα γαλλικά ομόλογα επίσης δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα. Οι αποδόσεις των 10ετών τίτλων ενισχύθηκαν κατά εννέα μονάδες βάσης, φθάνοντας στο 4,95%, ενώ το επιπλέον περιθώριο απόδοσης που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατήσουν τα γαλλικά ομόλογα —σε σύγκριση με τα ασφαλέστερα γερμανικά χρεόγραφα— αυξήθηκε κατά άλλες έξι μονάδες βάσης, στις 133 μονάδες βάσης.
Οι έντονες ανησυχίες για το μεγάλο έλλειμμα και την προοπτική των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους, οι οποίες θα φέρουν αντιμέτωπη την άκρα δεξιά με την άκρα αριστερά, έχουν καταστήσει τα γαλλικά ομόλογα λιγότερο ελκυστικά για τους επενδυτές.
Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις πλέον υπερχρεωμένες χώρες που έχουν υποστεί τις εντονότερες πιέσεις πωλήσεων. Η κυβέρνηση παρουσιάζει την Πέμπτη το νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό, ωστόσο ενδέχεται να δυσκολευτεί να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική έγκριση για μη δημοφιλή μέτρα λιτότητας.
«Τα γαλλικά κρατικά ομόλογα (OATs) δέχονται ισχυρές πιέσεις επειδή διανύουμε την περίοδο κατάρτισης του προϋπολογισμού και η κατάσταση είναι περίπλοκη» εξηγεί στο Reuters ο Tim Graf, επικεφαλής μακροοικονομικής στρατηγικής για την περιοχή EMEA στην State Street.
Το περιθώριο (spread) μεταξύ του κόστους δανεισμού της Γαλλίας και της Γερμανίας για τα 10ετή ομόλογα βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδό του από την εποχή της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης τη δεκαετία του 2010, ενώ το κόστος ασφάλισης του γαλλικού χρέους έναντι του κινδύνου αθέτησης πληρωμών (CDS) έχει φτάσει στο υψηλότερο σημείο του από το 2013.
Καμπανάκι για οικονομία και αγορές
Οι αποδόσεις, οι οποίες αυξάνονται όταν οι τιμές των ομολόγων υποχωρούν, έχουν εκτοξευτεί διεθνώς καθώς το εκρηκτικό κόστος της ενέργειας τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των κέντρων δεδομένων ενισχύει τις προσδοκίες για την οικονομική ανάπτυξη και αυξήσεις επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες.Επιπλέον
Τα υψηλότερα επιτόκια (σ.σ. αποδόσεις ομολόγων) αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις και τους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων, ενώ αναγκάζουν τις κυβερνήσεις να δαπανούν περισσότερα κεφάλαια για την εξυπηρέτηση των τόκων, αφήνοντας λιγότερους πόρους διαθέσιμους για άλλες δαπάνες.
«Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αποτελεί μια διαρθρωτική, μακροπρόθεσμη εξέλιξη», δήλωσε ο Steven Barrow της Standard Bank Advisory. «Αντιλαμβανόμαστε την άνοδο των αποδόσεων ως μια διαδικασία κατά την οποία οι χρηματοπιστωτικές αγορές αναζητούν τον δρόμο τους προς αυτή τη “νέα κανονικότητα”».
Σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, το κόστος των τόκων του χρέους ξεπέρασε τα 2 τρισ. δολάρια, ή το 3% του ΑΕΠ, πέρυσι, και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ, Στέφανο Σκαρπέτα, εκτιμά ότι οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξάνονται και γιατί υπάρχει η ανησυχία για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών με τον ΟΟΣΑ να προειδοποιεί για «όλο και πιο πιεστικές δημοσιονομικές προκλήσεις» που επηρεάζουν πολλά από τα μέλη του.
Η αδιάκοπη άνοδος των αποδόσεων, η οποία απειλεί να πιέσει περαιτέρω τα ήδη επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά, αρχίζει επίσης να πλήττει τις χρηματιστηριακές αγορές. Οι ευρωπαϊκές μετοχές δέχτηκαν ισχυρό πλήγμα, με τον δείκτη αναφοράς STOXX 600 να υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδό του από τον Ιούνιο και τις τραπεζικές μετοχές να καταγράφουν κατακόρυφη πτώση.
Ωστόσο, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) του δείκτη S&P 500 σημείωσαν οριακή άνοδο.
«Θα πρέπει να αναμένουμε πτώση στις τιμές και άλλων περιουσιακών στοιχείων» εκτιμά ο Andrew Lilley, επικεφαλής στρατηγικής για τα επιτόκια στην Barrenjoey του Σίδνεϊ. «Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο δικό τους γήπεδο».
Δεν φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ
Ανησυχητικό για τις κυβερνήσεις και τους άλλους δανειολήπτες είναι το γεγονός ότι ελάχιστα στοιχεία στον ορίζοντα υποδηλώνουν ανάσχεση της ανόδου των αποδόσεων.
Σύμφωνα με τον Graf τα στοιχεία της State Street δείχνουν ότι οι θεσμικοί επενδυτές τους τελευταίους 18 μήνες έχουν δείξει ελάχιστο ενδιαφέρον για την αγορά μακροπρόθεσμων ομολόγων.
Το Ινστιτούτο Διεθνών Χρηματοοικονομικών (IIF), με έδρα την Ουάσιγκτον, εκτίμησε πρόσφατα ότι κατά το περασμένο έτος, οι ανεπτυγμένες οικονομίες κατέβαλαν πάνω από 3,3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε τόκους μόνο για τα κρατικά ομόλογα που διαπραγματεύονται διεθνώς — ποσό μεγαλύτερο από τις εκτιμώμενες παγκόσμιες δαπάνες ύψους 2,6 τρισ. δολαρίων για την τεχνητή νοημοσύνη, 3,1 τρισ. δολαρίων για την άμυνα ή 2,3 τρισ. δολαρίων για την καθαρή ενέργεια.
Οι κεντρικές τράπεζες
Ο πληθωρισμός είναι ένα από τους σημαντικούς καταλύτες για την αγορά ομολόγων. «Έπειτα από χρόνια αποτυχίας στην επίτευξη του στόχου για τον πληθωρισμό, πολλές κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να δράσουν πιο αποφασιστικά για να αποκαταστήσουν την αξιοπιστία τους. Μέχρι να υλοποιηθεί αυτή η νομισματική σύσφιγξη, οι αγορές ομολόγων θα απαιτούν ένα ασφάλιστρο κινδύνου για τον μακροπρόθεσμο δανεισμό» εξηγεί στο Reuters o επικεφαλής οικονομολόγος της HSBC για την Ασία.
Οι traders έσπευσαν να αναθεωρήσουν τις προηγούμενες προσδοκίες τους για μειώσεις των επιτοκίων στις ΗΠΑ εντός του έτους. Μετά την αύξηση του περασμένου μήνα, αναμένουν πλέον τουλάχιστον τρεις ακόμη αυξήσεις από την Fed πριν από τα μέσα του 2027.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αυξήσει τα επιτόκια δύο φορές φέτος και οι αγορές προεξοφλούν τρεις επιπλέον αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης έως τα μέσα του 2027.
