Ευρωπαϊκές τράπεζες: Δάνεια και αυξανόμενοι κίνδυνοι

Με βάση τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, αναδεικνύονται διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών και κλάδων, ενώ κρίσιμο παραμένει το γεγονός ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι νέες επιτοκιακές πιέσεις μπορούν να επιβαρύνουν την πιστωτική ποιότητα το 2027.
Προφανώς, το ζητούμενο είναι ποιες τράπεζες μπορούν να διατηρήσουν τα κέρδη τους χωρίς σημαντική αύξηση προβλέψεων.

Καταρχάς, ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων στην ΕΕ διαμορφώθηκε στο 1,83% τον Ιούνιο, έναντι 1,82% στο τέλος του 2025 και 1,84% έναν χρόνο νωρίτερα.

Παραμένει επομένως κοντά στα επίπεδα που καταγράφονται από το 2022.

Η σταθερότητα αυτή, όμως, χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση, διότι το απόθεμα προβληματικών δανείων συνεχίζει να αυξάνεται, κυρίως λόγω της Γαλλίας, αλλά η παράλληλη διεύρυνση των συνολικών χορηγήσεων συγκρατεί τον δείκτη.

Ένας σταθερός λόγος προβληματικών προς συνολικά δάνεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περιορίζονται οι προβληματικές απαιτήσεις σε απόλυτα ποσά.

Η Γαλλία αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση σταδιακής επιδείνωσης. Ο συνολικός δείκτης αυξήθηκε στο 2,21%, από 2,09% τον Ιούνιο του 2025, ενώ στα επιχειρηματικά δάνεια έφθασε το 3,97%. Σ

Εξάλλου, η υποτονική κατανάλωση, η αύξηση της ανεργίας και οι δυσκολίες αναχρηματοδότησης στον κατασκευαστικό κλάδο επιβαρύνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Στη Γερμανία, ο συνολικός δείκτης παρέμεινε στο 1,60%, αλλά ο επιχειρηματικός ανήλθε στο 3,83%, με τα εμπορικά ακίνητα να αποτελούν βασική εστία πίεσης.

Η αντίθετη τάση καταγράφεται στην Ιταλία και στην Ισπανία, όπου οι πωλήσεις δανείων συνέβαλαν στην περαιτέρω εξυγίανση.

Ειδικότερα, στην Ιταλία, ο συνολικός δείκτης υποχώρησε στο 1,93%, από 2,26% έναν χρόνο νωρίτερα, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Ισπανία διαμορφώθηκε στο 2,44%, έναντι 2,56%. Η βελτίωση περιορίζει μια ιστορική απόκλιση μεταξύ ευρωπαϊκών τραπεζικών συστημάτων, αν και οι πωλήσεις χαρτοφυλακίων πρέπει να διακρίνονται από τη βελτίωση της δυνατότητας εξυπηρέτησης των δανείων από τους ίδιους τους οφειλέτες.

Για την Ελλάδα, τα στοιχεία δείχνουν συνολικό δείκτη 2,6%, έναντι 2,7% τον Ιούνιο του 2025 και 25,5% στο τέλος του 2020.

Η απόσταση από το παρελθόν είναι εντυπωσιακή και αποτυπώνει την έκταση της εξυγίανσης.

Ωστόσο, η σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δείχνει ότι παραμένει περιθώριο περαιτέρω σύγκλισης.

Στην Κύπρο ο δείκτης έχει περιοριστεί στο 0,8%, ενώ στη Μάλτα υποχώρησε στο 1,2%, από 1,8% έναν χρόνο νωρίτερα. Τα δεδομένα αφορούν το δείγμα τραπεζών της EBA και δεν ταυτίζονται απαραίτητα με το σύνολο κάθε εθνικού τραπεζικού συστήματος.

Θετικές ενδείξεις προσφέρουν οι δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης. Τα δάνεια Σταδίου 2 (loans with a significant increase in credit risk – SICR), στα οποία έχει αυξηθεί σημαντικά ο πιστωτικός κίνδυνος χωρίς να έχουν καταστεί κατ’ ανάγκη μη εξυπηρετούμενα, περιορίστηκαν στο 8,9%, από 9,4% έναν χρόνο νωρίτερα. Οι μεγαλύτερες βελτιώσεις σημειώθηκαν στην Αυστρία και στην Ιταλία. Στη Γερμανία, αντίθετα, ο δείκτης αυξήθηκε στο 15,3%, αισθητά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το μέσο κόστος κινδύνου περιορίστηκε οριακά στις 51 μονάδες βάσης, παραμένοντας πάνω από τον μέσο όρο των 48 μονάδων της περιόδου 2021–2025. Η εικόνα υποδηλώνει ότι οι τράπεζες εξακολουθούν να διατηρούν αυξημένες προβλέψεις απέναντι στην αβεβαιότητα. Η Scope επισημαίνει ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι επιτοκιακές πιέσεις του τρίτου τριμήνου δεν περιλαμβάνονται ακόμη στα στοιχεία Ιουνίου. Οι πιθανές συνέπειες αφορούν σε ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα, χαμηλότερη ζήτηση δανείων και δυσκολότερη αναχρηματοδότηση.

Η επενδυτική ανάγνωση παραμένει επιλεκτικά θετική. Η εξυγίανση των χαρτοφυλακίων προσφέρει ισχυρότερη βάση κερδοφορίας, αλλά η επόμενη περίοδος θα αναδείξει περισσότερο τις διαφορές μεταξύ τραπεζών. Η σύνθεση των χορηγήσεων, η έκθεση σε ευάλωτους κλάδους και η πορεία των δανείων Σταδίου 2 θα καθορίσουν πόσο διατηρήσιμα είναι τα σημερινά κέρδη και πόσο δικαιολογημένες οι χρηματιστηριακές αποτιμήσεις.

Ο Συμεών Μαυρουδής είναι Διαχειριστής Α/Κ και ιδιωτικών χαρτοφυλακίων στη Fast Finance ΑΕΠΕΥ