Αφενός, οι τεκτονικές αλλαγές στα ομόλογα αντανακλούν κυρίως τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη και όχι τις σπασμωδικές κινήσεις πανικού που παρατηρούνται σε περιόδους κρίσης.
Αφετέρου, υπάρχει ο κίνδυνος αυτές οι αναταράξεις να μεταμορφωθούν σε μια ευρύτερη κρίση στην Ευρώπη, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονο πολιτικό κατακερματισμό.
Οι αναταραχές στους δρόμους της Γαλλίας αποτελούν την πιο πρόσφατη ένδειξη των κινδύνων που περιμένουν τους εκλεγμένους ηγέτες, οι οποίοι επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τα διευρυνόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Το θέμα ότι οι ηγέτες αυτοί βρίσκονται εγκλωβισμένοι ανάμεσα στους ψηφοφόρους -οι οποίοι επιθυμούν τη διατήρηση των δημόσιων παροχών και των φορολογικών συντελεστών- και σε μια αγορά ομολόγων που αναπροσαρμόζει τα μακροπρόθεσμα επιτόκια σε υψηλότερα επίπεδα.
Άρα, η διατήρηση μεγάλων ελλειμμάτων θα συνεπάγεται όλο και μεγαλύτερο κόστος για την εξυπηρέτηση του χρέους, σημειώνει το Axios.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ακόμη και αυτή η σχετικά ομαλή, μέχρι στιγμής, ανατιμολόγηση ενέχει κινδύνους που ξεπερνούν την απλή αύξηση των στεγαστικών επιτοκίων ή του κόστους εταιρικού δανεισμού.
Ράλι στα ομόλογα σε πλαίσιο κατακερματισμού
Το πρωί της Τετάρτης, η αδυσώπητη ανοδική πορεία των αποδόσεων των ομολόγων συνεχίστηκε. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έκανε άλμα 0,18 της ποσοστιαίας μονάδας, φτάνοντας στο 4,93%.
Οι γαλλικές αποδόσεις σημειώνουν επίσης κατακόρυφη άνοδο σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης, ιδιαίτερα με τη Γερμανία. Πρόκειται για ένα φαινόμενο κατακερματισμού παρόμοιο με εκείνο που παρατηρήθηκε στην κρίση χρέους της Ευρωζώνης στις αρχές της δεκαετίας του 2010.
Ωστόσο, η Γαλλία δεν αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση. Οι αποδόσεις των βρετανικών 10ετών ομολόγων αυξήθηκαν κατά 0,12 της μονάδας, φτάνοντας στο 5,49%. Στις ΗΠΑ η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου ενισχύθηκε κατά 0,08 της μονάδας το πρωί της Τετάρτης, αγγίζοντας το 5,36%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2002.
Νέα δυναμική στις αγορές: AI και ελλείμματα
Οι μαζικές αυτές μεταβολές στα ομόλογα συμβαίνουν σε αγορές που αποτελούν το θεμέλιο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Δεν φαίνεται όμως να καθοδηγούνται από τη δυναμική μιας τυπικής κρίσης ή από αναγκαστικές πωλήσεις, που τροφοδότησαν την αστάθεια της αγοράς ομολόγων κατά την κρίση του 2008, την ξαφνική κατάρρευση του αμερικανικού ομολόγου το 2014 και την πανδημία του Μαρτίου 2020.
Αντίθετα, οι μεταβολές αυτές τροφοδοτούνται από την ανεξάντλητη ζήτηση κεφαλαίων από τους τεχνολογικούς κολοσσούς της τεχνητής νοημοσύνης και από τις κυβερνήσεις που καταγράφουν ελλείμματα, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας που εντείνουν τον πληθωριστικό κίνδυνο, αναφέρει το Axios.
Χωρίς κίνδυνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα
«Όταν εξετάζει κανείς τα απόλυτα επίπεδα των αποδόσεων ή/και τα spreads, μεγάλο μέρος αυτής της κίνησης παραμένει αρκετά ορθολογικό και εντός των ορίων μιας δίκαιης αποτίμησης», δηλώνει στο Axios ο Kunal Shah, συν-διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs International.
«Αυτή τη στιγμή, δεν θα έλεγα ότι βρισκόμαστε κοντά στο σημείο όπου αυτό θα αποτελούσε έναν ευρύτερο κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα».
Στη συνέχεια υπογράμμιζε: «Αυτό που μας έχουν δείξει οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη, ωστόσο, είναι ότι όταν προκύπτουν ευρύτερα ζητήματα μετάδοσης της κρίσης ή/και δυσλειτουργίας των αγορών, τότε είναι που μπορούν να αντιδράσουν γρήγορα».
Έπειτα πρόσθεσε: «Αν και η κίνηση στα περιθώρια αποδόσεων ήταν πολύ γρήγορη και απότομη, στο ευρύτερο πλαίσιο δεν βρισκόμαστε σε καμία περίπτωση κοντά στα επίπεδα που είχαμε φτάσει σε εκείνη την προηγούμενη ευρωπαϊκή κρίση».
«Οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες γίνονται πιο αυστηρές, αλλά και πάλι δεν θα έλεγα ότι έχει σημάνει “κόκκινος συναγερμός” σε τέτοιο βαθμό ώστε να απαιτείται ένας μηχανισμός στήριξης από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής», ανέφερε ο ίδιος.
Ομόλογα: Οι μεγάλες οικονομίες σε δημοσιονομικό αδιέξοδο
Αν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαθέτει πλέον πιο ισχυρά εργαλεία σε σχέση με το 2010 για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, δεν μπορεί ωστόσο να παρέμβει στα δομικά προβλήματα των κυβερνήσεων που δαπανούν συστηματικά πολύ περισσότερα από όσα εισπράττουν μέσω των φόρων.
Και ο παγκόσμιος χαρακτήρας της εκτόξευσης των αποδόσεων αναδεικνύει την κοινή δημοσιονομική πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες οικονομίες.
Στη Γαλλία, σημειώθηκαν βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία, καθώς εκπαιδευτικοί και φοιτητές διαμαρτύρονται για το προτεινόμενο πάγωμα των μισθών και τις περικοπές στη χρηματοδότηση των σχολείων.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κεντρική πολιτική αντιπαράθεση αφορά το μέλλον του μηχανισμού αναπροσαρμογής των συντάξεων – το λεγόμενο «triple lock»-, ο οποίος ουσιαστικά εγγυάται ότι το κόστος των συντάξεων θα αυξάνεται ταχύτερα από τη συνολική οικονομία.
Έπειτα, το Αποθεματικό Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης των ΗΠΑ βρίσκεται σε τροχιά εξάντλησης έως το 2032.
Και η προσαρμογή των επιτοκίων των τελευταίων εβδομάδων θα διογκώσει το ήδη επαχθές κόστος εξυπηρέτησης του χρέους για όλες τις ανεπτυγμένες χώρες.
Δυσκολεύει ο σχεδιασμός για τις επιχειρήσεις
Αυτές οι δυνάμεις μπορούν να προκαλέσουν αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις για το επιχειρείν, πέρα από τον αντίκτυπο στα ίδια τα επιτόκια. Ο Shah, για παράδειγμα, αναφέρει ότι η τάση των κυβερνήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου να μεταπηδούν από τον έναν προϋπολογισμό στον άλλον έχει καταστήσει δύσκολη τη λήψη μακροπρόθεσμων αποφάσεων από τις επιχειρήσεις.
«Ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε από αυτόν τον κύκλο, επειδή όλο αυτό πνίγει την εμπιστοσύνη και καθιστά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό εξαιρετικά δύσκολο», δηλώνει ο Shah.
