Ταχύτερη εφαρμογή των διεθνών δεσμεύσεων για τη βιοποικιλότητα ζήτησε ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), στο πλαίσιο της 17ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιοποικιλότητα (COP17).
«Δεν υπάρχει επισιτιστική ασφάλεια και διατροφή χωρίς βιοποικιλότητα, και δεν υπάρχει μέλλον χωρίς τον μετασχηματισμό των αγροδιατροφικών μας συστημάτων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γκόντφρεϊ Μαγκουένζι, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του FAO, τονίζοντας ότι η δέσμευση των χωρών είναι ισχυρή, αλλά «η εφαρμογή πρέπει τώρα να επιταχυνθεί».
Bρίσκεται σε εξέλιξη ή σχεδιάζεται δράση σε 13 χώρες, κινητοποιώντας περίπου 13,7 εκατ. δολάρια ΗΠΑ
Σύμφωνα με την τελευταία παγκόσμια ανάλυση του FAO σχεδόν τα δύο τρίτα – 63% των εθνικών στόχων και το 36% των δράσεων που αναλύθηκαν σχετίζονται με τα αγροδιατροφικά συστήματα.
Χρηματοδότηση της βιοποικιλότητας
Ο FAO το 2025 στήριξε περισσότερες από 65 χώρες στην επικαιροποίηση και εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών και σχεδίων δράσης τους για τη βιοποικιλότητα. Μέσω της Πρωτοβουλίας Στήριξης Agri-NBSAPs, βρίσκεται σε εξέλιξη ή σχεδιάζεται δράση σε 13 χώρες, κινητοποιώντας περίπου 13,7 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την ενίσχυση της πολιτικής συνοχής, της γνώσης και της εφαρμογής στο πεδίο.
Στις εργασίες, αναδείχτηκε ο ρόλος της χρηματοδότησης της βιοποικιλότητας. Μέσω προγραμμάτων και έργων που υποστηρίζονται από τον FAO, 91 χώρες έχουν εξασφαλίσει περισσότερα από 645 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε επιχορηγήσεις από το Παγκόσμιο Ταμείο Περιβάλλοντος (GEF) και 4,34 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε συγχρηματοδότηση. Μόνο το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αγροτικών Συστημάτων καλύπτει 32 χώρες με περισσότερα από 280 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε επιχορηγήσεις.
Επιτάχυνση της δράσης μέσω των αγροδιατροφικών συστημάτων
Η COP17 συγκέντρωσε εκπροσώπους των 196 Μερών της Σύμβασης για τη Βιοποικιλότητα (CBD) και ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών. Η Παγκόσμια Επανεξέταση, η οποία εξετάστηκε στη διάσκεψη, δείχνει πρωτοφανή δέσμευση στον σχεδιασμό για τη βιοποικιλότητα, αλλά διαπιστώνει ότι η εφαρμογή είναι πολύ αργή και ανεπαρκής για την επίτευξη των στόχων του 2030, εκτός εάν η δράση επιταχυνθεί ραγδαία.
Κατά τη διάρκεια της COP17, ο FAO εργάστηκε με τις χώρες και πολλούς εταίρους για να θέσει τα αγροδιατροφικά συστήματα στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων, συμπεριλαμβανομένων συζητήσεων για τη χρηματοδότηση της βιοποικιλότητας, την εφαρμογή των NBSAP, τα εθνικά συστήματα παρακολούθησης, την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, τους γενετικούς πόρους για τα τρόφιμα και τη γεωργία, τη βιώσιμη διαχείριση της άγριας ζωής, τη μείωση της ρύπανσης, τους δεσμούς μεταξύ βιοποικιλότητας και κλιματικής αλλαγής, και την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας στους τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας, της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.
Ο Μαγκουένζι υπογράμμισε επίσης την ανάγκη να βοηθηθούν οι χώρες ώστε να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της βιοποικιλότητας μέσω των αγροδιατροφικών συστημάτων.
Σχεδόν τα μισά έργα του χαρτοφυλακίου FAO-GEF σε περισσότερες από 140 χώρες επικεντρώνονται στη βιοποικιλότητα, βοηθώντας τις αγροτικές κοινότητες να υιοθετήσουν πρακτικές που αποφέρουν θετικά αποτελέσματα για τη βιοποικιλότητα, την επισιτιστική ασφάλεια και τα μέσα διαβίωσης.
Νέες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εφαρμογής
Ο Κόμβος Τεχνολογίας για την Παρακολούθηση της Βιοποικιλότητας του Ερεβάν (Yerevan Tech for Biodiversity Monitoring Hub), που εγκαινιάστηκε στις 27 Οκτωβρίου, συγκεντρώνει κάτω από μία πλατφόρμα όλους τους οργανισμούς που είναι υπεύθυνοι για τους 27 βασικούς δείκτες (headline indicators) του KMGBF. Θα βοηθήσει τις χώρες να βελτιώσουν τον τρόπο συλλογής, χρήσης και αναφοράς δεδομένων βιοποικιλότητας, συνδέοντάς τις με τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, τεχνολογίες και υποστήριξη από εταίρους.
Ο FAO λειτουργεί ως θεματοφύλακας ή οργανισμός διευκόλυνσης για 28 δείκτες του πλαισίου παρακολούθησης του KMGBF, συμπεριλαμβανομένων έξι βασικών δεικτών που καλύπτουν την αποκατάσταση, τη βιώσιμη αλιεία, τα φυτοφάρμακα, τη βιώσιμη γεωργία, τη βιώσιμη δασοκομία, καθώς και την αλλαγή χρήσης γης και τη γαιοκτησία στα παραδοσιακά εδάφη των Αυτόχθονων Λαών και των τοπικών κοινοτήτων.
Στοιχεία και εργαλεία για τη δράση των χωρών
Ο FAO έφερε στην COP17 νέα αποδεικτικά στοιχεία, δεδομένα και πρακτικά εργαλεία για να βοηθήσει τις χώρες να παρακολουθούν την πρόοδο και να εφαρμόσουν το Παγκόσμιο Πλαίσιο Βιοποικιλότητας μέσω των αγροδιατροφικών συστημάτων.
Η Παγκόσμια ανάλυση των Εθνικών Στρατηγικών και Σχεδίων Δράσης για τη Βιοποικιλότητα εξέτασε 78 αναθεωρημένα ή επικαιροποιημένα εθνικά σχέδια βιοποικιλότητας και σχεδόν 13.000 μεμονωμένες δράσεις. Οι χώρες υιοθετούν λύσεις σε ένα ευρύ φάσμα αγροδιατροφικών τομέων, από την αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών έως την προστασία της υδρόβιας βιοποικιλότητας και τη μείωση της γεωργικής ρύπανσης.
Η ανάλυση επεσήμανε επίσης μια βασική πρόκληση εφαρμογής: ενώ το 84% των εθνικών σχεδίων που εξετάστηκαν προσδιορίζουν χρηματοοικονομικές ανάγκες, μόνο το 44% τις ποσοτικοποιεί και μόλις το 19% περιλαμβάνει κοστολογημένες μεμονωμένες δράσεις σχετικές με τα αγροδιατροφικά συστήματα.
Παράλληλα με την ανάλυση, ο FAO παρουσίασε τον Πλοηγό Πολιτικής Αγροδιατροφής, Βιοποικιλότητας και Κλίματος (Agrifood, Biodiversity and Climate Policy Navigator), ένα διαδικτυακό εργαλείο που βοηθά τους χρήστες να συγκρίνουν τις εθνικές δεσμεύσεις για τη βιοποικιλότητα και το κλίμα και να εντοπίζουν πού οι δύο ατζέντες μπορούν να ενισχύσουν καλύτερα η μία την άλλη.
