Η κρίση που προκάλεσε ο COVID έθεσε τις σχέσεις μεταξύ πολιτών και κυβέρνησης καθώς και τα δημόσια οικονομικά υπό μεγάλη πίεση. Η παγκόσμια πανδημία ανέδειξε, μεταξύ άλλων, τη σημασία της εμπιστοσύνης των πολιτών στις κυβερνήσεις για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής ακόμη και κάτω από δύσκολες συνθήκες, καθώς και τη σημασία της λογοδοσίας των κυβερνητικών επιλογών αναφορικά με τη χρήση και τη διαχείριση των πόρων.

Η λογιστική ως μέσο απεικόνισης των επιπτώσεων των χρηματοοικονομικών συναλλαγών στη χρηματοοικονομική απόδοση και χρηματοοικονομική κατάσταση των δημοσίων φορέων παίζει σημαντικό ρόλο στη λογοδοσία. Μπορούν όμως οι πολίτες πραγματικά να κατανοήσουν τις λογιστικές πληροφορίες που παράγονται από τη κυβέρνηση αλλά και άλλους δημόσιους φορείς όπως είναι οι δήμοι; Παρόλο που εξασφαλίζεται η διαφάνεια μέσω της δημοσίευσης αυτών των καταστάσεων, είναι η μορφή των καταστάσεων αυτών τέτοια που να επιτρέπει στους πολίτες να αντιληφθούν την οικονομική κατάσταση των φορέων καθώς και την οικονομική τους απόδοση;

Η ανάγνωση των λογιστικών καταστάσεων απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και τεχνογνωσία που δεν διαθέτουν όλοι οι πολίτες. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα τα τελευταία χρόνια ένα σύνολο τοπικών κυβερνήσεων και δήμων στο εξωτερικό συντάσσει απλοποιημένες λογιστικές καταστάσεις (popular reports). Οι καταστάσεις αυτές παρουσιάζουν με εκλαϊκευμένο τρόπο βασικές οικονομικές πληροφορίες που αφορούν τα οικονομικά δεδομένα των δήμων με τρόπο απλό και κατανοητό για το μέσο πολίτη. Με τη χρήση γραφημάτων και πινάκων οι καταστάσεις επικεντρώνεται συνοπτικά σε βασικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες. Ωστόσο ακόμα και αυτή η μορφή παρουσίασης της χρηματοοικονομικής πληροφορίας δεν φαίνεται να προσελκύει ιδιαίτερα τους πολίτες.

Η χρήση της τεχνολογίας και του internet σε συνδυασμό με τις απλοποιημένες λογιστικές καταστάσεις ίσως θα μπορούσε να αυξήσει το ενδιαφέρον των πολιτών. Σε μια έρευνα που έγινε στην Ελλάδα το 2016 (1) και στην οποία συμμετείχαν 165 άτομα, πολίτες κλήθηκαν να αξιολογήσουν απλοποιημένες λογιστικές καταστάσεις που παρουσιάζονταν υπό τη μορφή αρχείου pdf

(Παράδειγμα 1)

ενός βιβλίου με κινητές σελίδες (flipping book)

(Παράδειγμα 2)

ή δυναμικής ιστοσελίδας

(Παράδειγμα 3)

που επέτρεπε παρουσίαση συνοπτικών πληροφοριών που αναλύονταν σε μεγαλύτερο βαθμό στην περίπτωση που ο χρήσης έκανε σχετική αναζήτηση, σε όρους πληρότητας και σαφήνειας των πληροφοριών, οπτικής παρουσίασης, πλοήγησης και ευκολίας χρήσης. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι οι ερωτώμενοι προτιμούσαν τη δυναμική ιστοσελίδα από τις άλλες μορφές παρουσίασης.

Το συμπέρασμα αυτό ανοίγει το δρόμο στην παρουσίαση πληροφοριών απλοποιημένων λογιστικών καταστάσεων σε δυναμικές ιστοσελίδες με στόχο την μεγαλύτερη προσέλκυση του ενδιαφέροντος των πολιτών γεγονός που αναμένεται να έχει οφέλη τόσο σε θέματα δημοκρατικής συμμετοχής όσο και λογοδοσίας των δημοσίων φορέων. Εάν μάλιστα σε αυτές τις καταστάσεις περιληφθούν και μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες όπως αυτές που αφορούν τους Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης οι πολίτες θα μπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση σε χρήσιμη και κατανοητή πληροφορία με φιλικό τρόπο για το χρήστη. Τέτοιες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στη δημοσιονομική διαχείριση και να τους παρακινήσουν να κινητοποιηθούν προκειμένου να παρακολουθούν αποτελεσματικά και να συμμετέχουν στη δημόσια διοίκηση προς την επίτευξη ενός βιώσιμου μέλλοντος.

(1) Cohen, S. X. Mamakou and S. Karatzimas, (2017), “IT- enhanced popular reports: Analysing citizens preferences”, Government Information Quarterly, Vol. 34, Iss. 2, pp. 283-295.

* Η Σάνδρα Κοέν είναι καθηγήτρια Λογιστικής στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

* Η Ξένια Μαμάκου είναι ΕΔΙΠ στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

* Ο Σωτήρης Καρατζήμας είναι επίκουρος καθηγητής Λογιστικής στο Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Παράδειγμα1: Αρχείο pdf.

Παράδειγμα 2: Flipping book

Παράδειγμα 3: Δυναμική ιστοσελίδα

Latest News

Πρόσφατα Άρθρα Academia
Η Τεχνολογική και η Χρηματοοικονομική Καινοτομία είναι Κοινωνικά Χρήσιμη;
Academia |

Η Τεχνολογική και η Χρηματοοικονομική Καινοτομία είναι Κοινωνικά Χρήσιμη;

H καινοτομία των χρηματοοικονομικών αγορών δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε βάρος της δημοκρατίας, των κανόνων διαφάνειας ή ακόμη και να οργανώσει απάτη ή φοροδιαφυγή. Το ερώτημα είναι πώς να το επιτύχεις αυτό χωρίς να έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα στην καινοτομία

Μαθήματα καινοτομίας από την πανδημία
Academia |

Μαθήματα καινοτομίας από την πανδημία

Το μεγαλύτερο ίσως μάθημα από την πανδημία είναι η ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν εμβόλια κατά της COVID-19. Συνήθως η συνολική διαδικασία για να δημιουργηθεί και να φτάσει στην αγορά ένα εμβόλιο διαρκεί τουλάχιστον δέκα χρόνια

Νόμπελ Οικονομικών – Οικονομική επιστήμη προσανατολισμένη προς την κοινωνία
Academia |

Νόμπελ Οικονομικών: Οικονομική επιστήμη προσανατολισμένη στην κοινωνία

Οι υποθέσεις της συμβατικής οικονομικής θεωρίας, της οποίας οι αδυναμίες ήτο γνωστές και προϊόν θεωρητικών διαφωνιών ανάμεσα στους οικονομολόγους για χρόνια, χάνουν σταδιακά την αίγλη τους και υπάρχει σαφής ανάγκη αντικατάστασής τους στα πλαίσια περισσότερο ρεαλιστικών υποθέσεων

Δημιουργία της Επιχειρηματικής Ηθικής και ο Ηθικός Κίνδυνος
Academia |

Δημιουργία της Επιχειρηματικής Ηθικής και ο Ηθικός Κίνδυνος

Το καλό μάνατζμεντ της ηθικής διάστασης μιας επιχείρησης στηρίζεται πρώτα από όλα στην ικανότητά της να καθιερώσει το σύστημα αξιών που μοιράζονται οι στρατηγικοί ενδιαφερόμενοι φορείς της, στη συνέχεια στην υιοθέτηση μιας οργανωτικής κουλτούρας που προάγει τη συμπεριφορά σύμφωνα με αυτό το σύστημα αξιών

Ο δρόμος για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ  περνά μέσα από την Κοινωνία των Πολιτών
Academia |

Ο δρόμος για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ περνά μέσα από την Κοινωνία των Πολιτών

Οι πολιτικές και οι οικονομικές συνθήκες στη διάρκεια της πανδημίας επιδείνωσαν ακόμη περισσότερο την κατάσταση, προκαλώντας δημοκρατικό έλλειμα διακυβέρνησης με αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση του κοινωνικού διαλόγου.

Πληροφόρηση για το διανοητικό κεφάλαιο των Πανεπιστημίων στις ιστοσελίδες τους
Academia |

Η εξωστρέφεια των Πανεπιστημίων συμβάλλει στην υψηλή αξιολόγησή τους

Τα πανεπιστήμια θα μπορούσαν να παρουσιάζουν πιο εντατικά πληροφορίες για το διανοητικό τους κεφάλαιο στις ιστοσελίδες τους προκειμένου να ανταγωνιστούν διεθνώς για την προσέλκυση φοιτητών και ερευνητών