Fed: Τι κρύβεται πίσω από την ποινική έρευνα για τον Τζερόμ Πάουελ

«Πρόσχημα» για τον περιορισμό της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας αποτελεί η έρευνα σχετικά με την ανακαίνιση της έδρας της τράπεζας, ύψους 2,5 δισ. δολαρίων, δήλωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με ποινική έρευνα σχετικά με έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στο κεντρικό κτήριο της Fed.

Ο Τραμπ απείλησε ήδη από τον περασμένο μήνα να μηνύσει τον Πάουελ για «ανικανότητα» σε σχέση με την ανακαίνιση

Όλα δείχνουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τις επιθέσεις της κατά του θεσμού, οπως εκτιμούν οι Financial Times,  σε ένα ακόμα κεφάλαιο αντιπαράθεσης με φόντο τον έλεγχο της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ και την πολιτική της όσον αφορά στα επιτόκια.

Η τιμή του χρυσού έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τη Δευτέρα και το δολάριο ΗΠΑ υποχώρησε, καθώς οι επενδυτές θεώρησαν την έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης ως δραματική κλιμάκωση της μάχης για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ. Σε μια άνευ προηγουμένου δήλωση, ο Πάουελ χαρακτήρισε χωρίς περιστροφές τις απειλές για το έργο ως «πρόσχημα», επισημαίνοντας αντίθετα την επιθυμία της κυβέρνησης να δει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια στο 1%.

Τι οδηγεί την έρευνα

Ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίζεται ότι δεν έχει καμία ανάμειξη στην έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Ωστόσο, η κυβέρνησή του χρησιμοποιεί εδώ και μήνες το έργο ανακαίνισης ως μέσο για να επιτεθεί στον Πάουελ. Οι σύμμαχοι του προέδρου έχουν κατηγορήσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα ότι παραπλάνησε το Κογκρέσο σχετικά με ένα έργο ανακαίνισης που εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, αλλά τώρα έχει υπερβεί τον προϋπολογισμό κατά 700 εκατομμύρια δολάρια.

Ο Τραμπ απείλησε επίσης τον περασμένο μήνα να μηνύσει τον Πάουελ για «ανικανότητα» σε σχέση με την ανακαίνιση. Ο Ράσελ Βοτ, διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, έχει στο παρελθόν συγκρίνει το έργο με την κατασκευή του Παλατιού των Βερσαλλιών στη Γαλλία και χαρακτήρισε τις υπερβάσεις του κόστους ως «εξωφρενικές». Έχει επίσης επιτεθεί στον Πάουελ για «σοβαρή» κακοδιαχείριση της ανακαίνισης.

Η δήλωση του Πάουελ την Κυριακή ήταν η πρώτη φορά που αναφέρθηκε άμεσα στις προσπάθειες του Τραμπ να περιορίσει την ανεξαρτησία της Fed να καθορίζει τα επιτόκια χωρίς πολιτική παρέμβαση. «Κανείς — και σίγουρα όχι ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας — δεν είναι υπεράνω του νόμου. Αλλά αυτή η άνευ προηγουμένου ενέργεια πρέπει να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο των απειλών και της συνεχιζόμενης πίεσης από την κυβέρνηση», υποστήριξε.

Γιατί συνέβη αυτό τώρα

Εκ πρώτης όψεως, όπως εκτιμούν οι FT, η χρονική στιγμή της έρευνας του Υπουργείου Δικαιοσύνης φαίνεται περίεργη. Η δεύτερη θητεία του Πάουελ ως προέδρου της Fed λήγει τον Μάιο. Ωστόσο, η έρευνα είναι πιθανό να θεωρηθεί ως προειδοποιητικό μήνυμα προς όποιον επιλέξει ο Τραμπ για να τον διαδεχθεί στο ρόλο του πιο σημαντικού κεντρικού τραπεζίτη στον κόσμο. Η ανακοίνωση αναμένεται αργότερα αυτό το μήνα. Οι σύμμαχοι του προέδρου ενδέχεται επίσης να έχουν αποφασίσει να δράσουν τώρα για να αναγκάσουν τον Πάουελ να παραιτηθεί από τη θέση του διοικητικού συμβούλου της Fed αργότερα φέτος. Ακόμη και μετά τη λήξη της θητείας του ως προέδρου της Fed, ο Πάουελ έχει το δικαίωμα να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας μέχρι τον Ιανουάριο του 2028. Δεν έχει ακόμη δηλώσει αν θα ασκήσει αυτό το δικαίωμα.

Ενώ η ευρύτερη Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς, στην οποία συμμετέχουν οι 12 επικεφαλής των περιφερειακών ομοσπονδιακών τραπεζών, καθορίζει τα επιτόκια, το διοικητικό συμβούλιο κατευθύνει τη συζήτηση. Οι διοικητές του διοικητικού συμβουλίου έχουν επίσης την εξουσία να αναγκάσουν τους επικεφαλής των περιφερειακών ομοσπονδιακών τραπεζών να παραιτηθούν, καθώς και να αναλάβουν την ευθύνη για τη διακυβέρνηση της κεντρικής τράπεζας.

Η κυβέρνηση δεν έχει επίσης καταφέρει μέχρι στιγμής να απομακρύνει τους διοικητές της Fed με άλλα μέσα. Πέρυσι, ο Τραμπ προσπάθησε να απολύσει τη Λίζα Κουκ με την κατηγορία μιας απάτης για τραπεζική υποθήκη, υποστηρίζοντας ότι αυτό συνιστούσε «αιτία», ένας νομικός όρος που συνήθως ερμηνεύεται ως σοβαρή παράβαση καθήκοντος. Η Κουκ, η οποία αρνήθηκε τις κατηγορίες, έλαβε από το Ανώτατο Δικαστήριο το δικαίωμα να παραμείνει στη Fed, ενώ η υπόθεσή της εναντίον του προέδρου βρίσκεται σε εξέλιξη. Το Ανώτατο Δικαστήριο αναμένεται να εκδικάσει την υπόθεση αργότερα αυτό το μήνα. Εάν ο Πάουελ αποχωρήσει, οι διορισμένοι από τον πρόεδρο θα έχουν τον έλεγχο του επταμελούς διοικητικού συμβουλίου.

Πώς θα αντιδράσει το Κογκρέσο

Αυτό είναι ένα βασικό ερώτημα, δεδομένου ότι η Γερουσία έχει την εξουσία να αποφασίσει εάν θα επικυρωθούν οι υποψηφιότητες του διαδόχου του Τραμπ ως προέδρου της Fed και των άλλων διοικητών. Η έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης έρχεται σε μια στιγμή που ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί δείχνουν αυξημένη προθυμία να αψηφήσουν τον πρόεδρο — για παράδειγμα, την περασμένη εβδομάδα σχετικά με την παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα. Ο Thom Tillis, Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Βόρειας Καρολίνας που έχει διαφωνήσει με τον Tραμπ στο παρελθόν, δήλωσε μετά την είδηση ότι η Fed έλαβε κλήσεις από το μεγάλο ορκωτό δικαστήριο ότι θα αντιταχθεί στην επιβεβαίωση οποιουδήποτε υποψηφίου της Fed, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, έως ότου επιλυθεί το νομικό ζήτημα.

Επανέλαβε τα λόγια του Πάουελ, λέγοντας ότι διακυβεύεται η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας — η οποία θεωρείται ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ και της δύναμης των χρηματοπιστωτικών αγορών της χώρας. «Αν υπήρχε ακόμα κάποια αμφιβολία για το αν οι σύμβουλοι της κυβέρνησης Τραμπ πιέζουν ενεργά για τον τερματισμό της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, τώρα πια δεν πρέπει να υπάρχει καμία. Τώρα πια είναι η ανεξαρτησία και η αξιοπιστία του Υπουργείου Δικαιοσύνης που τίθενται υπό αμφισβήτηση».  Αν και άλλοι μοιράζονται τις απόψεις του, αυτό θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο πλήγμα για τις προσπάθειες του Τραμπ να τοποθετήσει έναν σύμμαχό του στη θέση του προέδρου της Fed. Ο οικονομολόγος του Λευκού Οίκου Στίβεν Μιράν πέρασε με διαφορά μόλις μιας ψήφου όταν επιβεβαιώθηκε ως κυβερνήτης πέρυσι.

Οι Δημοκρατικοί ήδη διαμαρτύρονται έντονα για την έρευνα. Η Ελίζαμπεθ Γουόρεν, η κορυφαία Δημοκρατική στην επιτροπή τραπεζικών υποθέσεων της Γερουσίας, χαρακτήρισε τον Τραμπ «wannabe» δικτάτορα, το βράδυ της Κυριακής.

Γιατί το έργο ανακαίνισης βρέθηκε στο στόχαστρο

Ο Vought, στενός σύμμαχος του προέδρου, ισχυρίζεται ότι η ανακαίνιση του κτιρίου Marriner S Eccles της Fed και του γειτονικού κτιρίου Constitution Avenue του 1951 είναι χαρακτηριστική, όπως ισχυρίζονται ο ίδιος και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης, της έλλειψης εποπτείας στην κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ.

Ο Vought έχει δηλώσει ότι ακόμη και το «δεύτερο κτίριο» της Fed, το William McChesney Martin Jr Building, που βρίσκεται απέναντι από το Eccles Building, είναι «ένα παλάτι».

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι πρέπει να διεξαχθεί επανεξέταση της απόφασης για την υλοποίηση του έργου και ζήτησε τη διερεύνηση του «συνόλου του θεσμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας».

Ο Πάουελ προσπάθησε να περιορίσει τις δαπάνες καταργώντας ορισμένα από τα πιο πολυτελή στοιχεία των αρχικών σχεδίων, δηλώνοντας στο Κογκρέσο τον περασμένο Ιούνιο ότι τα υδάτινα στοιχεία, οι κυψέλες μελισσών και τα roof gardens είχαν καταργηθεί. Η έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης φαίνεται να επικεντρώνεται στο αν ο Πάουελ παραποίησε τα γεγονότα στους νομοθέτες όταν περιέγραψε αυτές τις αλλαγές.

Ωστόσο, πολλοί παρατηρητές της Fed συμμερίζονται την άποψη του Πάουελ ότι η αντίρρηση στο έργο ανακαίνισης είναι ένα πρόσχημα για να δοθεί στον πρόεδρο μεγαλύτερος έλεγχος επί των επιτοκίων.

«Η ουσία είναι λιγότερο σημαντική από το γεγονός ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης του Τραμπ προχωρά σε αυτή την ενέργεια», δήλωσε ο Derek Tang της ερευνητικής εταιρείας LH Meyer.