Ofcom: Ανησυχία για τον ρόλο των αλγορίθμων στη ριζοσπαστικοποίηση της Gen Z

Για δεκαετίες, το διαδίκτυο παρουσιαζόταν ως μια υπόσχεση προόδου: απεριόριστη πληροφορία, ελεύθερη έκφραση, διαρκής σύνδεση. Ένας χώρος που θα έκανε τον κόσμο πιο ανοιχτό, πιο δημοκρατικό, πιο ενημερωμένο. Σήμερα, όμως, αυτή η αφήγηση αρχίζει να ξεθωριάζει. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι και ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές μοιάζουν να αμφισβητούν όχι μόνο το πόσο χρήσιμο είναι το ίντερνετ, αλλά και το αν τους κάνει τελικά καλό.

Οι νέες μετρήσεις καταγράφουν μια σιωπηλή αλλά βαθιά μετατόπιση: περισσότερος χρόνος online, λιγότερη εμπιστοσύνη, λιγότερη αισιοδοξία για τον ψηφιακό κόσμο.

Σύμφωνα με νέα έρευνα της Ofcom, οι ηλικίες 18-34 εμφανίζονται ολοένα και πιο απογοητευμένες από το διαδίκτυο, θεωρώντας ότι βλάπτει τόσο την ψυχική τους υγεία όσο και την κοινωνία συνολικά. Φαίνεται μάλιστα ότι οι νέοι είναι λιγότερο ενθουσιώδεις απέναντι στο ίντερνετ και τις ευρύτερες συνέπειές του σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες γενιές.

Η έρευνα δείχνει ότι μόνο το ένα τρίτο των ερωτηθέντων πιστεύει πως το διαδίκτυο είναι «καλό» για τον κόσμο, ποσοστό μειωμένο από το 42% την προηγούμενη χρονιά. Αν και η θετική στάση μειώθηκε και στις μεγαλύτερες ηλικίες, η πτώση ήταν πολύ πιο ήπια. Αντίθετα, οι άνω των 55 εμφανίζονται συνολικά πιο θετικοί απέναντι στο διαδίκτυο από τη Gen Z.

Το 35% των ατόμων ηλικίας 18-34 διαφωνεί με την άποψη ότι το διαδίκτυο βοηθά την ψυχική του υγεία, ποσοστό αυξημένο κατά 7% σε σχέση με το 2024. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει μια βαθύτερη και επιδεινούμενη αποξένωση των νέων από τον ψηφιακό κόσμο.

Το 35% των ατόμων ηλικίας 18-34 διαφωνεί με την άποψη ότι το διαδίκτυο βοηθά την ψυχική του υγεία.

Η Ofcom ρώτησε 7.340 ενήλικες διαφορετικών ηλικιών για τη σχέση τους με το διαδίκτυο, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης Annual Online Nation. Στόχος της είναι να κατανοήσει καλύτερα πώς χρησιμοποιούμε τις ψηφιακές πλατφόρμες στην καθημερινότητά μας και πώς αυτές διαμορφώνουν την αντίληψή μας για την κοινωνία.

Παρά τη γενικευμένη δυσαρέσκεια, ο χρόνος που περνάμε online συνεχίζει να αυξάνεται. Η Gen Z περνά κατά μέσο όρο 6 ώρες και 20 λεπτά την ημέρα στο διαδίκτυο μέσω προσωπικών συσκευών, όπως κινητά και tablets, όταν ο συνολικός μέσος όρος είναι 4 ώρες και 30 λεπτά. Σημειώνεται ότι σε αυτά τα νούμερα δεν περιλαμβάνεται ο χρόνος οθόνης για επαγγελματική χρήση.

Τι μπορεί να εξηγεί αυτή την αλλαγή στάσης; Ένας βασικός λόγος είναι η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και του αυτόματα παραγόμενου οπτικού περιεχομένου, που καθιστά όλο και δυσκολότερο να ξεχωρίσουμε τι είναι αληθινό και τι όχι. Χωρίς αξιόπιστους τρόπους πιστοποίησης της πληροφορίας στα social media, η δυνατότητα του διαδικτύου να ενημερώνει ουσιαστικά υπονομεύεται.

Παράλληλα, εντείνεται η συζήτηση γύρω από τα echo chambers και τα τοξικά online φόρουμ, με το φαινόμενο της «manosphere» να προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι το διαδίκτυο και τα social media ωθούν πολλούς νέους προς πιο ακραίες πολιτικές ή κοινωνικές στάσεις, βαθαίνοντας τις έμφυλες αντιθέσεις και ενισχύοντας αισθήματα δυσφορίας.

Καθώς η σχέση μας με τον ψηφιακό κόσμο εξελίσσεται, κυριαρχεί η αίσθηση ότι το διαδίκτυο έχει γίνει πιο χαοτικό και λιγότερο χρήσιμο. Η Gen Z είναι πιο εκτεθειμένη σε αλγοριθμικό περιεχόμενο και ατελείωτο doom scrolling από ό,τι οι γονείς της, γεγονός που αυξάνει την έκθεση σε επιβλαβείς ιδέες, σωματική δυσμορφία, παραπληροφόρηση ή και εξτρεμισμό.

Μήπως οι «χρυσές εποχές» ενός ελεύθερου, ανοιχτού διαδικτύου έχουν περάσει; Τα στοιχεία δείχνουν πως ίσως ναι – ακόμη κι αν ο χρόνος μπροστά στις οθόνες συνεχίζει να εκτοξεύεται. Ίσως, τελικά, να χρειάζεται να αφήνουμε το κινητό λίγο πιο συχνά στην άκρη και να επιστρέφουμε, κυριολεκτικά, στο έδαφος.

Εδώ ολόκληρη η έρευνα.

Πηγή: in.gr