Η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται σε νευρική κρίση καθώς οι θαλάσσιες οδοί του Περσικού Κόλπου έχουν ουσιαστικά παγώσει. Με τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται και δεξαμενόπλοια να παραμένουν αγκυροβολημένα, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο με ένα φιλόδοξο οικονομικό σχέδιο.
Ο στόχος; Να επαναφέρει τη ροή του πετρελαίου στο κρίσιμο πέρασμα των Στενών του Ορμούζ.
Οι ΗΠΑ προτείνουν ασφαλιστική «ομπρέλα» 20 δισ. δολαρίων
Σύμφωνα με το CNBC, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ένα τεράστιο πρόγραμμα αντασφάλισης ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για δεξαμενόπλοια και άλλα εμπορικά πλοία που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο. Το σχέδιο έχει ως βασικό στόχο να καθησυχάσει τις ναυτιλιακές εταιρείες που αποφεύγουν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ λόγω των αυξημένων κινδύνων από τον πόλεμο με το Ιράν.
Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί από την U.S. International Development Finance Corporation, η οποία θα καλύπτει πιθανές ζημιές ή απώλειες πλοίων μέχρι το συνολικό όριο των 20 δισ. δολαρίων, με κυλιόμενο μηχανισμό. Στην εφαρμογή του σχεδίου συνεργάζονται στενά τόσο το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών όσο και η στρατιωτική διοίκηση United States Central Command.
Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, η οικονομική αυτή ασπίδα θα μπορούσε να ενθαρρύνει τα πλοία να επιστρέψουν σε ένα πέρασμα που θεωρείται ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της ενεργειακής κρίσης
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο. Περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που καταναλώνεται διεθνώς μεταφέρεται μέσω αυτού του στενού θαλάσσιου περάσματος.
Παράλληλα, από εκεί διέρχεται και σχεδόν το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Όταν η κυκλοφορία σταματά, οι επιπτώσεις γίνονται άμεσα αισθητές σε αγορές, οικονομίες και τιμές καυσίμων.
Η κλιμάκωση της στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή. Μετά από αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά ιρανικών στόχων, αρκετά δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί επιθέσεις, προκαλώντας φόβο στον ναυτιλιακό κλάδο.
Ράλι στις τιμές του πετρελαίου
Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη πυροδοτήσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι τιμές του αμερικανικού αργού πετρελαίου εκτινάχθηκαν πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 12% μέσα σε μία ημέρα.
Παράλληλα, ορισμένα κράτη του Περσικού Κόλπου έχουν αρχίσει να περιορίζουν την παραγωγή τους, καθώς αδυνατούν να εξάγουν το πετρέλαιο που αντλούν όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν πρακτικά κλειστά.
Η αναστάτωση έχει προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα και στα χρηματιστήρια, με τις ενεργειακές εταιρείες και τις μεταφορές να βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Οι φόβοι των ναυτιλιακών εταιρειών
Παρά το οικονομικό κίνητρο της αμερικανικής πρωτοβουλίας, αναλυτές επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα η ασφάλιση. Οι ιδιοκτήτες πλοίων ανησυχούν κυρίως για την ασφάλεια των πληρωμάτων και των πλοίων τους.
Σύμφωνα με ειδικούς της ναυλαγοράς, πολλά δεξαμενόπλοια παραμένουν αγκυροβολημένα περιμένοντας σαφή βελτίωση της στρατιωτικής κατάστασης στην περιοχή πριν επιχειρήσουν να διασχίσουν το επικίνδυνο πέρασμα.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, για να επιστρέψει η κανονικότητα στις μεταφορές πετρελαίου, θα πρέπει να υπάρξει η αίσθηση ότι η στρατιωτική ικανότητα του Ιράν να συνεχίσει τις επιθέσεις έχει μειωθεί σημαντικά.
