Τα πλαφόν στις τιμές στα βενζινάδικα είναι ένας άσχημος τρόπος αντιμετώπισης του ενεργειακού σοκ διατείνονται οι περισσότερες πετρελαϊκές εταιρείες, αλλά υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση: η γαλλική TotalEnergies.
Η εταιρεία έχει θέσει ανώτατο όριο τιμών στα 3.300 βενζινάδικά της σε όλη τη Γαλλία και δεσμεύτηκε να συνεχίσει να το κάνει για όσο διαρκεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Είναι η μόνη δυτική πετρελαϊκή εταιρεία που περιορίζει οικειοθελώς τις τιμές των καυσίμων, σημειώνει η Wall Street Journal.
Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει την απειλή μαζικών διαμαρτυριών που μπορούν να οδηγήσουν τη Γαλλία σε ακινητοποίηση και σε επιθέσεις εναντίον εταιρειών που η κοινή γνώμη βλέπει αρνητικά. Οι δυσαρεστημένοι Γάλλοι οδηγοί έχουν αποδειχθεί μια ανατρεπτική δύναμη στη πρόσφατη ιστορία. Ενδεικτικό είναι το κίνημα των κίτρινων γιλέκων, που ξεκίνησε ως αντίδραση σε μια προτεινόμενη αύξηση του φόρου καυσίμων.
Τα αυξανόμενα κέρδη της TotalEnergies -αυξημένα κατά 51% στα 5,8 δισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο τρίμηνο- έχουν στοχοποιήσει την εταιρεία, τροφοδοτώντας τις απαιτήσεις για έναν έκτακτο φόρο στις επιχειρήσεις που επωφελούνται από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου.
Μέχρι στιγμής, τα ανώτατα όρια τιμών έχουν βοηθήσει στη διατήρηση της κοινωνικής ειρήνης στη Γαλλία.
«Το κάνουμε επειδή είμαστε Γάλλοι. Είμαστε αρκετά πατριώτες από αυτή την άποψη», δήλωσε πρόσφατα ο Διευθύνων Σύμβουλος Πατρίκ Πουγιανέ στα γαλλικά μέσα ενημέρωσης, πριν προσθέσει: «Πρέπει να είμαστε πολύ σαφείς: Εάν υπάρχει ένας απροσδόκητος φόρος στα διυλιστήρια, δεν μπορούμε να διατηρήσουμε τα ανώτατα όρια στα πρατήριά μας στη Γαλλία». Η TotalEnergies χρεώνει 1,99 ευρώ το λίτρο για βενζίνη.
Είναι κακό πράγμα τα πλαφόν στις τιμές;
Οι αμερικανικοί πετρελαϊκοί γίγαντες Exxon Mobil και Chevron έχουν αντιμετωπίσει σε μεγάλο βαθμό την πίεση για την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου από την έναρξη του πολέμου. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει επιδείξει αυστηρότητα στον κλάδο, στοχεύοντας αντίθετα στη μείωση των τιμών με μια σειρά από φιλικά προς τον κλάδο μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής του ομοσπονδιακού φόρου βενζίνης.
Στελέχη και οικονομολόγοι του πετρελαϊκού κλάδου λένε ότι τα ανώτατα όρια τιμών είναι αντιπαραγωγικά επειδή αμβλύνουν τα σήματα της αγοράς, τα οποία θα ενθάρρυναν την παραγωγή νέων καυσίμων και θα περιόριζαν την κατανάλωση.
«Πιστεύουμε ακράδαντα ότι στο τέλος της ημέρας, για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε αυτό που αποτελεί διαταραχή της προσφοράς, χρειαζόμαστε σήματα ζήτησης», δήλωσε στην Journal ο Διευθύνων Σύμβουλος της Shell, Γαέλ Σαγουάν. «Αν δεν το διαχειριστούμε με αυτόν τον τρόπο, αυτό που θα έχουμε είναι σημαντικές προκλήσεις μακροπρόθεσμα».
Η TotalEnergies αγνοεί την συμβατική σοφία κατά των ανώτατων ορίων τιμών για αρκετά χρόνια. Ο μεγαλύτερος φορέας εκμετάλλευσης βενζινάδικων της Γαλλίας επέβαλε ανώτατο όριο στις τιμές στα πρατήρια καυσίμων από το 2023, όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία και η επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας μετά τα lockdown της Covid-19 οδήγησαν τις τιμές της ενέργειας στα ύψη. Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η εταιρεία αύξησε τα ανώτατα όρια από 1,94 ευρώ το λίτρο για όλα τα καύσιμα, σε 1,99 ευρώ για τη βενζίνη, και 2,25 ευρώ για το ντίζελ.
Τον περασμένο μήνα, ο Πουγιανέ μείωσε το όριο τιμής στο ντίζελ στα 2,09 ευρώ κατά τη διάρκεια αρκετών αργιών, πιο πρόσφατα την περασμένη Κυριακή για την Ημέρα της Μητέρας στη Γαλλία.
«Θα κάνουμε το ίδιο και για την Ημέρα του Πατέρα λίγο αργότερα τον Ιούνιο, ώστε να μην αφήσουμε κανέναν απέξω», δήλωσε ο Πουγιανέ υπό χειροκροτήματα στην πρόσφατη γενική συνέλευση των μετόχων της εταιρείας.
Η βαθιά σύνδεση της TotalEnergies με την Γαλλία
Παρότι η TotalEnergies δραστηριοποιείται σε όλο τον κόσμο, διατηρεί μια βαθιά σύνδεση με τη Γαλλία. Τα ανώτερα στελέχη της εταιρείας είναι ως επί το πλείστον Γάλλοι, απόφοιτοι των κορυφαίων σχολών μηχανικών της χώρας. Ο Πουγιανέ αποκαλείται μερικές φορές αρχηγός του κράτους bis, δηλαδή του κράτους Β – επειδή θεωρείται ότι εκπροσωπεί τη Γαλλία στις συναλλαγές της εταιρείας με κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο.
Η Πουγιανέ κατέχει χιλιάδες βενζινάδικα εκτός Γαλλίας αλλά δήλωσε ότι τα όρια τιμών προορίζονται για Γάλλους οδηγούς. Τυχαίνει να αποτελούν σημαντική δύναμη μεταξύ των μετόχων της TotalEnergies: Οι Γάλλοι υπάλληλοί της κατέχουν το 5,5% των μετοχών, γεγονός που τους καθιστά τον δεύτερο μεγαλύτερο επενδυτή μετά την BlackRock.
Οι μικρότεροι φορείς εκμετάλλευσης βενζινάδικων της Γαλλίας έχουν εξοργιστεί από τα όρια τιμών. Δεν διαθέτουν το δίκτυο διυλιστηρίων της TotalEnergies, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να αγοράζουν καύσιμα στην ελεύθερη αγορά και έτσι δεν μπορούν να φτάσουν τις οριακές τιμές. Μια ομάδα μικρότερων φορέων εκμετάλλευσης λέει ότι προετοιμάζει καταγγελία στις γαλλικές αρχές, ισχυριζόμενη αθέμιτο ανταγωνισμό.
Τα όρια τιμών είναι επί του παρόντος κάτω από την τιμή που χρεώνουν οι ανταγωνιστές σε πολλά μέρη της Γαλλίας. Το 2023, κόστισαν στην εταιρεία μεταξύ 400 εκατομμυρίων και 500 εκατομμυρίων ευρώ, δήλωσε ο Πουγιανέ. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε να είναι σημαντικά μικρότερο από το κόστος ενός απροσδόκητου φόρου που επιβλήθηκε υπό την πίεση της δημόσιας αγανάκτησης – ένα μέτρο που εξακολουθεί να ζητείται από ακροαριστερούς πολιτικούς.
«Στους Γάλλους δεν αρέσει να βλέπουν πολύ πλούσιους ανθρώπους και δεν τους αρέσει να βλέπουν την Total να βγάζει τόσα πολλά χρήματα», δήλωσε στην WSJ ο Ζαν-Πιέρ Φαβενέκ, οικονομολόγος με έδρα το Παρίσι.
