Έναν από τους πιο απροσδόκητους οικονομικούς μετασχηματισμούς βιώνει τα τελευταία χρόνια η Βόρεια Κορέα. Θεωρούμενη εδώ και καιρό ως ένα από τα πιο απομονωμένα και υπό αυστηρές κυρώσεις κράτη στον κόσμο, η χώρα παρουσιάζει πλέον σημάδια ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού που εκπλήσσουν ακόμη και τους πιο έμπειρους επισκέπτες της.
Ο Αυστραλός ταξιδιωτικός πράκτορας Ρόουαν Μπιρντ, που έχει επισκεφθεί τη χώρα περισσότερες από 100 φορές, επέστρεψε πρόσφατα στην Πιονγιάνγκ για πρώτη φορά μετά την πανδημία. Όπως ανέφερε στη Wall Street Journal, ένας Βορειοκορεάτης διερμηνέας χρησιμοποίησε την εφαρμογή «Samhung» για να καλέσει ταξί μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ οι δύο άνδρες παρακολουθούσαν την πορεία του οχήματος σε πραγματικό χρόνο, όπως συμβαίνει με υπηρεσίες τύπου Uber.
«Έμεινα έκπληκτος», δήλωσε ο Μπιρντ, περιγράφοντας την εμπειρία ως κάτι εντελώς νέο για τη Βόρεια Κορέα.
Μια πρωτεύουσα που αλλάζει
Οι αλλαγές είναι πιο εμφανείς στην Πιονγιάνγκ, το κέντρο της πολιτικής ελίτ και των αναπτυξιακών σχεδίων του Κιμ Γιονγκ Ουν. Τα εστιατόρια σερβίρουν πλέον από παραδοσιακά κορεατικά πιάτα μέχρι πίτσα και σούσι, ενώ οι πληρωμές γίνονται μέσω QR codes. Κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα κυκλοφορούν στους δρόμους και νέες επιχειρήσεις, από καταστήματα κατοικίδιων μέχρι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, κάνουν την εμφάνισή τους.
Παράλληλα, η πρωτεύουσα γνωρίζει κατασκευαστική άνθηση. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, πέρυσι ολοκληρώθηκαν 10.000 νέες κατοικίες, ενώ νέοι ουρανοξύστες και εμπορικές ζώνες έχουν αλλάξει την εικόνα της πόλης. Οι επισκέπτες παρατηρούν μεγαλύτερη κυκλοφορία, περισσότερα ιδιωτικά οχήματα και ευρεία χρήση smartphone. Οι κάτοικοι μπορούν πλέον να παραγγέλνουν φαγητό, να πληρώνουν λογαριασμούς και να αγοράζουν ακόμη και φάρμακα μέσω εφαρμογών. Νέοι ουρανοξύστες κατοικιών, εμπορικές περιοχές και δημόσιες εγκαταστάσεις έχουν αναδιαμορφώσει τμήματα του ορίζοντα της πόλης, αντανακλώντας τις προσπάθειες του Κιμ να επιδείξει οικονομική πρόοδο.
Η στήριξη από Ρωσία και Κίνα
Παρά τη ρητορική περί οικονομικής αυτοδυναμίας, μεγάλο μέρος της πρόσφατης ανάπτυξης στηρίζεται στους δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η μεγαλύτερη ώθηση προήλθε από τη στήριξη της Πιονγιάνγκ προς τη Μόσχα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Η Βόρεια Κορέα φέρεται να έχει προμηθεύσει πυρομαχικά και στρατιωτικό εξοπλισμό, ενώ έχει αποστείλει και χιλιάδες στρατιώτες. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτές οι δραστηριότητες έχουν αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στο καθεστώς, παρέχοντας μια σημαντική εισροή πόρων σε μια οικονομία της οποίας η συνολική ετήσια παραγωγή παραμένει σχετικά μικρή σε σχέση με τα παγκόσμια πρότυπα.
Ταυτόχρονα, το εμπόριο με την Κίνα βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Κινεζικά καταναλωτικά αγαθά, ηλεκτρονικά εξαρτήματα και οχήματα συνεχίζουν να εισέρχονται στη χώρα, τροφοδοτώντας τη διάδοση smartphones και ψηφιακών υπηρεσιών.
Η Βόρεια Κορέα έχει επίσης ενισχύσει τις διπλωματικές σχέσεις με χώρες που είναι πρόθυμες να συνεταιριστούν παρά τις πιέσεις της Δύσης. Οι στενότεροι δεσμοί με τη Ρωσία, την Κίνα και τη Λευκορωσία έχουν δώσει στον Κιμ μεγαλύτερη οικονομική ευελιξία, μειώνοντας παράλληλα τον αντίκτυπο των διεθνών κυρώσεων που είχαν σχεδιαστεί για να περιορίσουν τις πυρηνικές του φιλοδοξίες.
Κυρώσεις και οικονομική αυτοπεποίθηση
Η βελτίωση της οικονομίας φαίνεται να ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της Πιονγιάνγκ. Για χρόνια, οι ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν την προοπτική άρσης των κυρώσεων ως μέσο πίεσης για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Ωστόσο, καθώς η οικονομία σταθεροποιείται, η Βόρεια Κορέα δείχνει λιγότερο εξαρτημένη από παραχωρήσεις της Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Νότιας Κορέας, η οικονομία αναπτύχθηκε σχεδόν κατά 4% το 2024, σημειώνοντας τον ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης εδώ και μια δεκαετία. Παράλληλα, έχουν ολοκληρωθεί μεγάλα έργα, όπως νοσοκομεία, γεωργικά συγκροτήματα και τουριστικές εγκαταστάσεις, ενώ η πρωτοβουλία «20×10» του Κιμ στοχεύει στη δημιουργία εργοστασίων και σύγχρονων υποδομών σε δεκάδες περιοχές της χώρας.
Παρά την πρόοδο, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές. Εκτός Πιονγιάνγκ, μεγάλο μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να ζει στη φτώχεια, ενώ οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν για εκτεταμένο υποσιτισμό και σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ωστόσο, οι επισκέπτες περιγράφουν μια χώρα πιο σύγχρονη, πιο συνδεδεμένη και οικονομικά πιο δραστήρια από ποτέ. Για τον Κιμ Γιονγκ Ουν, η οικονομική ανάκαμψη δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό επίτευγμα, αλλά και μέσο ενίσχυσης της εξουσίας του, αποδεικνύοντας ότι η Βόρεια Κορέα μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς να εγκαταλείπει τις πυρηνικές της φιλοδοξίες.
