ΙΟΒΕ: Πώς θα μειωθούν οι ανισότητες στην Ελλάδα

Το γενικευμένο αίσθημα ανισότητας στην Ελλάδα, οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπισή τους καθώς και το φλέγον ζήτημα των δαπανών που τα νοικοκυριά καλούνται να καταβάλλουν σε υγεία βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης που ακολούθησε την παρουσίαση της νέας μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), τη Δευτέρα 8 Ιουνίου με τίτλο «Οι πολλαπλές πτυχές της ανισότητας στην Ελλάδα», υπό τον συντονισμό του κ. Νίκου Βρεττού, Γενικού Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

O κ. Πάνος Τσακλόγλου, καθηγητής ΟΠΑ και πρώην Υφυπουργός Εργασίας και Μέλος Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής, ανέφερε ότι με τις αναδιανεμητικές πολιτικές που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης η ανισότητα μειώθηκε μεν, αλλά όχι τόσο όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ακόμη, υποστήριξε ότι χρειάζεται μια προσεκτική ανάγνωση των δεδομένων πριν την υλοποίηση αναδιανομής αλλά και έμφαση στην υποστήριξη της εργασίας, προκειμένου να αποφευχθεί η λεγόμενη «παγίδα φτώχειας».

Στη συνέχεια, η κ. Ειρήνη Ανδριοπούλου, Ανώτερη Οικονομολόγος στο Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, επεσήμανε ότι τα βασικά σημεία της έρευνας του ΙΟΒΕ καταδεικνύουν πώς η ανισότητα εξελίσσσεται και πώς αυτή μπορεί να αντιμετωπισθεί.

Στα μέτρα για την καταπολέμησή της περιλαμβάνεται ο προσεκτικός υπολογισμός των κοινωνικών δαπανών σε υγεία, συνταξιοδοτικό και ανεργία καθώς και η εισαγωγή μεθόδων προσομοίωσης για να προσδιοριστεί η αποτελεσματικότητα των σχεδιαζόμενων πολιτικών πριν την εφαρμογή τους.

Από αριστερά: Πάνος Τσακλόγλου, Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην Υφυπουργός Εργασίας και μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, Ειρήνη Ανδριοπούλου, Ανώτερη Οικονομολόγος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, Νίκη Καλαβρέζου, Research Team Leader στο European Centre for Social Welfare Policy and Research της Βιέννης. Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στις υψηλές δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών για την υγεία εστίασε η κ. Νίκη Καλαβρέζου, Research Team Leader στο European Centre for Social Welfare Policy and Research της Βιέννης.

Το μοντέλο περίθαλψης που κυριαρχούσε άλλοτε στην Ελλάδα χαρακτηριζόταν από την σημαντική εμπλοκή της οικογένειας την περίθαλψη των μελών της, ενώ το μεγαλύτερο βάρος κατανεμόταν στις γυναίκες. Σήμερα, όπως είπε, αυτό το μοντέλο δεν υπάρχει.

Σε ερώτηση σχετικά με τον λόγο που η σταδιακή βελτίωση βασικών δεικτών ανισότητας δεν συνεπιφέρει ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής αλλά μάλλον τη διάβρωσής της, ο κ. Τσακλόγλου αποφάνθηκε ότι η εικόνα αυτή υπήρχε και προ κρίσης, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι οι πολιτικές που θα ακολουθηθούν πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους συγκεκριμένα δεδομένα και όχι τυχόν υποκειμενικές δηλώσεις.

Για το ίδιο ζήτημα, η κ. Ανδριοπούλου επεσήμανε την ανάγκη για την εύρεση περαιτέρω στοιχείων, που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη στόχευση των σχετικών πολιτικών.

Υπογράμμισε ότι το χαμηλό ποσοστό του ΑΕΠ –μόλις 0,1%– που η Ελλάδα δίνει για τη μακροχρόνια φροντίδα αλλά και η ευκολία σύγκρισης με άλλες ευρωπαϊκές χώρες διαμορφώνουν μια επιβαρυντική ατμόσφαιρα, που επηρεάζει την αντίληψη των πολιτών για την κατάσταση που βιώνουν.

Κληθείσα να σχολιάσει τις επιπτώσεις του δημογραφικού και στο ενδεχόμενο η συρρίκνωση του αριθμού των φοιτητών επιφέρει κλείσιμο των πανεπιστημίων ή τμημάτων και τελικά να επιβαρύνει με επιπλέον κόστος όσους θα έπρεπε να μετακινηθουν σε πιο κεντρικές περιοχές για να σπουδάσουν τόνισε ότι χρειάζεται εξορθολογισμός των πόρων και ανακατανομή στην περιφέρεια.

Ο κ. Βρεττός πρόσθεσε ότι τα περιφερειακά πανεπιστήμια θα μπορούσαν στο μέλλον να γίνουν πόλος έλξης και για φοιτητές από το εξωτερικό.

Αναφορικά με το ζήτημα της κοινωνικής συνοχής, η κ. Καλαβρέζου συμπλήρωσε ότι οι οικογένειες στην Ελλάδα καλούνται να καλύψουν «από την τσέπη τους» σημαντικά κόστη –κάτι που δεν συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρώπης– ενώ σημείωσε ότι οι δαπάνες για πρόληψη μακροχρόνιων νοσημάτων υπολείπονται της ταχύτητας γήρανσης του πληθυσμού στη χώρα.

Για τον λόγο αυτό, η ίδια πρότεινε να αυξηθούν οι κωδικοί δαπανών και η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα. Επίσης, ανέφερε ότι πρέπει να διερευνηθεί γιατί οι πολίτες στρέφονται στην ιδιωτική περίλθαλψη αντί σε δημόσιες δομές υγείας.

Κλείνοντας το πάνελ της συζήτησης, ο κ. Βέττας υπογράμμισε ότι τα επιδόματα θα πρέπει να καλύπτουν αυτά που δεν μπορούν να καλύψουν οι κρατικές πολιτικές.