Περισσότερες από 3.700 γεωγραφικές ενδείξεις (ΠΓΕ) έχει πλέον καταχωρίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμβάλλοντας στην προστασία της πλούσιας κληρονομιάς τροφίμων και ποτών της Ευρώπης, προωθώντας παράλληλα ποιοτικά προϊόντα σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής.
Οι γεωγραφικές ενδείξεις προστατεύουν τις ονομασίες προϊόντων που συνδέονται στενά με έναν συγκεκριμένο τόπο και παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής. Εφαρμόζονται σε ένα ευρύ φάσμα αγροτικών προϊόντων, τροφίμων, οίνων και αλκοολούχων ποτών που παράγονται σε διάφορες περιοχές.
Μόλις καταχωρηθούν, τα ονόματα προϊόντων λαμβάνουν νομική προστασία από απομιμήσεις, κακή χρήση και παραπλανητικές αναφορές εντός της ΕΕ
Αυτά τα προγράμματα προστατεύουν τα ονόματα των προϊόντων και διατηρούν την τοπική γνώση, τις παραδόσεις και τα χαρακτηριστικά που τα καθιστούν μοναδικά. Βοηθούν επίσης τους καταναλωτές να αναγνωρίζουν αυθεντικά προϊόντα, ώστε να κάνουν ενημερωμένες αγοραστικές επιλογές και να δημιουργούν προστιθέμενη αξία για τους παραγωγούς.
Στο πλαίσιο των συστημάτων γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ:
- Η Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) και η Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) προστατεύουν τα αγροδιατροφικά προϊόντα και τους οίνους.
- Οι γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ) προστατεύουν τα αλκοολούχα ποτά.
Υποστήριξη παραγωγών και καταναλωτών
Οι γεωγραφικές ενδείξεις παρέχουν στους καταναλωτές την εμπιστοσύνη ότι ένα προϊόν προέρχεται από έναν συγκεκριμένο τόπο ή περιοχή και πληροί τα καθιερωμένα πρότυπα παραγωγής.
Γνωστά παραδείγματα περιλαμβάνουν την Bayerisches Bier, την Champagne, το Irish Whiskey, τις ελιές Καλαμάτας, το τυρί Parmigiano Reggiano, την πολωνική βότκα, τα τυριά Queso Manchego και Roquefort.
Μόλις καταχωρηθούν, τα ονόματα προϊόντων λαμβάνουν νομική προστασία από απομιμήσεις, κακή χρήση και παραπλανητικές αναφορές εντός της ΕΕ. Πολλά από αυτά επωφελούνται επίσης από προστασία σε χώρες εκτός ΕΕ μέσω διεθνών συμφωνιών.
Οι γεωγραφικές ενδείξεις αποφέρουν ετήσιες πωλήσεις άνω των 75 δισεκατομμυρίων ευρώ και αντιπροσωπεύουν το 15,5% των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων διατροφής της ΕΕ. Στηρίζουν την απασχόληση, ενισχύουν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και βοηθούν τους παραγωγούς να εξασφαλίσουν υψηλότερες τιμές για τα προϊόντα τους. Ενισχύοντας την τοπική απασχόληση, ενισχύοντας τις περιφερειακές αλυσίδες αξίας και ενθαρρύνοντας δραστηριότητες όπως ο τουρισμός, συμβάλλουν επίσης στη ζωτικότητα των αγροτικών κοινοτήτων.
Οι γεωγραφικές ενδείξεις συμβάλλουν στη διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς της Ευρώπης, ενισχύοντας παράλληλα την παγκόσμια φήμη των τροφίμων και ποτών της.
Ο κανονισμός
Στις 13 Μαΐου 2024, τέθηκε σε ισχύ ο επικαιροποιημένος κανονισμός της ΕΕ για τις γεωγραφικές ενδείξεις, με στόχο τη δημιουργία μιας ενιαίας διαδικασίας καταχώρισης, διευκολύνοντας και επιταχύνοντας την προστασία των ονομασιών προϊόντων από τους παραγωγούς.
Ενισχύει επίσης την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων που χρησιμοποιούνται στο διαδίκτυο και ως συστατικά σε μεταποιημένα προϊόντα, αναγνωρίζοντας και προωθώντας παράλληλα βιώσιμες πρακτικές παραγωγής.
Επιπλέον, ο κανονισμός δίνει στις ομάδες παραγωγών τη δυνατότητα να διαχειρίζονται, να προωθούν και να επιβάλλουν τις γεωγραφικές ενδείξεις τους πιο αποτελεσματικά, βοηθώντας τες να ενισχύσουν τη θέση τους στην αλυσίδα αξίας.
Ο νέος οδηγός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις παρέχει επίσης μια σαφή, βήμα προς βήμα επισκόπηση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων. Σχεδιασμένος για να είναι προσβάσιμος, ελκυστικός και εύχρηστος, περιλαμβάνει επίσης βίντεο από κατόχους ΓΕ σε όλη την Ευρώπη, οι οποίοι μοιράζονται τις εμπειρίες τους και εξηγούν πώς η αναγνώριση ΓΕ έχει ωφελήσει τα προϊόντα και τις επιχειρήσεις τους.
Με αυτόν τον νέο πόρο, η Επιτροπή βοηθά τους παραγωγούς και τις ομάδες παραγωγών της ΕΕ να πλοηγηθούν στη διαδικασία καταχώρισης για τα αγροδιατροφικά προϊόντα στο πλαίσιο των συστημάτων ποιότητας της ΕΕ, υποστηρίζοντας ισχυρότερες και πιο επιτυχημένες αιτήσεις.
